ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΜΥΡΓΙΩΤΗΣ "Προφήτης Ιερεμίας"

 

Προφήτης Ιερεμίας  

Προφήτες είναι μια κατηγορία ανθρώπων, ανδρών και γυναικών, οι οποίοι απεσταλμένοι από τον Θεό στον λαό του Ισραήλ, είχαν ως αποστολή την προετοιμασία του κόσμου για την έλευση στη γη του Σωτήρα μας Ιησού Χριστού. Με την χάρη του Παναγίου Πνεύματος προφήτευσαν την έλευση του Χριστού και γεγονότα της επίγειας ζωής Του ως ανθρώπου. Προφήτευαν και γεγονότα σχετικά με την πορεία των Ισραηλιτών και κήρυτταν τον νόμο του Θεού. Ένας από τους Προφήτες της Παλαιάς Διαθήκης είναι ο Ιερεμίας στον οποίο θα αφιερώσουμε το παρόν κείμενο.

Ο Ιερεμίας γεννήθηκε 650 χρόνια πριν από την γέννηση του Χριστού, στην μικρή πόλη Αναθώθ της φυλής Βενιαμίν. Ο  πατέρας του ήταν ιερέας και ονομαζόταν Χελκίας . Η ανατροφή που έλαβε από την ιερατική οικογένεια ήταν αυστηρή. Από μικρός μελετούσε τις προφητείες των Ησαΐα και Ωσηέ. Σε ηλικία 25 έως 27 χρόνων δέχθηκε το κάλεσμα του Θεού να γίνει Προφήτης. Ο νεαρός Ιερεμίας αισθανόμενος το βάρος της υψηλής αποστολής και το νεαρό της ηλικίας, αρνήθηκε. Ποιος, από μας τους σύγχρονους θα απέρριπτε μια τόσο υψηλή και τιμητική πρόταση; Ο Ιερεμίας, όμως, την αρνήθηκε. Ο Θεός του υπόσχεται την βοήθειά Του και όχι τιμές κοσμικές και υλικά αγαθά. Τότε ο Ιερεμίας υπακούει στο Θεϊκό θέλημα.

Ο Άγιος Ιερώνυμος γράφει για τον Προφήτη Ιερεμία ότι καθηγιάστηκε πριν γεννηθεί. Στον πρόλογο του προφητικού του βιβλίου γράφει ότι ο Θεός του είπε: «Προ του με πλάσαι σε εν κοιλία επίσταμαί σε και προ του σε εξελθείν εκ μήτρας ηγίακά σε, προφήτην εις έθνη τέθεικά σε».

Οι μελετητές του βίου του Προφήτου έχουν χωρίσει την δημόσια δράση του σε τέσσερεις περιόδους . Πρώτη, επί του βασιλέως Ιωσίου προ της μετερρυθμίσεως (627 - 621 π.Χ.), δεύτερη, επί του βασιλέως Ιωακείμ μέχρι του Σεδεκίου (609 - 598 π.Χ.), τρίτη, επί Σεδεκίου (598 - 586 π.Χ.) και τέταρτη, μετά την άλωση της Ιερουσαλήμ και την αιχμαλωσία του Σεδεκίου.

Πρώτη περίοδος. Ο Προφήτης ζούσε στο βασίλειο του Ιούδα, το οποίο ήταν υπό την επίδραση των Ασσυρίων πολιτικά και θρησκευτικά. Επικρατούσε ειδωλολατρία, κάθε πόλις είχε ένα θεό και κάθε δρόμος ένα βωμό. Υπήρχε και η ειδωλολατρία του Μολώχ με τα ανθρώπινα θύματα. Ο Ιερεμίας επί της βασιλείας Ιωσίου το 627 π.Χ. αρχίζει τον αγώνα εναντίον της ειδωλολατρίας κηρύσσοντας τον Ένα και μόνο Αληθινό Θεό. Στηλιτεύει τη διαφθορά και την ανηθικότητα. Ακόμη στηλιτεύει τους ψευδοπροφήτες που είχαν εμφανιστεί και με τις ψευδείς προφητείες παραπλανούσαν τον λαό. Ο Ιερεμίας διαισθάνεται μια βελτίωση του λαού. Αποδείχτηκε πολύ προσωρινή. Ο Προφήτης πονάει και υποφέρει. Ο Θεός τον λέγει να ψάξει να βρει άνθρωπο αμόλυντο από την αμαρτία. Ο Προφήτης δεν βρίσκει και ο Θεός του λέει να συνεχίσει να ψάχνει. Συνέχισε, δεν βρήκε και πείστηκε για το αδιόρθωτο του λαού του και την δίκαιη παιδαγωγία.

Περίοδος  δεύτερη. Το Ασσυριακό κράτος καταλύεται με την πτώση το 621 πΧ  της Νινευή και ο ευσεβής βασιλιάς Ιώσιος για να ανορθώσει την πίστη του λαού προς τον Θεό προχώρησε σε εσωτερικές μεταρρυθμίσεις. Ο Προφήτης για το διάστημα 621- 608 αποσύρθηκε στην έρημο.  Χαρακτηριστικό της ασκητικής του ζωής ήταν ότι αυτός «λινοῦν περίζωμα εἶχε μόνον».

Στην εποχή της βασιλείας του Ιωακείμ ο Προφήτης στρέφεται και καταδικάζει τα άτοπα της Ισραηλιτικής θρησκείας. Έλεγε δε, ότι «ο ναός, ο οποίος χρησιμεύει να καλύπτει τα κακουργήματα, είναι όχι ναός Θεού, αλλά σπήλαιο ληστών». Σε μια μεγάλη γιορτή εμφανίζεται ο Ιερεμίας στην αυλή του ναού. Μέσα στο πλήθος μιλάει και προλέγει την καταστροφή του ναού. Το πλήθος εξοργίζεται και κινείται απειλητικά εναντίον του. Ο Προφήτης σώζεται από τον Αχικάμ. Κουρασμένος από τους αγώνες του επιλέγει την μόνωση και προλέγει την καταστροφή του λαού. Σώζεται με θαυμαστό τρόπο από απόπειρα δηλητηριάσεως. Παραπονείται για εγκατάλειψη από τον Θεό. Συνέρχεται και συνεχίζει τον αγώνα. Η προφητεία του για καταστροφή του ναού εξοργίζει τον κόσμο και οδηγείται στη φυλακή. Δεν εγκαταλείπει την προσπάθεια. Στέλνει τον μαθητή του Βαρούχ στον ναό και προφητεύει και πάλι την καταστροφή του ναού. Ο λαός ξεσηκώνεται, ο Ιερεμίας  και ο Βαρούχ κρύφτηκαν και σώθηκαν

Τρίτη περίοδος. Το 594 π.Χ., απεσταλμένοι των Ιδουμαίων, Αμμωνιτών, και των κατοίκων Τύρου και Σιδώνος, παρακάλεσαν τον Σεδεκία να συμμαχήσουν κατά των Βαβυλωνίων. Οι ψευδοπροφήτες κηρύσσουν ότι τα ιερά σκεύη του ναού που είχαν κλαπεί θα επιστραφούν. Ο Ιερεμίας αντιτίθεται. Ο Σεδεκίας ενέκρινε την γνώμη του Προφήτη.

