ΕΚΘΕΣΗ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ ΔΩΡΑΣ ΜΑΛΤΕΖΟΥ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ – ΑΤΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ- ΔΩΡΑΣ ΜΑΛΤΕΖΟΥ -ΣΚΟΥΤΕΡΗ

Η εικαστικός Δώρα Μαλτέζου συνεχίζει σε ένα νέο προορισμό στην Γκαλερί ΜΠΕΧΡΑΚΗ, στην Κόρινθο και τιμά την Γυναίκα με ένα αφιέρωμα «Το ένδυμα στην Σμύρνη 19ος αιών, η Γυναίκα της Σμύρνης». Μια ενδυματολογική μελέτη με κουστούμια και καπέλα τέλη του 19ου αιώνα.

Τα έργα της, ακρυλικό σε καμβά, αποδίδονται στην έκθεση με δυνατά και φωτεινά χρώματα με απόλυτο σεβασμό, αισθητική και ευαισθησία, ώστε να μας θυμίσουν την σπουδαιότητα του Ελληνισμού της Μικράς Ασίας που άνθιζε, πριν την καταστροφή του 1922 και την κοσμοπολίτικη ζωή της Ελληνίδας στην Σμύρνη που την έκανε να ξεχωρίζει.

Η Σμυρνιά θεωρείτο πολύ καλλιεργημένη με ανώτατη παιδεία, ξένες γλώσσες, καλούς τρόπους, πιάνο και φινέτσα.

Το μήνυμα που στέλνει η εικαστικός και συνεχίζει να παρουσιάζει την συλλογή της σε νέους τόπους, πόλεις στην Ελλάδα, είναι αισιοδοξία, ελπίδα, ομορφιά, εκπαίδευση, υπομονή και επιμονή στον στόχο, πείσμα για καλύτερη ζωή.

Ονομάζει τα έργα της, «τα κορίτσια μου» , γιατί συνδέεται χρονικά με κάθε μια από εκείνες τις γυναίκες που ζωγραφίζει αναδεικνύοντας την κάθε μια ξεχωριστά! Επιπλέον θεωρεί την γυναίκα της Σμύρνης, ως την πρώτη φεμινίστρια αλλά και την πρώτη γυναίκα που ένοιωσε την «βία» και απαξίωση στην ίδια της την πατρίδα με τον ερχομό της στην τότε «φτωχή» Ελλάδα.

Την έκθεση στηρίζουν ευγενικά η Ένωση Καλλιτεχνών & Λογοτεχνών Ηλιούπολης «ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ», η ΑΘΛΕΠΟΛΙΣ (Παλλήνης), ο Όμιλος για την UNESCO Πειραιώς & Νήσων, η International Action Art, The ArtWorkshop.

θα τραγουδήσει η ηθοποιός σοπράνο Δέσποινα Τσολάκη Σμυρναίϊκα τραγούδια με την σολίστ στο πιάνο Χριστίνα Μάνου. Επιπλέον θα απαγγείλει ποιήματα της εικαστικού και δικά της, η διεθνής ποιήτρια Εύα Λιανού Πετροπούλου.

Εγκαίνια Σάββατο 9 Μαϊου 2026, 19.00 μ.μ.

ΓΚΑΛΕΡΙ ΜΠΕΧΡΑΚΗ, ΚΟΡΚΙΔΑ 1, ΚΟΡΙΝΘΟΣ

Διάρκεια έκθεσης 9-21 Μαϊου, 2026 , καθημερινά 10.00 π.μ. – 14.00μ.μ., 17.00-21.00 μ.μ

****

Σήμερα είχα τήν τύχη να επισκεφτώ μια έκθεση ατομική, τής εξαιρετικής εικαστικού

Δώρας Σκουτερη στο πνευματικό κέντρο Δήμου Ραφήνας Πικερμίου.

Ένας εικαστικός κύκλος πού ανάγεται σέ μορφές και ενδυματολογία εποχής, ένα ξεχωριστό έργο με λυρικό χαρακτήρα!!

Ένα θαυμάσιο έργο στο σύνολο του, μια ιστορία ψυχής με τεχνοτροπία υψηλού βαθμού δυσκολίας.

Αναγεννιέται ένδυμα και εικόνα μιας ρομαντικής εποχής με ποιητικό χαρακτήρα στην εικόνα και στο ένδυμα πού στολίζεται από έντονα χρώματα και δωρικές μορφές..

Το έργο της Δωρας Σκουτερη μιλάει και μέσα από τίς εικόνες και τα χρώματα της αγιογραφίας, εκεί ή ψυχή της συναντά το έργο της πού έχει κάτι θείο να πει...

Η Δώρα Σκουτερη είναι μια θαυμάσια καλλιτέχνιδα, ένα θαύμα ψυχής και πνευματικής ανάτασης στην ιστορία του ρομαντισμού και στην αγιογραφία μέσα από το έργο της.

Η εικαστική τέχνη της επιτυγχάνει επικοινωνία αλήθειας και ελπίδας με εναρμονισμένες ενότητες, και εικονιστικες δυνάμεις, τή φαντασία και τό συναίσθημα, ή πρώτη μορφοποιεί το περιεχόμενο, και ή δεύτερη την εικόνα του έργου.

Συγχαρητήρια και ευχαριστώ για τό θαυμάσιο ταξίδι πού μου χάρισες μέσα από το έργο σου εξαιρετική μου φίλη!!

