Κολοκοτρώνης Θεόδωρος
ο ορθόδοξος αρχιστράτηγος του 1821.
Θεόδωρος Κολοκοτρώνης ο ήρωας, ο ηγέτης, ο Έλληνας Χριστιανός πατριώτης, η ψυχή της εθνικής παλιγγενεσίας. Ο άνθρωπος σύμβολο ενός σκλαβωμένου, αλλά με ένδοξη παρουσία και προσφορά ενός λαού εις την παγκόσμιο ιστορία. Ενός λαού τον οποίο δεν έπρεπε σκλαβιά και δουλεία αιώνων. Εις τον Ελληνικό Λαό, και σε κανένα Λαό, δεν αρμόζει η σκλαβιά. Ήταν γραπτό το σκλαβωμένο Γένος να ελευθερωθεί, να αναστηθεί και να μεγαλουργήσει. Εις το σωτήριο κάλεσμα έδωσε βροντερό παρών και ηγήθηκε του πανεθνικού ξεσηκωμού ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, ο επονομαζόμενος ¨Γέρος του Μωριά¨. Ηγετική μορφή της Επανάστασης του 1821, “το μυαλό, η καρδιά και το όπλο του αγώνα”, σημειώνει μεταξύ άλλων η Έλλη Αλεξίου, στην εισαγωγή της στα «Άπαντα Κολοκοτρώνη». Δεν είναι εύκολο να γράψεις για την προσωπικότητα και την προσφορά του εις τον αγώνα του ‘21. Σχεδόν, βέβαιο, είναι ότι θα τον αδικήσεις τον ήρωα.
Ο Θοδωρής Κολοκοτρώνης γεννήθηκε το 1770, 3 Απριλίου, την Δευτέρα του Πάσχα, εις το χωριό Ραμοβούνι Μεσσηνίας. Τολμώ να γράψω ότι ήταν σημάδι για την ανάσταση του γένους των Ελλήνων και ότι το νεογεννημένο τέκνο του Κωνσταντή Κολοκοτρώνη θα ήταν ο πρωταγωνιστής της αναστάσεως την οποία και θα χαιρόταν. Ο πατέρας του έκανε λανθασμένη πρόβλεψη, δηλαδή ότι ο νεογέννητος Θοδωρής δεν θα έβλεπε την πατρίδα του Ελλάδα ελεύθερη.
Η οικογένεια των Κολοκοτρωναίων πρόσφερε πάρα πολλά εις τον αγώνα του ‘21. Ο πατέρας του έλαβε μέρος εις την εξέγερση του 1770 την οποία είχε υποκινήσει η Αικατερίνη η Β΄ της Ρωσίας μαζί με δυο αδελφούς του. Σκοτώθηκε αργότερα από τους Τούρκους και ο μικρός Θεόδωρος έμεινε ορφανός. Σε ηλικία 15 ετών έγινε πολεμιστής εναντίον των αρματολών και των τούρκων. Η πολεμική του δράση και φήμη γρήγορα κάλυψε την Πελοπόννησο.
Έγινε επικίνδυνος για τους τούρκους κατακτητές. Ο βοεβόδας της Πάτρας το 1806 , κατόρθωσε να εκδοθεί σουλτανικό φιρμάνι το οποίο επικήρυξε τον Κολοκοτρώνη. Έδινε μεγάλη αμοιβή σε εκείνον ο οποίος θα προσκόμιζε το κολοκοτρωναίικο κεφάλι. Πολλοί για να πάρουν την πλούσια αμοιβή προσκόμιζαν εις τους τούρκους άλλα κεφάλια καθώς οι κατακτητές δεν γνώριζαν τον ήρωα. Ο αγωνιστής με μυθιστορηματικό τρόπο πολεμώντας και διωκόμενος έφθασε εις την Ζάκυνθο. Υπηρέτησε από το 1810 εις το ελληνικό σώμα του αγγλικού στρατού και για τις διακρίσεις του έφθασε εις τον βαθμό του ταγματάρχη.
Το έτος 1818 είναι η χρονιά κατά την οποία ο Κολοκοτρώνης μυείται εις την Φιλική Εταιρεία και γίνεται ενεργό μέλος της. Όταν πλησιάζει η ώρα της επανάστασης, τον Ιανουάριο του 1821 επιστρέφει εις την Μάνη της Πελοποννήσου και περιμένει προετοιμάζοντας την μεγάλη ημέρα του παλλαϊκού ξεσηκωμού.
Πράγματι, εις την αναίμακτη κατάληψη της Καλαμάτας υπό τον Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη, την 23η Μαρτίου ‘21, ήταν παρών. Για την 25η Μαρτίου είχε οριστεί ο κάθε οπλαρχηγός να βρίσκεται εις την ορισθείσα θέση για να κηρυχτεί επίσημα η επανάσταση. Όπως, πράγματι, έγινε.