Ο Ιερεμίας τους αποτρέπει από το να συμμαχήσουν με τους Αιγυπτίους κατά των Βαβυλωνίων. Οι Ιουδαίοι δεν υπακούν και επαναστατούν. Ο Ιερεμίας επιμένει ότι η πόλη των Ιεροσολύμων θα καταστραφεί. Οι άρχοντες τον ρίχνουν σε βορβορώδη λάκκο. Η πόλη της Ιερουσαλήμ καταλαμβάνεται και παραδίδεται στις φλόγες.

Τέταρτη περίοδος. Μετά την άλωση της Ιερουσαλήμ ο προφήτης αποφάσισε να μείνει κοντά στον Γοδολία, ο οποίος είχε οριστεί από τον Ναβουχοδονόσουρα  ως βασιλιάς της Ιουδαίας. Μετά από λίγο ο Γοδολίας δολοφονήθηκε και οι Ιουδαίοι φοβούμενοι τον Ναβουχοδονόσορα αποφασίζουν να απέλθουν στην Αίγυπτο παρά την αντίθετη συμβολή του Ιερεμία, τον οποίο παρά την θέλησή του παίρνουν μαζί τους. Προλέγει την εισβολή του Ναβουχοδονόσωρ, η οποία και έγινε. Εκεί οι Ιουδαίοι περιπίπτουν σε ειδωλολατρία. Ο Προφήτης επέρχεται και πάλι εναντίον αυτών. Εκείνοι όμως δεν υπακούουν και ο Προφήτης προλέγει την καταστροφή τους.

Ο Προφήτης Ιερεμίας λιθοβολήθηκε από τους συμπατριώτες του στην πόλη Τάφνα της Αιγύπτου. Η μνήμη του τιμάται από την Αγία μας Εκκλησία κάθε έτος την 1^η Μαΐου.

 

Μυργιώτης Παναγιώτης

Μαθηματικός

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΜΥΡΓΙΩΤΗΣ " Ἀθανάσιον καὶ θανόντα ζῆν λέγω. Οἱ γὰρ δίκαιοι ζῶσι καὶ τεθνηκότες."

 Ἀθανάσιον καὶ θανόντα ζῆν λέγω.

Οἱ γὰρ δίκαιοι ζῶσι καὶ τεθνηκότες.

Ο Μέγας Αθανάσιος ή Άγιος Αθανάσιος ή Αθανάσιος Αλεξάνδρειας ήτο Ορθόδοξος Πατριάρχης Αλεξάνδρειας και η προσωπικότητά του σφράγισε τα δρώμενα της εποχής του. Μαχητής αταλάντευτος και αγωνιστής της Ορθοδοξίας. Ανυποχώρητος ήλθε σε σύγκρουση με τους ισχυρούς της εποχής, εξορίστηκε και ταλαιπωρήθηκε.

  Ας δούμε τα πράγματα με τη σειρά. Υιός ευσεβούς οικογενείας έδειξε από μικρός την ιερατική του κλίση, αφού παρίστανε τον ιερέα και βάπτιζε πιστούς. Από τις περιγραφές του Γρηγορίου Θεολόγου αλλά και από τα συγγράμματά του βγαίνει το συμπέρασμα ότι είχε αποκτήσει στην Κατηχητική Σχολή Αλεξάνδρειας θεολογικότατη μόρφωση αλλά και εγκύκλιες γνώσεις. Η γνωριμία του με τον Μέγα Αντώνιο τον επηρέασε στην πορεία της ζωής του και εις την διαμόρφωση του ήθους του.

Κατά την δεύτερη εικοσαετία του τετάρτου αιώνος ξεσπά η αίρεση του Αρείου,. ο Ο Αθανάσιος τότε ήταν λαϊκός, αλλά δεν έμεινε αδρανής. Μάχεται την αίρεση γράφοντας κείμενα όπως το «Κατά Ειδώλων» και το «Περί Ενανθρωπήσεως του Λόγου».

Το 325 έχει χειροτονηθεί διάκονος και συμμετέχει ενεργά εις την Α΄ οικουμενική Σύνοδο, την οποία συγκάλεσε ο αυτοκράτορας Μέγας Κωνσταντίνος για να διευθετηθεί το πρόβλημα που ταλάνιζε τις εκκλησίες.

Το 328 ,σε ηλικία 33 ετών, με σύμφωνη γνώμη κλήρου και λαού χειροτονείται επίσκοπο, διάδοχος του κοιμηθέντα πνευματικού πατέρα του και επισκόπου Αλεξάνδρειας Αλεξάνδρου.

Ως Πατριάρχης έκανε πολύ σημαντικό έργο. Μελέτησε τις ανάγκες  κληρικών και λαϊκών για την εναρμόνιση των ρόλων τους και την καλύτερη δυνατή συμβίωση στο εκκλησιαστικό πλαίσιο. Ανέπτυξε έντονη αντιαιρετική δράση με κύριο στόχο την διάδοση του  «ορθού» δόγματος περί της ομοουσιότητας του Πατρός και του Υιού. Υπήρξε πρωταγωνιστής μεγάλου και πλουσίου φιλανθρωπικού έργου στην περιοχή της Αλεξάνδρειας.

Ο Μέγας Αθανάσιος, ο επονομαζόμενος και «στύλος της Ορθοδοξίας», ποίμανε τον λαό του για 46 έτη, από τα οποία 17 τα πέρασε στην εξορία.

Ο Άρειος καταδικάστηκε από την Α΄Οικουμενική Σύνοδο και μολονότι καθαιρέθηκε και εξορίστηκε, δεν μετανόησε. Ο Αυτοκράτορας Κωνσταντίνος επηρεασθείς  από τον Ευσέβιο Νικομήδειας  διέταξε ο Άρειος να γίνει δεκτός. Η απόφαση αυτή βρίσκει τον Αθανάσιο αντίθετο, γιατί η απόφαση αυτή ήταν αντίθετη και συγκρούονταν με τις αποφάσεις της συνόδου της Νίκαιας. Οι «αρειανιστές» επίσκοποι βρήκαν την ευκαιρία να εκδιώξουν τον Αθανάσιο, συνασπίστηκαν με άλλους επισκόπους και έστειλαν αντιπροσωπεία στον Αυτοκράτορα κατηγορώντας τον Αθανάσιο για φορολογία του Λαού υπέρ της Εκκλησίας, μαγείας και πορνείας. Συγκλήθηκε σύνοδος στην Καισάρεια στην οποία δεν παραβρέθηκε, διότι ήταν πλεκτάνη των αντιπάλων του. Ο αυτοκράτορας ορίζει δεύτερη σύνοδο στην Τύρο και στέλνει μήνυμα στον Αθανάσιο να παραστεί, γιατί διαφορετικά θα ασκήσει βία εναντίον του. Παρίσταται και καταρρίπτει όλες τις κατηγορίες εις βάρος του.

Μετά την αθώωσή του νοιώθει ότι απειλείται η ζωή του και μεταβαίνει στην Κωνσταντινούπολη για να ζητήσει την προστασία του Αυτοκράτορα. Οι αντίπαλοί του πέτυχαν όχι μόνο να μη τον δεκτεί ο αυτοκράτορας, αλλά και να τον εξορίσει στην Γαλατία . Ο αυτοκράτορας ήταν δυσαρεστημένος από την κριτική που του ασκούσε ο Αθανάσιος. Μετά τον θάνατο του Κωνσταντίνου το 337 ο Αθανάσιος επιστρέφει στην Αλεξάνδρεια και γίνεται ενθουσιωδώς δεκτός.