Με εκτίμηση και θαυμασμό

Ισίδωρος Ξένος.

ΜΑΛΤΕΖΟΥ ΣΚΟΥΤΕΡΗ ΘΕΟΔΩΡΑ (ΔΩΡΑ)

Γεννήθηκε στον Άγιο Δημήτριο Αττικής, αλλά έχει ζήσει στο Ζούμπερι, Νέα Μάκρη όλα τα καλοκαίρια της ζωής της με πολλές παιδικές αναμνήσεις, όταν ήταν μόνο πέντε-έξι σπίτια, σκηνές και όλη η θάλασσα «δική μας»! Το Ζούμπερι είναι ένας προορισμός ανάπαυσης, ηρεμίας, έμπνευσης και δημιουργίας.

Η Δώρα αποφοίτησε από την Ορθόδοξη Σχολή Καλογριών «ΘΕΟΜΗΤΩΡ» Ηλιούπολης, σπούδασε στην ΑΚΤΟ με άριστα στα τμήματα Διακόσμησης, Γραφικών Τεχνών, σκηνογραφίας, ενδυματολογίας. Επιπλέον είναι κάτοχος πτυχίου Πολιτιστικού Marketing, Δημόσιες Σχέσεις.

Εργάστηκε στο Μεταξοτυπίο (Περίσσιος) ως υπεύθυνη στάμπας TShirt από σχέδιο, φωτογράφιση μακέτας σε repromaster, εμφάνιση φίλμ, μοντάζ έως την τελική μορφή εκτύπωσης στο ύφασμα. Συνεργάστηκε με μεγάλες βιοτεχνίες ρούχων, εταιρείες, αντιπροσώπους της Ντίσνευ, Ελληνικής Αεροπορίας και Στρατού κ.α Θεωρήθηκε η καλύτερη γραφίστας στις εκθέσεις Λαϊκής Τέχνης και ΤΕΧΝΗΜΑ (1990).

Επιπλέον εργάστηκε ως υπεύθυνη Marketing στο Τυπογραφείο Type center.

Έχει πλούσια προϋπηρεσία σε τμήμα Marketing & In-store Promotion, στην Α/Β Βασιλόπουλος {Γέρακας κεντρικά) υπεύθυνη στα έντυπα, προωθητικές ενέργειες, καθώς και τα πρώτα μαθήματα μαγειρικής στο MEGA Ελληνικού, 1990-1995.

Στα Κέντρα Ξένων Γλωσσών (Kinnick English School) ως υπεύθυνη Marketing ανέπτυξε 3 παραρτήματα, προωθώντας την αγγλική γλώσσα, οργανώνοντας εκδηλώσεις, εφημερίδα και πολλές θεατρικές παραστάσεις στα Αγγλικά με σενάριο, κουστούμια και σκηνικά, σε θεατρικές σκηνές ανεβάζοντας όλα τα παραμύθια και κλασικά έργα για παιδιά (1996-2010).

Η Δώρα, από τα μαθητικά της χρόνια, ζωγράφιζε και έγραφε στις νεανικές εφημερίδες του σχολείου στο δημοτικό και στο Γυμνάσιο. Είχε δική της στήλη στις τοπικές εφημερίδες του Δήμου Αγίου Δημητρίου κ.α. με άρθρα, ιστορίες, παραμύθια, αφιερώματα στην Τέχνη και το παιδί.

Ως εικαστικός συμμετέχει σε εκθέσεις Λαϊκής Τέχνης, Προστασία Περιβάλλοντος με θέματα πανίδα και χλωρίδα Ελληνικής Φύσης με πολυάριθμες ομαδικές θεματικές εκθέσεις και 17 ατομικές με συλλογές από το 1996 έως σήμερα σε Πνευματικά, Πολιτιστικά Κέντρα σε δήμους, γκαλερί, πολιτιστικά καφέ, νησιά, πρεσβείες. Συμμετέχει επιπλέον σε συνέδρια, συμπόσια με θέμα την Αναγνώριση Πολιτιστικής Κληρονομιάς, εκθέσεις υπό την Αιγίδα Του Ομίλου για την UNESCO Πειραιώς και Νήσων, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό (Βαλκάνια, Αμερική). Ως ειδική γραμματέας στην Ένωση Καλλιτεχνών Ηλιούπολης «Το Εργαστήρι» συμμετέχει και παρουσιάζει τις εκδηλώσεις της ένωσης.

Επιπλέον προωθεί την Τέχνη στην κατασκήνωση του Δήμου Αγίου Δημητρίου στην Ραφήνα και της Τράπεζας Πειραιώς στην Περαχώρα -Λουτράκι επί συναπτά έτη.

Ως πρωταρχικό μέλος της επιτροπής Καρναβαλιού έχει σχεδιάσει και κατασκευάσει κουστούμια και άρματα για το Καρναβάλι του Δήμου Αγ. Δημητρίου από το 1996-2004.

Ιδρύει το πρότυπο Στούντιο Σύγχρονης Τέχνης - the Art Workshop για παιδιά με ζωγραφική, Ιστορία Τέχνης, Γλυπτική, δημιουργική απασχόληση από το 2002 βάσει της Συναισθηματικής Νοημοσύνης. Προωθεί την συμμετοχή των παιδιών με ζωγραφική στα Πολιτιστικά δρώμενα του Δήμου Άγιου Δημητρίου, στο Ζούμπερι- Νέα Μάκρη, στην Τεχνόπολη, στην Ηλιούπολη, στις Κυκλάδες κ.α. Το Στούντιο διακρίνεται επί σειρά ετών σε διεθνείς διαγωνισμούς και συμμετοχές με πρεσβείες και κοινότητες μεταναστών σε προγράμματα ανταλλαγής Πολιτισμού.

Έχει γράψει παραμύθια και έχει εκδώσει την 1η ποιητική συλλογή «τα ερωτικά» σε συνεργασία με την ΑΘΛΕΠΟΛΙΣ, Δήμου Παλλήνης.

Πρόσφατες παρουσιάσεις

2021-2022-Εύβοια, μια συλλογή μικρά Πουλιά της Ελληνικής Φύσης προσφορά προς τους πυρόπληκτους

2022 Θέατρο ΑΡΧΕΛΩΟΥ Θρακομακεδόνες, 15η ατομική έκθεση με θέμα Ενδυματολογική μελέτη-Σμύρνη σε πορτρέτα με καπέλα και κουστούμια γυναικών τέλη 19ου αρχές 20ου αιων.

2022 Σύρος Θέατρο ΑΠΟΛΛΩΝ στα πλαίσια εκδηλώσεων «Μικρασιάτικη Καταστροφή» μια μουσική συναυλία Σ. Πολυκανδριώτη μουσικοσυνθέτη, υπό την αιγίδα Μητρόπολης Σύρου και Γενικής Γραμ. Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής.

Συμμετοχή στις συναυλίες του μουσικοσυνθέτη Σ.Π. σε Δήμους Σπάρτης(Μυστράς), Γύθειου-Μονεμβάσια με Υπ. Πολιτισμού και Εφορ. Αρχαιοτήτων Λακωνίας -Πανσέληνο.

2023 Θέατρο Μελίνα Μερκούρη, Δήμος Άγιου Δημητρίου, Ημέρα της γυναίκας «ΕΙΜΑΙ ΕΣΥ, ΕΙΜΑΙ ΕΓΩ, ΕΙΜΑΙ ΕΔΩ»

2023 Αρτ Καφέ Αιγάλεω «Home»

2024 16η Ατομική αναδρομική «Τέχνη, η Ζωή μου» Εκθεσιακό Κέντρο Ηλιούπολης

2025 συμμετοχή σε θεματικές ομαδικές εκθέσεις στους Δήμους Παλλήνης, Υμηττού, Ηλιούπολη κ.α. με την Ένωση Καλλιτεχνών ως ειδική γραμματέας.

2025, Απρίλιος Ημέρα Καβάφη, ως εκπρόσωπος Ένωσης Καλλιτεχνών & Λογοτεχνών Ηλιούπολης, Δημοτικό Θέατρο Βόλου, «Βαγγέλης Παπαθανασίου».

2025 συμμετοχή στον Δήμο Παλλήνης σε συνεργασία με την ΑΘΛΕΠΟΛΙΣ για την Βιά κατά των Γυναικών

2025 17η Συμμετοχή με άλλους δύο καλλιτέχνες Βλάσση Καλογερόπουλο και Δημήτρη Αποστόλου στο Εκθεσιακό Κέντρο Ηλιούπολης.

2025 16-17 Δεκεμβρίου 1ο Συμπόσιο Πολιτιστικού Τουρισμού

ως αντιπρόσωπος του Ομίλου για την UNESCO Πειραιώς & Νήσων και International Action Art , Ηράκλειο Κρήτης, οργάνωση Ευγενία Φώη & Περιφέρεια Κρήτης.

2026 7-13 Μαρτίου 18η Ατομική έκθεση με θέμα «Το ένδυμα στην Σμύρνη 19ος αιων, η Γυναίκα της Σμύρνης», Πολιτιστικό Κέντρο Δήμου Ραφήνας Πικερμίου.

2026 17-19 Απριλίου 19η Ατομική έκθεση με θέμα « Το ένδθμα στην Σμύρνη 19ος αιών, η Γυναίκα της Σμύρνης», Ιερός Ναός Μεταμόρφωσης του Σωτήρος, Δήμου Μοσχάτου.

Έχει Βραβευτεί από τον Όμιλο για την UNESCO Πειραιώς και Νήσων πολλές φορές για την προσφορά της στον Πολιτισμό, το σχολείο της the ARTworkshop, από πρεσβείες σε διεθνείς διαγωνισμούς με συμμετοχές ζωγραφικής των παιδιών κερδίζοντας 1α και 2α βραβεία.

Έργα της είναι σε ιδιωτικούς χώρους, Πολιτιστικά κέντρα, νησιά, δήμους, πρεσβείες.

Τα πουλιά της Ελληνικής Φύσης έχουν ταξιδέψει σε όλη την Ελλάδα, Βαλκάνια και Αμερική όπως της ευχήθηκε ολόψυχα ο δάσκαλος της και αγαπημένος Σέρβος χαράκτης Μίλαν Ζούνιτς!!

Carpe " Ίχνη ανθρώπου..."