Οι συκοφαντίες συνεχίζονται και ο Αθανάσιος συγκαλεί σύνοδο 100 επισκόπων, η οποία διακηρύσσει την αθωότητά του. Οι Αρειανοί συγκαλούν σύνοδο και πείθουν τον νέο «φιλοαρειανό» αυτοκράτορα Κωνστάντιο και τον εξορίζει εις την Ρώμη, όπου ο επίσκοπός της Ιούλιος  συγκαλεί σύνοδο που αθωώνει τον Αθανάσιο και διακηρύσσει την πίστη της στο σύμβολο της Νίκαιας. Ο Κωνστάντιος πιέζει τον αδελφό του Κώνστα να παρατείνει την εξορία παρά την αθωωτική απόφαση της συνόδου της Ρώμης. Αποτέλεσμα, να επιστρέψει μετά από έξι χρόνια εξορίας.

Το 356 ο Κώνστας δολοφονείται και έτσι ο Κωνστάντιος γίνεται μονοκράτορας του ανατολικού και δυτικού τμήματος της αυτοκρατορίας. Οι Αρειανοί επίσκοποι δεν χάνουν την ευκαιρία. Συγκαλούν σύνοδο, καθαιρούν τον Αθανάσιο και στέλνουν 5000 στρατιώτες υπό τον Ρωμαίο στρατηλάτη Συριανό  για να τον εξοντώσουν. Ο Αθανάσιος βρίσκεται σε έναν ναό και τελεί παννυχίδα. Φυγαδεύεται κρυφά και καταφεύγει στην έρημο. Την περίοδο αυτή βρίσκει ευκαιρία ο Αθανάσιος να γράψει ένα σημαντικό αριθμό έργων του και συγχρόνως διεξάγει αγώνα κατά του Αρειανισμού.

Ο Κώνστας κοιμάμαι και ο διάδοχός του Ιουλιανός ανακαλεί όλους τους εξορισθέντες, μεταξύ αυτών και τον Αθανάσιο. Ο Ιουλιανός θέλει να επαναφέρει την ειδωλολατρία και ο Αθανάσιος μάχεται για την αποκατάσταση της Εκκλησίας. Πράγματα αντίθετα. Τα πληροφορείται ο Ιουλιανός και διατάζει την εξορία του Αγίου στην Θηβαΐδα το 367 μέχρι τον θάνατο του Ιουλιανού. Επιστρέφει και επιδίδεται απρόσκοπτα το έργο του μέχρι το Ουαλεντινιανός Α, ο οποίος ήταν οπαδός του Αρείου,  τον εκδιώκει ξανά . Φοβούμενος την οργή του Λαού εναντίον του, τέσσερεις μήνες μετά ανακαλεί την εξορία του Αγίου, η οποία ήταν και η τελευταία του.

Χαρακτηριστική φράση του Αγίου Αθανασίου είναι η «Ο Πατήρ διά του Λόγου εν τω Πνεύματι ενεργεί και δίδωσι τα πάντα». Ο Μέγας Αθανάσιος έχει τονίσει ότι το Άγιο Πνεύμα δεν είναι κτίσμα, αλλά είναι κατά φύση άκτιστο (δηλαδή αδημιούργητο) και ομοούσιο (δηλαδή έχει την ίδια ουσία) με τον Πατέρα και τον Υιό. Πιο απλά, το Άγιο Πνεύμα είναι ένα από τρία Πρόσωπα της Αγίας Τριάδος που έχει τέλεια την θεότητα.

Πλούσιο το συγγραφικό έργο του Αγίου παρά τις διώξεις και την ταλαιπωρία. Δεν σώθηκαν όλα τα έργα του και από τα διασωθέντα μερικά έχουν νοθευτεί.

Η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του Αγίου Αθανασίου δύο φορές το χρόνο. Στις 2 Μαΐου, που είναι και η ημερομηνία κοίμησής του και στις 18 Ιανουαρίου μαζί με τον Άγιο Κύριλλο.

 

Μυργιώτης Παναγιώτης

Μαθηματικός

 

ΗΛΙΑΣ ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ "Πρωτομαγιά και Τεχνητή Νοημοσύνη"

 

 *Γράφει ο Ηλίας Γιαννακόπουλος, Blog "ΙΔΕΟπολις"

                  *Από τη “γροθιά” του Εργάτη στον Αλγόριθμο

         Παρακολουθώντας κάποιος τις συγκεντρώσεις-εκδηλώσεις της εργατικής Πρωτομαγιάς και ακούγοντας ή διαβάζοντας τα συνθήματα που κοσμούν τα πανό των απεργών (γιατί η Πρωτομαγιά είναι απεργία και όχι αργία), όπως: “Εργάτες ενωμένοι, ποτέ νικημένοι”, “Η εργασία δεν είναι εμπόρευμα”, “Οι ζωές μας  πάνω από τα κέρδη” εύκολα παρασύρεται σε σκέψεις, αν όλα αυτά τα συνθήματα εκφράζουν τα σημερινά δεδομένα στο χώρο της εργασίας ή ακόμα-ακόμα αν αποτυπώνουν με πιστότητα τη θέση του εργάτη στις σύγχρονες συνθήκες που επέβαλε ο καπιταλισμός.

         Ίσως ο προβληματισμός να είναι πιο έντονος αν αναλογιστεί κάποιος τα νέα δεδομένα που διαμορφώνει η βίαιη εισβολή της Τεχνητής Νοημοσύνης (Α.Ι) στο χώρο της εργασίας.   

            Η Πρωτομαγιά υπήρξε κάποτε σύμβολο ελπίδας. Σήμερα, όμως, μοιάζει να στέκει μπροστά σε μια σιωπηλή καταιγίδα. Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν αλλάζει απλώς την εργασία, αλλά διαβρώνει έννοιες που θεωρούσαμε αμετάβλητες: αξία, κόπος, δημιουργία, ακόμη και την ίδια την ανθρώπινη παρουσία.

         Ό,τι κάποτε ήταν καρπός ιδρώτα, σήμερα γίνεται προϊόν αλγορίθμου. Ό,τι ανήκε στη συνείδηση, εκχωρείται στη μηχανή. Κι έτσι γεννιέται ένα σκοτεινό ερώτημα: Αν η εργασία πάψει να είναι ανθρώπινη, τι απομένει από τον άνθρωπο; Η φετινή Πρωτομαγιά δεν θυμίζει απλώς αγώνες, αλλά προμηνύει μια μετάλλαξη που ίσως δεν ελέγξουμε ποτέ.

           Η Πρωτομαγιά, μια ημέρα ταυτισμένη με τους αγώνες και την παρουσία των εργατών, μοιάζει να αποκτά ένα παράδοξο νόημα στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης: Τι γιορτάζουμε όταν ο εργάτης σταδιακά απουσιάζει;

        Οι αλγόριθμοι, τα ρομπότ και τα αυτοματοποιημένα συστήματα αναλαμβάνουν ολοένα και περισσότερες λειτουργίες, μετατοπίζοντας τον άνθρωπο από το κέντρο της παραγωγής στο περιθώριο της επίβλεψης. Η εργασία, από πεδίο μόχθου αλλά και ταυτότητας, κινδυνεύει να μετατραπεί σε μια αφηρημένη έννοια, αποσυνδεδεμένη από το σώμα και την εμπειρία.