 

Η διάρκεια του χρόνου δεν με αφορά .
Ζω την ταραχή μες στην καρδιά .
Καταπίνω τη θλίψη
της κάθε ημέρας ,
η μελαγχολία τεμαχίζει την καρδιά .
Βλέπω την άνοιξη να κρέμεται
στα χείλη της αβύσσου .
Μια πλήρη συσκότιση
καταστάλαξε στην ψυχή,
οι όποιες επιθυμίες εξατμίζονται .
Ήχοι καθημερινοί
τρέφουν τις ψευδαισθήσεις .
Μια προσπάθεια απτή,
μ' ένα χαμόγελο
να δαμάσω το εφήμερο .
Στις ρωγμές της πίκρας
αναζητώ τα ίχνη του ανθρώπου .

Carpe.

EVA Petropoulou Lianou " About peace "

 About peace 

Speaking for food

Bombs are coming in my left

Bombs are coming in my right

The smell of a coffee becomes a dream

People are targeted

Suffering

Starvation

Hypocrisy the cry for freedom

Governments they are counting their money

Over the bodies of dead children

Do you want this life

How much Human you feel today

We are all victims in the mind of narcissist

men with power

Peace

Unknown word

©®EVA Petropoulou Lianou 

Δύο Ποιήματα του Κωνσταντίνου Ντζούνη

 

H σημερινή ανατολή


Στο έλεος της διάθεσης της ημέρας
το όραμα σου δίπλα μου αναπνέει
ο δισταγμός αποφασισμένος διστάζει
φοβάται μήπως αποκαλυφθεί

Τις νύχτες που οι όρκοι αλλάζουν
το όνειρο ζει μόνο του στης φλόγας τη σκιά
σχέδια αφανίζονται στο φως του ήλιου
δεν παίρνουνε ποτέ σάρκα και οστά

Τι κρύβουνε της περηφάνειας τα ρούχα;
Αναβλύζεις πάντα τις λάθος ώρες
απαγορευμένο φάρμακο για αιτίες
που δεν έχουν αναγνωριστεί

Είσαι το σπίτι του κινδύνου
το καταφύγιο του μα και η αποφυγή
η εξάρτηση στο λίγο έχει εθιστεί
απ’ τη θεραπεία θα εξοριστεί

Ένα παζλ οι υποψήφιες προθέσεις
με κομμάτια ασύνδετα
η ησυχία της αστραπής ποτάμι
πριν φωνάξει τ’ όνομά σου η βροντή

Η σημερινή ανατολή σημάδι στον ορίζοντα
καινούργια υπόσχεση, η ελπίδα κρύβεται στο τίποτα


*******

H αυριανή αυγή


Η ημέρα που αρχίζει και τελειώνει με έλλειψη
δεν μπορεί να υλοποιηθεί
αργά και βασανιστικά
φοβούνται τα μάτια να συναντηθούνε

Όταν το «θέλω» ζωντανεύει
φτιαγμένο από φωτιά
το ναυάγιο της υπομονής βυθίζεται
πριν η σωτηρία φωνάξει «εγώ είμαι εδώ»

Η αμαρτία προσευχή έχει ντυθεί
σαν τον ιδρώτα στο γυμνό κορμί
έχεις τη γεύση της ευφορίας
που δεν αφήνει ανάμνηση

Δεν μοιραζόμαστε το δηλητήριο μας
μα η συσκευασία είναι κοινή
κι οι ευχές ανάγονται σε ύβρη
μια συνήθεια καθημερινή

Ξέπνοη η επιθυμία ανεβαίνει
το μονοπάτι της λογικής
όταν ο ουρανός σε διώχνει
κρυφός προορισμός η κόλαση


Τι έδωσα σε αυτό που ήθελα;
όταν το ξημέρωμα αλλάζει πρόσημο

περιμένοντας την αυριανή αυγή

Poems of Iraqi poet Kareem Abdullah,

 

1- In the breath of destiny

I felt you in the wind that caresses the sea,

in every wave that bows to the sky to touch your name.

My veins are rivers seeking your shore,

and my breath—a white horse—runs toward your dreams.

Among the stars, I have built a bridge of silence,

to walk toward you with steps of desire.

Do not fear the distance, nor the wait:

I am already on the horizon where you call me.

And when time casts its cloak over the evening,

you will find me there—

in the heartbeat you recognize as yours,

in the embrace that knows no bounds.

Kareem Abdullah - Irak 

******

2- A hesitant laugh, its charm bottled in a jar.

She bowed her heart, heavy with memories, burying its sharp pains.

She buried the makeup of her life behind a bridge destined for an untimely death, and said goodbye to what fate had shattered in the pockets of caprices. It continues, in its sky,

the leaves of salvation hover, adorned with the stumps of tears.

And among its flowers, a hesitant laugh hides, amazed by the crowd of wrinkles.

A cacophony of yellow spreads through the joints of its thresholds, its moans suffocating it.

Who tied the wings of its tentacled dawn?

She shakes off the legacy of isolation and the air that suffocates her every time a dream caresses her hair, a dream that has abandoned her waking conversation.

And that cold touch, timidly hastening,

repeats itself in its distant circles.

A crack in her heart widens. 

Like a faceless fetus,

shattering everything else,

a warm whisper lingers beneath his dream-soaked clothes,

trembling with mourning. 

Throats of lament spill over his winter bed, tracing his bewilderment. He curls up under the tattered blanket of a time that sweeps away his tender flowers. 

His strings murmur of piercing ghosts escaped from his window. Many promises, like arrows, struggle impossibly among the branches of memory. 

The strings of calls grow hoarse, and the unconsciousness of estrangement devours his pain-stricken day. Grief wallows in the shards of his mirror, practicing anguish, burying his smiling yesterday in a thick crypt that dismantles the rebirth of the future. 

He entrusts his secrets, prodigal of disappointment, to the pillows of absence. 

Without permission, he refines the hammer of displacement. 

Her sleepy waterwheels, from the windows of her days, escape the tranquility of her imprisoned curtains, her enchantments locked in a bottle of suffocating expectation in unknown ports. In her voice, the exhausting distances are shortened in the neigh of femininity, while the topography intertwines in a mirror that has smuggled the collapse of flowers, thus a torpor creeps in, floating,

covering the skin of hope.

Kareem Abdullah - Irak 

Poem by Danijela Ćuk (Croatia )

STAY TRUE TO YOURSELF

Stay true to who you are, let love dwell deep inside,

let your heart forever carry its gentle, fragrant tide.

Hold close the ones who truly care for you,

those who turn away were never meant to stay true.

Remember,

the most beautiful rose is not the one picked by every hand,

for such a bloom will wither as quickly as it’s planned.

The most beautiful is the one adorned with thorns,

yet still, in all its freshness, every soul adorns.

So you too, my dear, don’t lay your heart bare for all to see,

for only a few will guard it tenderly.

Many would break it without a second thought,

while only the rare will cherish what you’ve brought.

Protect your beauty, wear it proud and bright,

revel in the breeze that dances through your hair so light.

Let your kindness conquer each passing day,

live your life, let your dreams lead the way.

And pay no mind to those who speak too loud,

for sadly, they lack what makes you stand out from the crowd.

Few can truly say, with honesty and grace,

they carry a clear conscience, an unblemished face.

For a clean soul and peaceful sleep bear no price,

a treasure untouched by shadows or sacrifice.

Many may claim they possess it all in their view,

yet lack what is most precious and that is you.

*Danijela Ćuk*

Croatia 

Stay true to who you are, let love dwell deep inside,

let your heart forever carry its gentle, fragrant tide.

Hold close the ones who truly care for you,

those who turn away were never meant to stay true.

Remember,

the most beautiful rose is not the one picked by every hand,

for such a bloom will wither as quickly as it’s planned.

The most beautiful is the one adorned with thorns,

yet still, in all its freshness, every soul adorns.

So you too, my dear, don’t lay your heart bare for all to see,

for only a few will guard it tenderly.

Many would break it without a second thought,

while only the rare will cherish what you’ve brought.

Protect your beauty, wear it proud and bright,

revel in the breeze that dances through your hair so light.

Let your kindness conquer each passing day,

live your life, let your dreams lead the way.

And pay no mind to those who speak too loud,

for sadly, they lack what makes you stand out from the crowd.

Few can truly say, with honesty and grace,

they carry a clear conscience, an unblemished face.

For a clean soul and peaceful sleep bear no price,

a treasure untouched by shadows or sacrifice.

Many may claim they possess it all in their view,

yet lack what is most precious and that is you.

*Danijela Ćuk*

Croatia 

ΗΛΙΑΣ ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ "Το “Νεκρό Άλογο” και η Πραγματικότητα *Όταν φοβάσαι να ξεπεζέψεις"

 

&. Γράφει ο Ηλίας Γιαννακόπουλος, Blog "ΙΔΕΟπολις"

                            *Όταν φοβάσαι να ξεπεζέψεις

        Πάντοτε από μικρός μου άρεσε να διαβάζω ιστορίες με ζώα, αφού αυτά αποτελούσαν στις παραδοσιακές αγροτικές περιοχές μέλη της ευρύτερης  “οικογένειας”  κάθε σπιτιού.

         Περισσότερο, όμως,  προκαλούσαν το ενδιαφέρον μου όχι μόνο οι Μύθοι του Αισώπου στους οποίους πρωταγωνιστούσαν τα ζώα , αλλά και όλες εκείνες οι ιστορίες και αφηγήσεις που τα ζώα χρησιμοποιούνταν ως σύμβολα. Σύμβολα με θετικό ή αρνητικό περιεχόμενο για να διδάξουν κάτι ή να περιγράψουν ένα κατόρθωμα ή πάθημά τους με άμεση και διακριτή αναφορά στην ανθρώπινη συμπεριφορά.

            Οι Μύθοι, δηλαδή, και οι Ιστορίες με ζώα χρησιμοποιούνταν είτε από τον Αίσωπο, είτε από τις λαϊκές αφηγήσεις για να ερμηνεύσουν ανθρώπινες πράξεις και συμπεριφορές ώστε να καταστούν κατανοητές στα μέλη των κλειστών παραδοσιακών αγροτικών (και όχι μόνον) κοινωνιών.

           Ωστόσο η χρησιμοποίηση των ζώων συνεχίζεται αδιάλειπτα μέχρι και σήμερα και μάλιστα από την Επιστήμη για τη διατύπωση σχετικών θεωριών με ψυχολογικό (και όχι μόνον) περιεχόμενο.
         Μπορεί το φαινόμενο της "Πεταλούδας" (θεωρία του Χάους) να είναι το πιο γνωστό ή η ρήση-διαπίστωση (με κοινωνιολογικό περιεχόμενο και υπονοούμενο) "Τα νεκρά Ψάρια πάνε με το Ρεύμα", αλλά δεν είναι τα μοναδικά που πρωταγωνιστούν τα ζώα.