       Σε αυτή τη νέα πραγματικότητα, η Πρωτομαγιά δεν μπορεί να παραμένει απλώς μια τελετουργική ανάμνηση. Καλείται να επαναπροσδιοριστεί ως ημέρα προβληματισμού για το μέλλον της ανθρώπινης αξίας. Αν οι μηχανές εργάζονται, τότε ποιος είναι ο ρόλος του ανθρώπου; Θα απελευθερωθεί από την καταναγκαστική εργασία για να δημιουργήσει, ή θα εγκλωβιστεί σε μια νέα μορφή αόρατης ανεργίας και κοινωνικής ανισότητας; Η απάντηση δεν είναι προφανής.

      Ίσως η πρόκληση της εποχής δεν είναι να υπερασπιστούμε απλώς την εργασία, αλλά να επανανοηματοδοτήσουμε την ίδια την έννοια του ανθρώπινου έργου, ώστε η τεχνολογία να υπηρετεί τον άνθρωπο και όχι να τον καθιστά περιττό.

                            Τεχνητή Νοημοσύνη και Νεολουδιτισμός

         Μέσα σε αυτά τα δεδομένα από πολλούς επισημαίνεται ο κίνδυνος  εμφάνισης-ανάπτυξης ενός νέου νεολουδιτισμού, μιας αντίδρασης που δεν θα στοχεύει απλώς τις μηχανές, αλλά ολόκληρη τη λογική της τεχνολογικής προόδου.

        Όπως οι Λουδίτες του 19ου αιώνα αντιστάθηκαν στην εκβιομηχάνιση καταστρέφοντας τα μηχανές-εργαλεία που απειλούσαν τη ζωή τους, έτσι και σήμερα διαμορφώνεται μια διάχυτη καχυποψία απέναντι στην τεχνητή νοημοσύνη.

         Όμως η ιστορία υπενθυμίζει ότι η άρνηση της τεχνολογίας δεν αποτελεί λύση. Η πρόκληση δεν είναι να σταματήσουμε την πρόοδο, αλλά να την εντάξουμε σε ένα πλαίσιο που διασφαλίζει την ανθρώπινη αξιοπρέπεια.

        Η Πρωτομαγιά, λοιπόν, καλείται να μετατραπεί από μνημόσυνο της εργασίας σε αφετηρία διαλόγου: Πώς θα αποφύγουμε τόσο την παθητική υποταγή όσο και την τυφλή άρνηση, ώστε ο άνθρωπος να παραμείνει δημιουργός και όχι περιττός θεατής;

                     Ταξική συνείδηση και Τεχνητή Νοημοσύνη

          Η ταξική συνείδηση, όπως συγκροτήθηκε στη βιομηχανική εποχή μέσα από τη σκέψη του Karl Marx, στηριζόταν στη σαφή διάκριση ανάμεσα σε αυτούς που κατέχουν τα μέσα παραγωγής και σε αυτούς που διαθέτουν την εργασία τους. Σήμερα, όμως, τα «μέσα παραγωγής» γίνονται όλο και πιο άυλα: δεδομένα, αλγόριθμοι, υπολογιστική ισχύς. Η εργασία μετατοπίζεται από το σώμα στη γνώση, από την παρουσία στην ψηφιακή διασπορά.

       Σε αυτό το πλαίσιο, η ταξική συνείδηση δεν εξαφανίζεται, αλλά μετασχηματίζεται. Δεν αφορά μόνο τον εργάτη του εργοστασίου, αλλά και τον προγραμματιστή, τον δημιουργό περιεχομένου, ακόμη και τον απλό χρήστη που παράγει δεδομένα χωρίς να το αντιλαμβάνεται. Η νέα διαίρεση ίσως δεν είναι μόνο «εργάτης–κεφαλαιοκράτης», αλλά «εκείνοι που ελέγχουν τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης» και «εκείνοι που τροφοδοτούν και εξαρτώνται από αυτά».

          Ταυτόχρονα, αλλάζει και το περιεχόμενο της εργασίας: από αναγκαία επιβίωση γίνεται —δυνητικά— χώρος δημιουργίας ή, αντίθετα, αόρατης εκμετάλλευσης. Εδώ ακριβώς γεννιέται η νέα ταξική συνείδηση. Όχι μόνο ως επίγνωση της οικονομικής θέσης του εργαζόμενου στο χώρο της εργασίας, αλλά και ως κατανόηση του ρόλου μας μέσα σε ένα δίκτυο τεχνολογικής εξουσίας.

     Το ζητούμενο, δηλαδή, δεν είναι απλώς να ξέρουμε «σε ποια τάξη ανήκουμε», αλλά να αντιληφθούμε ποιος ελέγχει τα εργαλεία που διαμορφώνουν την ίδια την πραγματικότητα της εργασίας.

                               Αλλοτρίωση και Τεχνητή Νοημοσύνη

       Αν επιχειρήσουμε έναν σύγχρονο ορισμό, η αλλοτρίωση σήμερα δεν είναι μόνο ο       αποχωρισμός του ανθρώπου από το προϊόν της εργασίας του, αλλά μια πιο διάχυτη κατάσταση: Ο αποχωρισμός από τον έλεγχο των ίδιων των ψηφιακών αποτυπωμάτων του, από τον χρόνο και την προσοχή του, ακόμη και από τη διαδικασία με την οποία συγκροτείται η σκέψη και η επιθυμία του.

      Στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης, ο άνθρωπος δεν «χάνει» απλώς το προϊόν που παράγει, αλλά συμμετέχει-συχνά ασυνείδητα- σε ένα σύστημα όπου τα δεδομένα, οι προτιμήσεις και οι συμπεριφορές του μετατρέπονται σε αξία που ελέγχεται αλλού. Η αλλοτρίωση γίνεται πιο αόρατη, λιγότερο απτή, αλλά βαθύτερα ενσωματωμένη στην καθημερινότητα.

        Στη μαρξιστική ανάλυση του Karl Marx, η αλλοτρίωση είχε σαφή υλική βάση: ο εργάτης αποξενώνεται από το προϊόν, τη διαδικασία παραγωγής, τον εαυτό του και τους άλλους, επειδή δεν κατέχει τα μέσα παραγωγής. Ήταν μια σχέση που μπορούσε να εντοπιστεί στον χώρο του εργοστασίου και στη δομή της οικονομίας.

            Η βασική διαφορά σήμερα είναι ότι η αλλοτρίωση δεν περιορίζεται στον χώρο εργασίας ούτε προκύπτει μόνο από την ιδιοκτησία των μέσων παραγωγής. Διαχέεται σε όλο το φάσμα της ζωής: στην κατανάλωση, στην επικοινωνία, στην ψηφιακή παρουσία. Δεν βιώνεται πάντα ως καταπίεση, αλλά συχνά ως ευκολία ή συμμετοχή.

                 Τα εργατικά Κόμματα και η Τεχνητή Νοημοσύνη

          Κάποια πολιτικά κόμματα που αυτοπροσδιορίζονταν ως εργατικά ίσως  χρειασθεί να επαναπροσδιορίσουν την ταυτότητά τους ή τα σύμβολά τους (σφυροδρέπανο….). Τα Data και οι αλγόριθμοι επηρεάζουν και διαμορφώνουν τόσο το περιεχόμενο των παραδοσιακών “παραγωγικών δυνάμεων” όσο και των “παραγωγικών σχέσεων”, αφού τα “μέσα παραγωγής” απέκτησαν διαφορετικό περιεχόμενο       

          Οι  έννοιες της εκμετάλλευσης και της ταξικής συνείδησης ίσως θα πρέπει και αυτές να επαναπροσδιοριστούν και να επαναδιατυπωθούν.  