          Σε μια τηλεοπτική συζήτηση κάποιος αναλυτής (φιλικός στην ΝΔ)  στην προσπάθειά του να μειώσει το κόστος (αρνητικό κλίμα) της κυβέρνησης από τη δικαστική απόφαση για τις υποκλοπές κατέφυγε με έξυπνο τρόπο στην επίκληση της στρατιωτικής συνδρομής-προστασίας που εξασφάλισε η Ελλάδα στην Κύπρο με την αποστολή της φρεγάτες "Κίμων". Με τον τρόπο αυτό προσπάθησε να αποσπάσει την προσοχή ή και να αποπροσανατολίσει την σκέψη του ακροατή-ών και να τις οδηγήσει σε ευνοϊκά για την κυβέρνηση εδάφη.

          Αυτή η τεχνική της απόσπασης της προσοχής του αναγνώστη ή  του ακροατή από το βασικό θέμα-επιχείρημα ονομάζεται "το σόφισμα της κόκκινης ρέγγας" (Λογική πλάνη).

       *Η Κόκκινη Ρέγγα (Red Herring) είναι μια ρητορική ή επικοινωνιακή τακτική: εισάγεται ένα άσχετο ή δευτερεύον θέμα για να αποσπάσει την προσοχή από το πραγματικό πρόβλημα. Χρησιμοποιείται συχνά στην πολιτική ή στα ΜΜΕ για παραπλάνηση της συζήτησης.

          Για άλλη μία φορά, λοιπόν, η χρήση κάποιου ζώου (ρέγγα) αποτελεί τη βάση μιας θεωρίας σχετικής με τη δύναμη που έχουν οι "Λογικές Πλάνες" στην ανάδειξη ή απόκρυψη της αλήθειας ενός θέματος.

           Στο ερώτημα σε τι αποσκοπεί η ευρεία αυτή χρήστη ζώων στην διατύπωση των σχετικών θεωριών η απάντηση είναι πασιφανής: Με τη χρήση των ζώων εικονοποιούνται οι αφηρημένες έννοιες, διευκολύνεται η ανθρώπινη μνήμη στην ανάκληση των απαραίτητων στοιχείων και φυσικά μεταφέρονται με απλότητα κάποιες δύσκολες έννοιες ή φαινόμενα-συμπεριφορές (π χ. "Η φάρμα των ζώων").

       Οι άνθρωποι, λοιπόν, από την αρχαιότητα μέχρι και σήμερα, συχνά καταφεύγουν στον κόσμο των ζώων για να ερμηνεύσουν και να περιγράψουν σύνθετες ανθρώπινες συμπεριφορές. Οι ζωικές μεταφορές-αλληγορίες λειτουργούν ως ένα ισχυρό εργαλείο σκέψης: απλοποιούν δύσκολες έννοιες, κάνουν πιο παραστατικές τις αφηρημένες ιδέες και επιτρέπουν την κατανόηση πολύπλοκων φαινομένων μέσα από εικόνες οικείες και εύληπτες.

       Κι αυτό είναι κατανοητό τόσο από τους μύθους του Αισώπου μέχρι τη σύγχρονη πολιτική αλληγορία της «Animal Farm» (Φάρμα των ζώων, Όργουελ),  όπου τα ζώα χρησιμοποιούνται ως σύμβολα που αποκαλύπτουν πλευρές της ανθρώπινης φύσης: τη φιλοδοξία, την πονηρία, την αδυναμία, την εξουσία ή την αφέλεια. Με αυτόν τον τρόπο, η ζωική μεταφορά-αλληγορία γίνεται όχι απλώς λογοτεχνικό σχήμα, αλλά ένα νοητικό εργαλείο που βοηθά στην κατανόηση της πραγματικότητας.

            Οι «θεωρίες των ζώων» ή οι μεταφορές που αντλούν εικόνες από τη ζωική συμπεριφορά εφαρμόζονται σήμερα σε πολλούς τομείς της ανθρώπινης δραστηριότητας.

        Στην πολιτική χρησιμοποιούνται για να περιγράψουν κρίσεις, συγκρούσεις εξουσίας ή φαινόμενα συλλογικής τύφλωσης απέναντι σε προφανή προβλήματα. Στην οικονομία βοηθούν στην ερμηνεία απρόβλεπτων γεγονότων, κινδύνων ή συμπεριφορών των αγορών. Στον χώρο της εξουσίας φωτίζουν τους μηχανισμούς κυριαρχίας, ιεραρχίας και χειραγώγησης. Τέλος, στην κοινωνία και την ψυχολογία αποκαλύπτουν πλευρές της ανθρώπινης συμπεριφοράς, όπως την άρνηση της πραγματικότητας, την τάση για αποδιοπομπαίους τράγους ή την ανάγκη προσαρμογής μέσα σε ομάδες.

          Έτσι, οι μεταφορές-αλληγορίες αυτές λειτουργούν ως ένας καθρέφτης της ανθρώπινης κατάστασης, όπου μέσα από τις εικόνες των ζώων αναγνωρίζουμε, συχνά με μεγαλύτερη σαφήνεια, τον ίδιο μας τον εαυτό (αυτογνωσία-ετερογνωσία-κοινωνιογνωσία).