    “…δεν έχετε να χάσετε τίποτε άλλο εκτός από τις αλυσίδες σας"// «Προλετάριοι όλων των χωρών, ενωθείτε»

           Το σύνθημα «Προλετάριοι όλων των χωρών, ενωθείτε» και η φράση «δεν έχετε να χάσετε τίποτε άλλο εκτός από τις αλυσίδες σας», όπως διατυπώθηκαν από τον Karl Marx και τον Friedrich Engels στο Κομμουνιστικό Μανιφέστο, είχαν ένα σαφές ιστορικό νόημα: Kαλούσαν σε ενότητα μια τάξη που μοιραζόταν κοινή, ορατή εκμετάλλευση μέσα στο εργοστάσιο.

        Σήμερα, με την Tεχνητή Nοημοσύνη, αυτά τα συνθήματα δεν ακυρώνονται - αλλά γίνονται πιο σύνθετα και, σε ένα βαθμό, πιο προβληματικά.

      Το «προλετάριοι όλων των χωρών» δεν αναφέρεται πλέον σε μια ομοιογενή εργατική τάξη. Οι άνθρωποι που εξαρτώνται από την εργασία για να ζήσουν είναι διάσπαρτοι, διαφοροποιημένοι και συχνά δεν αναγνωρίζουν τον εαυτό τους ως κοινό υποκείμενο Άρα η ενότητα δεν είναι αυτονόητη και πρέπει να ξαναοριστεί γύρω από κάτι νέο: Ίσως γύρω από τη σχέση με τα δεδομένα, τους αλγορίθμους και τον έλεγχο της τεχνολογίας.

         Όσο για τις «αλυσίδες», κι αυτές αλλάζουν μορφή. Δεν είναι μόνο η υλική καταπίεση ή η χαμηλή αμοιβή. Είναι πιο αόρατες: Εξάρτηση από πλατφόρμες, απώλεια ελέγχου της εργασίας, συνεχής επιτήρηση, αξιολόγηση μέσω αλγορίθμων. Το πρόβλημα είναι ότι αυτές οι νέες «αλυσίδες» δεν βιώνονται πάντα ως καταπίεση, αλλά συχνά εμφανίζονται ως ευκολία, ελευθερία ή επιλογή.

                                          Το φάντασμα της Α.Ι πλανιέται…

       Από το “Ένα φάντασμα πλανιέται πάνω από την Ευρώπη: Το φάντασμα του κομμουνισμού” που κάποτε τρόμαζε τα θεμέλια του καπιταλισμού, περνάμε σε μία νέα, πιο αόρατη και πιο ύπουλη απειλή, “H A.I πλανιέται παντού”.  Όχι, βέβαια, ως υπόσχεση ανατροπής, αλλά ως μηχανισμός επιτήρησης και αναδιάρθρωσης των πάντων.

        Εκεί που οι λαοί διεκδικούσαν, τώρα τα δεδομένα αποφασίζουν. Εκεί που οι συνειδήσεις εξεγείρονταν, τώρα οι αλγόριθμοι προβλέπουν και προλαμβάνουν.

       Η αντιστροφή, δηλαδή, είναι πλήρης: To  φάντασμα δεν τρομάζει πια την εξουσία, αλλά την υπηρετεί. Και όσοι νομίζουν πως αυτοί (εργάτες) γράφουν την ιστορία, ανακαλύπτουν ή και συνειδητοποιούν πως η ιστορία έχει ήδη γραφτεί από κώδικες, μηχανισμούς και ανώνυμα κέντρα εξουσίας που δεν ελέγχονται.

                          Μία κραυγή αντίστασης ή μία αδύνατη Ηχώ;

         Με αυτά τα δεδομένα η Πρωτομαγιά κινδυνεύει να γίνει όχι κραυγή αντίστασης και υπενθύμισης πως “Νόμος είναι το δίκαιο του Εργάτη”, αλλά μία άχρωμη Ηχώ ενός κόσμου που σιωπηλά παραδίνεται στη δύναμη του πληκτρολογίου που σου δίνει την ψευδαίσθηση πως ο κόσμος είναι “δικός” σου.

                                                        Επιμύθιον
         Καθώς η Τεχνητή Νοημοσύνη επεκτείνει τα όρια του εφικτού, η Πρωτομαγιά μάς υπενθυμίζει ότι καμία τεχνολογική εξέλιξη δεν είναι ουδέτερη. Το μέλλον της εργασίας δεν θα καθοριστεί μόνο από την καινοτομία, αλλά από τις αξίες που θα επιλέξουμε να την καθοδηγήσουν. Θα γίνει η ΑΙ εργαλείο απελευθέρωσης ή νέας μορφής εξάρτησης; Η απάντηση δεν βρίσκεται στους αλγόριθμους, αλλά στους ανθρώπους. 

         Η Πρωτομαγιά του σήμερα είναι μια πρόσκληση: Να υπερασπιστούμε την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, να επανανοηματοδοτήσουμε την εργασία και να διασφαλίσουμε ότι το αύριο θα ανήκει σε όλους, όχι σε λίγους.

          Για πολλά χρόνια ή και αιώνες η παρακάτω διαπίστωση των Μαρξ-Ένγκελς, όπως αυτή παρατίθεται στο «Κομμουνιστικό Μανιφέστο» υπήρξε το Ευαγγέλιο των Εργατικών κομμάτων και πολλών εργατικών ενώσεων ή ακόμη και εργατών. Μήπως πρέπει στα δίπολα του τύπου “Ελεύθερος και δούλος, πατρίκιος και πληβείος, βαρόνος και δουλοπάροικος, μάστορας  και κάλφας, με μια λέξη, καταπιεστής και καταπιεζόμενος” να προστεθεί και ένα νέο συμβατό με τα νέα δεδομένα στο χώρο της εργασίας που επέφερε η Τεχνητή Νοημοσύνη;

       “Η ιστορία όλων των ως τώρα κοινωνιών είναι η ιστορία ταξικών αγώνων.

    Ελεύθερος και δούλος, πατρίκιος και πληβείος, βαρόνος και δουλοπάροικος, μάστορας  και κάλφας, με μια λέξη, καταπιεστής και καταπιεζόμενος, βρίσκονταν σε ακατάπαυστη αντίθεση μεταξύ τους, έκαναν αδιάκοπο αγώνα, πότε καλυμμένο, πότε ανοιχτό, έναν αγώνα που τελείωνε κάθε φορά με έναν επαναστατικό μετασχηματισμό ολόκληρης της κοινωνίας ή με την από κοινού καταστροφή των τάξεων που αγωνίζονταν” (“Αστοί και Προλετάριοι”, Κομμουνιστικό Μανιφέστο,1872)

 https://iliasgiannakopoulos.blogspot.com/

ΘΟΔΩΡΗΣ ΜΠΕΛΙΤΣΟΣ "Παρωχημένα συνθήματα ή μήπως όχι;"

 

 Πρωτομαγιά κι εγώ αμετανόητος νοσταλγός ημερών αρχαίων, φωτογραφίζω παρωχημένα (ή μήπως όχι;) συνθήματα περιθωριακών ομάδων, εν μέσω τσίκνας από ψησταριές και στεφανιών του Μάη που δεν στεφανώνουν κανέναν.

 Στο μίνι μάρκετ, ανοιχτό χρονιάρα μέρα, σταχανοβίτες υπάλληλοι ενός αχόρταγου αφεντικού μοιράζουν χαμόγελα κι εύχονται καλό μήνα στους πελάτες που αγοράζουν βιαστικοί έξτρα μπίρες για το πρωτομαγιάτικο τραπέζι, τρέχουν να ανάψουν τα κάρβουνα για τα παϊδάκια, να βάλουν και Νταλάρα στη διαπασών να αντιλαλήσει το "Πάγωσε η τζιμινιέρα" στη γειτονιά, γιατί "Η Πρωτομαγιά δεν είναι αργία, είναι απεργία!", εβίβα  σύντροφοι κάναμε αγώνες εμείς!, η ταμίας στο μίνι μάρκετ απέναντι αναλογίζεται αν θα προλάβει το απομεσήμερο να χαρεί λίγο το παιδάκι της, να το πάει στην παιδική χαρά πριν σουρουπώσει, τα παϊδάκια του γείτονα της έσπασαν τη μύτη, το μεροκάματο δεν της φτάνει για παϊδάκια, δυο-τρία μπουτάκια κοτόπουλου ζήτησε να της κρατήσει ο συνάδελφος χασάπης του μίνι μάρκετ, την καλοβλέπει αυτός θα της κάνει τη χάρη, αλλά δεν του δίνει θάρρος, δεν έχει όρεξη για τέτοια, απέναντι η "τζιμινιέρα" έγινε "δέντρο που έχει κόκκινα τα φύλλα", οι επαναστάτες της μπριζόλας πιάσαν το χορό, οι πελάτες άλλοι αργόσχολοι άλλοι βιαστικοί εύχονται "Καλή Πρωτομαγιά", για τους άλλους όχι για μένα μουρμουρίζει η ταμίας αλλά δεν τολμά να το ξεστομίσει, το μεροκάματο το έχει ανάγκη και το τσιράκι του αφεντικού τους το ξέκοψε το πρωί, μόνο καλό μήνα και χαμόγελα σήμερα, να μην ακούσω σχόλια για πρωτομαγιές κι αηδίες, ας λένε οι πελάτες ό,τι θέλουν, είναι ώρα για το διάλειμμά της, περάστε στο διπλανό ταμείο παρακαλώ, μα μόνο ένα γάλα έχω! γκρίνιαξε μία κυρία που χάζευε στο κινητό της πόσα λάικς είχε πάρει το μαγιάτικο στεφάνι της, ήταν μαστόρισσα αυτή, το δικό της στεφάνι ξεχώριζε, όσο κι αν έψαχνε των άλλων καλύτερο δεν εύρισκε, μα μόνο ένα γάλα έχω, ξαναείπε, κι εγώ μόνο δέκα λεπτά διάλειμμα απάντησε η ταμίας και της γύρισε την πλάτη -"άει σιχτίρ πρωτομαγιάτικα" μουρμούρισαν και οι δύο-, όχι για τον ίδιο λόγο φυσικά, και αντάλλαξαν μια μοχθηρή ματιά, πριν φύγουν από το ταμείο.

  Κι εγώ βαδίζοντας μόνος "μες στη φοβερή ερημία του πλήθους", όπως έγραψε κάποτε ένας ποιητής, ανάμεσα σε τζιμινιέρες που ξερνάνε τσίκνα από ψησταριές και σε μαγιάτικα στεφάνια που σκορπούν μυρωδιές από τα μπαλκόνια, φωτογραφίζω παρωχημένα(;) συνθήματα περιθωριακών ομάδων, αμετανόητος νοσταλγός ημερών αρχαίων, όταν οραματιστήκαμε το αδύνατο. 

  Καλή Πρωτομαγιά!

Θ. Μπελίτσος, 1.5.2026.

http://belitsosquarks.blogspot.com/

Σταύρη Ντουμάζιου "Αποφασίζω Έκλειψη"

 

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Σταύρη Ντουμάζιου

Αποφασίζω Έκλειψη

εκδόσεις ενύπνιο

isbn 978-618-250-042-2

κατηγορία: Ελληνική Ποίηση

σελίδες 100

διαστάσεις 20,5 Χ 14 εκατοστά

Η Σταύρη Ντουμάζιου κάνει αισθητή την παρουσία της στα σύγχρονα ελληνικά γράμματα με την πρώτη της ποιητική συλλογή, Αποφασίζω Έκλειψη, που μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις ενύπνιο. Μετά το θεατρικό έργο Κόκκινες τουλίπες και τη νουβέλα Όταν ο Λεν συνάντησε τον κύριο Σοφό (υπό έκδοση), η δημιουργός παρουσιάζει μια ώριμη και βαθιά προσωπική ποιητική κατάθεση.

Η συλλογή περιλαμβάνει εξήντα έξι ποιήματα, όπου η ποιήτρια ισορροπεί ανάμεσα στη ρεαλιστική γραφή και στη μεταφορική αλληγορία. Με λόγο ευθύ, χωρίς υπερβολές, η Ντουμάζιου φωτίζει τον εσωτερικό κόσμο των συναισθημάτων, τις ανθρώπινες πράξεις και αδυναμίες, τις διαπροσωπικές σχέσεις και τις υπαρξιακές αναζητήσεις.

Η ποίησή της λειτουργεί ως διαλεκτική συνάντηση πραγματικότητας και ονείρου: ήπια σουρεαλιστική, αλλά συναισθηματικά γειωμένη, αποτυπώνει βιώματα με άμεση, καθαρή γλώσσα και μεστό συμβολισμό. Ο τίτλος Αποφασίζω Έκλειψη δεν περιγράφει μια πτώση. Την αποφασίζει. Δεν ακολουθεί το σκοτάδι - το καλεί. Και μέσα σε αυτό, αναζητά ό,τι δεν φαίνεται όταν όλα είναι φωτεινά. Εδώ, η έκλειψη δεν είναι φαινόμενο. Είναι στάση. Τα ποιήματα κινούνται σαν σκιές που δεν φοβούνται το φως, αλλά το διακόπτουν για να αποκτήσουν βάθος. Ίσως δεν είναι πάντα το φως που μας αποκαλύπτει, αλλά η απόφασή μας να το περιορίσουμε.

Ο Έρωτας, όπως στη ζωή έτσι και στην ποίηση είναι το μεγάλο κεφάλαιο. Η ποιήτρια το προσεγγίζει συναισθηματικά από την υπαρξιακή εμπειρία με τη χρήση αλληγορικών επινοήσεων, όχι ως μια εξιδανικευμένη κατάσταση, αλλά ως μια δύναμη που κηλιδώνει, που φθείρει, που αφήνει ανεξίτηλα σημάδια.

Εύστοχα η ποιήτρια με οξυδερκές βλέμμα καταφέρνει να ρίχνει φως σε μνήμες μετασχηματισμένες σε εικόνες σε ένα πεδίο περιπλάνησης για τη σχέση, τη βούληση, το σώμα, το συναίσθημα, συχνά μεταφορικά φορτισμένα όλα από έναν κυρίαρχο ρεαλισμό που ξεσπά σαν αστραπή, με έντονη χρήση συμβόλων και ποιητικών περιγραφών όπως την έχει αναφέρει στο έργο του «επιθυμία της περιγραφής» ο Μπωντλέρ.