         Ενδεικτικά παρατίθενται κάποιες Θεωρίες με ζώα, όπως:

               1.   The Black Swan (Μαύροι Κύκνοι)*

          Απρόβλεπτα και σπάνια γεγονότα που έχουν τεράστιες συνέπειες και τα οποία οι άνθρωποι προσπαθούν εκ των υστέρων να εξηγήσουν σαν να ήταν προβλέψιμα. 

                2.  Γκρι Ρινόκερος (Grey Rhino)

           Ένας κίνδυνος πολύ πιθανός και ορατός, που όμως όλοι τον βλέπουν να έρχεται αλλά τον αγνοούν μέχρι να γίνει κρίση.

                          3. Ελέφαντας στο σαλόνι (Elephant in the Room)

         Ένα μεγάλο και προφανές πρόβλημα που όλοι γνωρίζουν αλλά κανείς δεν θέλει να το αναφέρει ή να το αντιμετωπίσει. 

                                 4. Λευκή Αρκούδα (White Bear Effect)*

           Όσο περισσότερο προσπαθούμε να μην σκεφτούμε κάτι, τόσο περισσότερο αυτό επανέρχεται στο μυαλό μας.

                               5. Το Σύνδρομο της Πάπιας (Duck Syndrome)*

          Κάποιος φαίνεται εξωτερικά ήρεμος και επιτυχημένος, ενώ εσωτερικά παλεύει έντονα με άγχος και δυσκολίες.

                                   6. Animal Farm (Η Φάρμα των Ζώων)*

             Αλληγορία για την εξουσία: επαναστάσεις που ξεκινούν με ιδανικά ισότητας καταλήγουν συχνά σε νέες μορφές αυταρχισμού.

            Γνωστές, επίσης, είναι και οι παρακάτω θεωρίες ή φράσεις:

         1.  Βρασμένος Βάτραχος (Boiling Frog)

        Αν μια κατάσταση χειροτερεύει σταδιακά, οι άνθρωποι δεν αντιδρούν εγκαίρως και τελικά παγιδεύονται.

                2. Το Μαύρο Πρόβατο

           Το άτομο ή η ομάδα που θεωρείται διαφορετική ή αποδιοπομπαίος τράγος μέσα σε μια κοινότητα.

                  3. To Χρυσόψαρο (Goldfish Effect)

          Αναφέρεται στη βραχεία μνήμη της κοινής γνώμης: τα γεγονότα ξεχνιούνται γρήγορα.

                  4. Ο Κύκνος που τραγουδά πριν πεθάνει (κύκνειο άσμα)

     Η τελευταία πράξη ή επιτυχία πριν από το τέλος μιας πορείας.

                              5. Ο αποδιοπομπαίος Τράγος (Scapegoat)

      Κάποιος στον οποίο φορτώνονται οι ευθύνες μιας συλλογικής αποτυχίας και

                   6. “Μην ξεχνάς: Μόνα τα νεκρά ψάρια πάνε με το ρεύμα”*

          Η τάση κάποιων (αδρανών και άβουλων) να προσαρμόζονται εύκολα με τις επιταγές του συστήματος.

                                   7. Στρουθοκαμηλισμός (εθελοτυφλία)

           Ο στρουθοκαμηλισμός (Ostrich Effect) είναι μια γνωστική προκατάληψη και ψυχολογική άμυνα, όπου τα άτομα αγνοούν, αποφεύγουν ή αρνούνται να αντιμετωπίσουν αρνητικές, άβολες ή επικίνδυνες πληροφορίες και καταστάσεις. Ο όρος παραπέμπει στον μύθο ότι οι στρουθοκάμηλοι θάβουν το κεφάλι τους στην άμμο για να αποφύγουν τον κίνδυνο, αν και στην πραγματικότητα αυτό δεν ισχύει (από το διαδίκτυο).

        Έτσι, λοιπόν, όπως διαφαίνεται τόσο από τις παραπάνω θεωρίες ή φράσεις της καθημερινότητας, αλλά και  από τους αρχαίους μύθους μέχρι τη σύγχρονη πολιτική και κοινωνική ανάλυση, τα ζώα λειτουργούν ως διαχρονικοί καθρέφτες-κάτοπτρα της ανθρώπινης φύσης. Μέσα από αυτά, η λογοτεχνία, η ποίηση και η φιλοσοφία αποκαλύπτουν με παραστατικό τρόπο τις αδυναμίες, τις φιλοδοξίες και τα παράδοξα της ανθρώπινης κοινωνίας.

           Στο πλαίσιο αυτό, λοιπόν, των θεωριών που βασίζονται στη χρήση κάποιων ζώων για να αποδώσουν ένα σύγχρονο φαινόμενο ή να ερμηνεύσουν μια ανθρώπινη συμπεριφορά-νοοτροπία εντάσσεται και η θεωρία του "Νεκρού Αλόγου".

           Μια θεωρία που σχετίζεται με τον τρόπο που ο άνθρωπος ερμηνεύει ή αντιμετωπίζει την πραγματικότητα. Άλλοτε, δηλαδή, ο άνθρωπος σχηματίζει μια στρεβλή αντίληψη για την πραγματικότητα, άλλοτε προσπαθεί να παραμορφώσει την πραγματικότητα, όταν αυτή δεν συμφωνεί ή συγκρούεται με τις πεποιθήσεις του (γνωστική ασυμφωνία) κι άλλοτε αρνείται να αποδεχτεί την πραγματικότητα (αποτυχία) και αναλώνεται σε ενέργειες και συμπεριφορές ατελέσφορες ( π.χ ενώ η επιχείρηση δεν έχει κέρδη και προοπτική βελτίωσης ο ιδιοκτήτης βάφει με ακριβά χρώματα τους τοίχους της).