Ακριβώς αυτό κάνει η Ντουμάζιου στη γραφή της, αποτυπώνει το καθημερινό, το εφήμερο με τρόπο που να το ανυψώνει σε κάτι διαχρονικό. Οι εικόνες που δημιουργούνται τις προσφέρει στον κόσμο σε μια προσπάθεια εγρήγορσης για να τον κρατήσει ζωντανό.

Έτσι γράφει, κυρίως λόγω της συναισθηματικής φόρτισης και της φυσικής, σαφώς επινοητικής ροής της θεματικής των ποιημάτων της, ολοκληρώνει μια συλλογή χωρίς να φοβάται να κοιτάξει κατάματα τις αλήθειες που ενυπάρχουν γύρω της ή εκείνες τις αλήθειες-βιώματα που εγγίζουν την ανθρώπινη λεπτότητα δημιουργώντας μια συλλογή που στο σύνολο της να μετατρέπει τα καθημερινά ζητήματα στο υπερβατικό σημείο τους ανάμεσα στο φυσικό και το αφύσικο, ανάμεσα στην πληγή και την τρυφερότητα. Ανάμεσα στην αποδοχή και την απόρριψη.

Αποφασίζω έκλειψη, πρόκειται για μια πολυεπίπεδη συλλογή που μιλά στον αναγνώστη για όσα όλοι βιώνουμε στην καθημερινότητα, προσφέροντας χώρο σε επιθυμίες, όνειρα και εσωτερική αρμονία.

ΤΟ ΝΥΧΤΙΚΟ

Το νυχτικό βγήκε στον δρόμο μοναχό–

το σώμα παραλήφθηκε–

μεταξωτό σχήμα της απουσίας,

κατάλευκο, ιδανικό κοντράστ για τα σκοτάδια.

Απόψε δε φυσάει έξω,

ακινησία δεν προέβλεψε το αθώο ύφασμα.

Νόμιζε έξω απ’ το δωμάτιο

θα το περίμενε ένας παράδεισος,

έτσι ελαφρύ.

Εν δυο, εν δυο

ζήλεψαν πόδια τα μανίκια

και βηματίζουν πρώτη φορά.

Παράξενη η ανθρώπινη ζωή–

δεν είναι μοναχά σιδερωμένη, ασιδέρωτη

στ’ άπλυτα ή στα πλυμένα.

Το νυχτολούλουδο στο απέναντι μπαλκόνι

ξεραμένο,

δυο μπουκάλια πλαστικά στο δρόμο,

στο πράσινο φανάρι η γυναίκα βάφει τα χείλια

ροζ.

Η πόρτα ασφαλείας δε σφάλισε καλά [ 10 ]

****

ΕΙΔΗ ΧΡΗΣΤΙΚΑ

Είδη χρηστικά

πολλών χρήσεων

ή και μιας

το κουτάλι

το μαχαίρι

το κλειδί

και τόσα άλλα αντικείμενα από σίδερο

που εξυπηρέτησαν

την επιβίωση

ή τον χαμό.

Ανέχτηκαν δίχως αντίρρηση

τα χέρια που τα ακούμπησαν

και τον ιδρώτα τους,

μερικές φορές μπορεί και να τα αγαπήσανε.

Αν είχανε φωνή

αυτοί οι αθέλητοι ωτακουστές

πόσες ιστορίες θα είχανε να πουν

όχι από σίδερο δικές τους

αλλά για όλους τους ανθρώπους

των πολλών χρήσεων

ή και μιας.

Δημήτρης Βαρβαρήγος - Λευκοθέα Μαρία Γκολγκάκη "Κασσάνδρα Η προφητεία πίσω από τις φλόγες"

 

Δημήτρης Βαρβαρήγος - Λευκοθέα Μαρία Γκολγκάκη

Κασσάνδρα

Η προφητεία πίσω από τις φλόγες

Η πλούσια κληρονομιά της αρχαίας ελληνικής γραμματείας αποτελεί έναν εκλεκτό θησαυρό για όλους μας. Διαβάζοντας κατά καιρούς ιστορίες από το παρελθόν, συναντάμε κάποιες προσωπικότητες που ο βίος και τα οράματα τους ξεπέρασαν την εποχή τους.

Με αυτή την αίσθηση αποφασίσαμε, με απόλυτο σεβασμό στους αρχαίους συγγραφείς, να ασχοληθούμε με την αρχαία ελληνική γραμματεία και ήδη έχουμε δύο βιβλία. «Άλκηστις και Αγνοδίκη». Η επιδίωξη να αναπλάσουμε την τραγωδία της Κασσάνδρας, με σύγχρονο λόγο αλλά και με διαφορετικές πληροφορίες -όσο αφορά τον δικό της ψυχικό κόσμο-, δίχως να χάσει το αρχέγονο ύφος της, ήταν για να εκφραστεί μια ηχηρή αντιπολεμική κραυγή που ξεπερνά τους αιώνες και αγγίζει την πιο βαθιά ανθρώπινη συνείδηση.

Η μεταφορά της αρχαίας τραγωδίας σε σύγχρονη μορφή δεν αλλοιώνει τη δύναμή της, αντίθετα την κάνει πιο οικεία και περισσότερο αποδεκτή καθώς πάντοτε μιλάει για τα ανθρώπινα όρια, για την ύβρη και τον πόνο, όταν η λογική υποχωρεί μπροστά στον κομπασμό. Είναι η στιγμή που η μοίρα, συναντά τις επιλογές μας. Σήμερα όπου ο πόλεμος εξακολουθεί σε όλον τον πλανήτη να κατακρεουργεί κοινωνίες, αξίες και ζωές, η παρουσία της Κασσάνδρας αποκτά νέα διάσταση. Γίνεται υπενθύμιση του τι σημαίνει να βλέπεις καθαρά, ενώ γύρω σου κυριαρχεί το σκοτάδι και η άρνηση.

Με αυτόν τον τρόπο, η ανανεωμένη τραγωδία συνδέει το παρελθόν με το παρόν, δείχνοντας μας πως οι αρχαίοι μύθοι δεν είναι το κατάλοιπο μια πεπερασμένης εποχής, αλλά διαχρονικοί.

Η Κασσάνδρα, μέσα από τη σύγχρονη φωνή που της δίνουμε, μας καλεί να κατανοήσουμε τα σημάδια και να αναλογιστούμε το χρέος που έχουμε να προστατέψουμε την ειρήνη, πριν ο όλεθρος φέρει πάλι σκοτάδια.

Στη σύγχρονη εποχή, η τραγωδία της μετατρέπεται σε ηθική υπενθύμιση, ότι τα πραγματικά δεινά δεν απορρέουν μόνο από τα γεγονότα, αλλά από την ανθρώπινη άρνηση να δει καθαρά και να διορθώσει την πορεία της.

Γι’ αυτό και η αξία και τα αντιπολεμικά μηνύματα της τραγωδίας δεν θα φθαρούν ποτέ. Αντιθέτως, όσο οι αιώνες περνούν και οι κοινωνίες δεν αλλάζουν, η Κασσάνδρα θα παραμένει της καθρέφτης για κάθε εποχή και για κάθε άνθρωπο που θα βλέπει της δικές του βουβές αλήθειες και της δικές του χαμένες ευκαιρίες για την επίτευξη της ειρήνης.