       Στην τελευταία περίπτωση βρίσκει εφαρμογή η θεωρία του "Νεκρού Αλόγου".

       { &. Η «Θεωρία του Νεκρού Αλόγου» είναι μια σατιρική μεταφορά που αντικατοπτρίζει τον τρόπο με τον οποίο ορισμένοι άνθρωποι, θεσμοί ή έθνη αντιμετωπίζουν προφανή προβλήματα που είναι αδύνατο να επιλυθούν, αλλά αντί να αποδεχτούν την πραγματικότητα, μένουν να τα δικαιολογήσουν.

       Η βασική ιδέα είναι ξεκάθαρη: αν ανακαλύψεις ότι καβαλάς ένα νεκρό άλογο, το πιο σοφό πράγμα που μπορείς να κάνεις είναι να κατέβεις και να το αφήσεις.

     Ωστόσο, στην πράξη, συμβαίνει συχνά το αντίθετο. Αντί να εγκαταλείψουμε το νεκρό άλογο, λαμβάνονται μέτρα όπως:

• Αγοράζουμε μια νέα σέλα για το άλογο.

• Βελτιώνουμε την τροφή του αλόγου, παρόλο που είναι νεκρό.

• Αλλάζουμε τον αναβάτη αντί να αντιμετωπίσεις το πραγματικό πρόβλημα.

• Απολύουμε τον διευθυντή αλόγου και προσλαμβάνουμε κάποιον νέο, ελπίζοντας σε ένα διαφορετικό αποτέλεσμα.

• Οργανώνουμε συναντήσεις για να συζητήσετε πώς θα αυξήσουμε την ταχύτητα του νεκρού αλόγου.

• Δημιουργούμε επιτροπές ή ομάδες εργασίας για να αναλύσουν το πρόβλημα του νεκρού αλόγου από όλες τις γωνίες. Αυτές οι επιτροπές εργάζονται για μήνες, σηκώνουν αναφορές και τελικά καταλήγουν στο προφανές: το άλογο είναι νεκρό.

• Δικαιολογούμε τις προσπάθειες συγκρίνοντας το άλογο με άλλα παρόμοια νεκρά άλογα, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι το πρόβλημα ήταν η έλλειψη εκπαίδευσης.

• Προτείνουμε μαθήματα εκπαίδευσης για άλογα, που σημαίνει αύξηση του προϋπολογισμού.

• Επαναπροσδιορίζουμε την έννοια του «νεκρού» για να πεισθούμε ότι το άλογο έχει ακόμα μια ευκαιρία.

                                                       ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

       Αυτή η θεωρία καταδεικνύει πόσοι άνθρωποι και οργανώσεις προτιμούν να αρνηθούν την πραγματικότητα και να σπαταλούν χρόνο, πόρους και προσπάθεια σε άχρηστες λύσεις, αντί να αποδέχονται το πρόβλημα από την αρχή και να παίρνουν πιο έξυπνες και αποτελεσματικές αποφάσεις}. (από το διαδίκτυο).

        Γενικότερα “Η θεωρία του “Νεκρού Αλόγου” αποκαλύπτει το υπαρξιακό μας άγχος απέναντι στην πραγματικότητα. Δεν μας τρομάζει ο θάνατος του αλόγου· μας τρομάζει η ανάγκη να κατέβουμε και να περπατήσουμε μόνοι.

         Εξετάζοντας βαθύτερα τη Θεωρία του «Νεκρού Αλόγου» διακρίνουμε το διαχρονικό φιλοσοφικό ερώτημα στο κατά πόσον η πραγματικότητα υφίσταται αντικειμενικά και ανεξάρτητα από το υποκείμενο-παρατηρητή ή συνιστά μία πλάνη που κατασκευάζει ο νους. Τότε είναι που μιλάμε για μία “εσωτερική κατασκευή” της πραγματικότητας (υποκειμενική πραγματικότητα).

         *Σημειώσεις: Οι παρακάτω τίτλοι κειμένων βρίσκονται στο περιεχόμενο του βιβλίου «Πνευματικές Περιπλανήσεις» του συγγραφέα Ηλία Γιαννακόπουλου. Στα κείμενα αυτά αναπτύσσονται εκτενώς οι σχετικές θεωρίες με ζώα.

            1. «Το σύνδρομο της λευκής αρκούδας και η ανάγκη για θετική σκέψη» (ενότητα Ψυχολογία, σελ. 67).

           2.  «Μην ξεχνάς: Μόνο τα νεκρά ψάρια πάνε με το ρεύμα» ( ενότητα ψυχολογία, σελ. 76).

          3. «Είμαστε αυτό που φαινόμαστε: Το σύνδρομο της Πάπιας» (ενότητα ψυχολογία, σελ. 94).

         4. «Το πρόσωπο της Εξουσίας («Η φάρμα των ζώων») {ενότητα Πολιτική-Δημοκρατία, σελ.234}.

          5. “Η Ελλάδα απειλείται από τους Μαύρους Κύκνους» (ενότητα Ελλάδα, σελ. 214).

https://iliasgiannakopoulos.blogspot.com/