Η Κασσάνδρα είναι μια σύνθετη προσωπικότητα γεμάτη αντιθέσεις, η προσωποποίηση ενός αμαλγάματος αποδέσμευσης και σκλαβιάς. Σκέφτεται σαν ελεύθερος άνθρωπος, δεν υπακούει παρά στον ίδιο τον εαυτό της κι ωστόσο αυτοκαταργείται αφού νιώθει πως τη δένουν αλυσίδες. Επιμένει να υπηρετεί τα ιδανικά της ως ανώτερο είδος ανθρώπου. Αναπόφευκτα βιώνει την αμφισβήτηση, τον πόνο της γνώσης του επικείμενου θανάτου των αγαπημένων της, όσο παραμένει ανίκανη να αποτρέψει το οτιδήποτε. Αβοήθητη, παρακολουθεί τις εξελίξεις, εγκλωβισμένη σε ένα φαύλο κύκλο γνώσης, αδυναμίας και απομόνωσης. Φθάνει στα όρια της δυστυχίας με τη μοναξιά της να είναι απέραντη. «Πώς να γίνω κάτι λιγότερο;», αναρωτιέται.

Επιστρέφοντάς στην εποχή μας, θα αναγνωρίσουμε πως πολλά από τα δεινά μας πηγάζουν από το γεγονός ότι κοιτάζουμε το μέλλον μας ελλειπτικά κι, ενώ γνωρίζουμε πως δεν είμαστε αθάνατοι, συμπεριφερόμαστε έτσι. Τα θέλγητρα της εξάρτησης του οικείου είναι πολλά με πρώτο απ’ όλα την ψευδή αίσθηση της ασφάλειας που προσφέρει το φαινομενικά ακίνδυνο. Αρκετές από τις αξιολογικές μας κρίσεις διαμορφώνονται σαν αποτέλεσμα της απροθυμίας μας να εντοπίσουμε το οδυνηρά προφανές και την ασκήμια ενός ανάποδου κόσμου.

Απόσπασμα

Κασσάνδρα: Αααα… εσύ, εραστή μιας θνητής

εγώ ναι, εγώ, η προφήτισσά σου,

ναι εγώ, γυμνή από την πίστη σου έμεινα, να πνίγομαι

μέσα σε στάχτες και σε δικών και σε εχθρών την ειρωνεία.

Αν τούτο δικό σου θέλημα είναι μόνο,

κι όχι των αθανάτων γνώμη, τότε ευλογημένη η σιωπή μου

απέναντί σου!

Γιατί η αλήθεια, φαρμάκι που σκοτώνει είναι

και συ, ο θεός, πάντα ο πρώτος ψεύτης.

Ω, θεοί, άπιστη έγινα, εσείς η αιτία!

Μακριά απ’ τους ανθρώπους σταθήκατε.

Δίχως οίκτο, άδικοι και φθονεροί!

Τι να πιστέψω από εσάς που τόσο απρόσωποι είσαστε για εμάς.

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΒΑΡΒΑΡΗΓΟΣ "Ενδόμυχα Ο αυθεντικός εαυτός "

 

Δημήτρης Βαρβαρήγος

Ενδόμυχα

Ο αυθεντικός εαυτός

«Μην περιμένεις να διανύσεις χρόνια για να φτάσεις μέσα σου»

Ο εαυτός, ετούτος ο περίεργος, απαιτητικός, πολυδιάστατος και ανικανοποίητος τύπος που ζει μέσα μας και όλο μας ωθεί να κάνουμε κάτι διαφορετικό για να ικανοποιηθεί, είναι υπεύθυνος γι’ αυτό που τελικά είμαστε.

Ενδόμυχα αναζητά τους υπέρτατους σκοπούς του ανθρώπου που δεν είναι άλλοι από την ηρεμία, την αταραξία, ευτυχία κι ευδαιμονία. Κι αυτό μπορεί να επιτευχθεί όταν ο άνθρωπος απαλλάξει την ψυχή του από τη λύπη, την αγωνία, το άγχος και κάθε άλλο αρνητικό συναίσθημα.

Συχνά υπάρχουν φορές που μπαίνεις στο δίλημμα, ποιον από όλους να ικανοποιήσεις κάθε φορά, τον πραγματικό, τον ιδανικό ή τον αναγκαίο εαυτό;

Υπάρχουν στιγμές που η ψυχή διψά για ησυχία, για ένα βλέμμα πιο καθαρό προς τον ίδιο της τον εαυτό. Εκεί, στα βάθη της σιωπής, αναδύεται το ερώτημα: ποιος είμαι πραγματικά; Πέρα από ρόλους, συμβιβασμούς και μάσκες της καθημερινότητας, υπάρχει ένας αυθεντικός εαυτός που αναμένει να τον συναντήσουμε όχι ως κάτι απόμακρο και άγνωστο, αλλά όσο πιο κοντά γίνεται στην πιο αληθινή μας φύση.

Το βιβλίο Ενδόμυχα δεν δίνει απαντήσεις έτοιμες, αλλά προσφέρει μονοπάτια στοχασμού. Με οδηγό την αυθεντικότητα, την ουσιαστική ζωή, την αγνή αγάπη και τις πηγαίες ανιδιοτελείς συμπεριφορές, καλεί τον αναγνώστη σε μια πράξη αυτοελέγχου, σε μια εσωτερική αναζήτηση που δεν περιορίζεται στη θεωρία, αλλά αναζητά εμπειρία και βίωμα.

Μέσα από τις σελίδες του, ο καθένας μπορεί να συναντήσει ψήγματα του δικού του εσωτερικού κόσμου. Να αγγίξει πτυχές που ίσως είχε ξεχάσει, να στοχαστεί ξανά πάνω στο τι σημαίνει να ζεις αληθινά, να αγαπάς χωρίς προσδοκία, να προσφέρεις χωρίς αντάλλαγμα. Και ίσως, σε αυτό το ταξίδι, να βρει όχι μόνο κομμάτια του εαυτού του, αλλά και μια πιο βαθιά αίσθηση ελευθερίας.

Πίσω από τις μάσκες και τους ρόλους, ζει ο αυθεντικός εαυτός σιωπηλός, μα αληθινός. Το Ενδόμυχα είναι ένα κάλεσμα να τον συναντήσεις. Όχι μέσα από έτοιμες απαντήσεις, αλλά από στοχασμούς που οδηγούν στο βίωμα.

Ένα βιβλίο αυτογνωσίας και φιλοσοφικών στοχασμών που εξιδανικεύει τον αυθεντικό εαυτό, την αληθινή ζωή, την αγνή αγάπη και τις πηγαία ανιδιοτελείς συμπεριφορές αναδεικνύοντας την ουσία τους ως επιβεβλημένο στοιχείο αυτοελέγχου. Το βιβλίο Ενδόμυχα, είναι ένα εγχειρίδιο που βοηθά τον αναγνώστη μέσα από μια άλλη οπτική ν’ ανακαλύψει τις κρυμμένες δυνάμεις της ψυχής του που θα τον οδηγήσουν στο φως.

Εύχρηστο μέγεθος με κείμενα διαφορετικής θεματικής

που δίνουν τη δυνατότητα της αποσπασματικής ανάγνωσης.

Από τις εκδόσεις 24 γράμματα