Σε πολλές πολεμικές επιχειρήσεις συμμετείχε και ο πρωταγωνιστικός ιθύνων νους. Αναφέρω την μάχη εις το Βαλτέτσι (14 Μαΐου 21), άλωση της Τριπολιτσάς (23 Σεπτεμβρίου 21)και εις την καταστροφή της στρατιάς του Δράμαλη εις τα Δερβενάκια (26 Ιουλίου 22). Η νίκη αυτή διέσωσε τον αγώνα εις την Πελοπόννησο και εις την οποία αναδείχτηκε η ευφυΐα και ο στρατηγικούς νους του Κολοκοτρώνη. Μετά από αυτή την επιτυχία ανακηρύχτηκε αρχιστράτηγος του αγώνα. Για τις μάχες αυτές χρειάζονται ειδικά άρθρα. Εδώ θα αναφέρω μόνο ένα γεγονός το οποίο μαρτυρά το ψυχικό μεγαλείο της ελληνορθόδοξης ψυχής του Κολοκοτρώνη. Εις τα απομνημονεύματά του διαβάζουμε : «Όταν έμβηκα εις την Τριπολιτσά, με έδειξαν τον Πλάτανο εις το παζάρι όπου εκρέμαγαν τους Έλληνας. Αναστέναξα και είπα: «Άιντε, πόσοι από το σόγι μου και από το έθνος μου εκρεμάσθηκαν εκεί και διέταξα και το έκοψαν».
Ως γνωστόν τις νίκες και επιτυχίες των πρώτων χρόνων διαδέκτηκαν εμφύλιες διαμάχες και ένοπλες συγκρούσεις, τις ο οποίες ο ¨γέρος του Μωριά¨ προσπάθησε να εξομαλύνει με αποτέλεσμα να συλληφθεί και να οδηγηθεί εις την φυλακή του Ναυπλίου.
Η επανάσταση συνεχίζεται, κάποια στιγμή σταμάτησαν οι εμφύλιες εχθροπραξίες. Ο Σουλτάνος για να σταματήσει την ελληνική επανάσταση ζητά την βοήθεια της Αιγύπτου. Πράγματι ο διάδοχος του θρόνου Ιμπραήμ το 1825 αποβιβάζεται εις την Πελοπόννησο και ανακαταλαμβάνει τις πόλεις Σφακτηρία και Ναβαρίνο. Τα δύσκολα είναι μπροστά και ο Κολοκοτρώνης εις την φυλακή. Εκτιμώντας τον κίνδυνο απώλειας του αγώνος και την αξία του Κολοκοτρώνη, τον αποφυλακίζουν και του αναθέτουν την ευθύνη μαζί με τον Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη να αντιμετωπίσουν τον Ιμπραήμ. Αγώνας άνισος αριθμητικά. Λίγοι οι επαναστάτες Έλληνες, πολλοί οι Αιγύπτιοι. Ο Ιμπραήμ εφαρμόζει σχέδιο εξόντωσης των επαναστατών. Ξεριζώνει τα αμπέλια, τα λιόδενδρα‧ καταστρέφει τις περιουσίες των για να τους οδηγήσει σε θάνατο δια της πείνας. Συγχρόνως εκδίδει και το διάταγμα της αμνηστίας. Με βάση αυτό όποιος επαναστάτης Έλληνας εγκατέλειπε τον αγώνα και γύριζε εις τον τόπο του δεν είχε συνέπειες και επί πλέον λάμβανε και αμοιβή. Υπήρξαν αγωνιστές οι οποίοι εγκατέλειψαν την αγώνα και προσκύνησαν τον Ιμπραήμ. Διαβλέποντας τον κίνδυνο ο πατριώτης πολεμιστής ο Κολοκοτρώνης εμψυχώνει τους αγωνιζόμενους επαναστάτες μαχητές με λόγους πύρινους και με την περίφημη φράση: «Φωτιά και τσεκούρι εις τους προσκυνημένους». Με τακτική κλεφτοπολέμου από την μεριά του Κολοκοτρώνη οι επιχειρήσεις διαρκούν έως το 1828, όπου φθάνει εις την αγωνιζόμενη και επαναστατημένη Ελλάδα ο στρατηγός Μεζόν με το στράτευμά του με εντολή του Καρόλου του Ι΄της Γαλλίας για να διασώσει την Ελλάδα από τα Αιγυπτιακά στρατεύματα.
Ο Κολοκοτρώνης εξ αιτίας του ακέραιου του χαρακτήρα του, την γενναιότητα, την ευθύτητα και το υψηλό αίσθημα τιμιότητας και δικαιοσύνης και κατά την διάρκεια της παλιγγενεσίας αλλά και μετά την απελευθέρωση δεν διήγε βίο ήσυχο. Ο πρώτος κυβερνήτης Καποδίστριας συμπαθούσε τον Γέρο και οι εχθρικές διαθέσεις των αντιπάλων του ήταν σε λανθάνουσα κατάσταση. Μετά την δολοφονία του Καποδίστρια το 1831 τα πράγματα εις την ελεύθερη Ελλάδα αλλάζουν. Αναλαμβάνει βασιλέας ο ανήλικος Όθων και ορίζεται τριμελής αντιβασιλεία μέχρι την ενηλικίωσή του. Επικεφαλής της τριμελούς αντιβασιλείας διορίστηκε ο Άρμανσπεργκ. Δεύτερο μέλος ήταν ο Μάουρερ, νομικός. Τρίτος αντιβασιλέας διορίστηκε ο στρατηγός Έυντεκ. Διορίστηκαν και δύο αναπληρωματικοί. Ο Άβελ και ο Γκράϊνερ.
Την νέα κατάσταση πραγμάτων πλησίασαν και συνεργάστηκαν άνθρωποι οι οποίοι προσπαθούσαν να πλουτίσουν και να αποκτήσουν αξιώματα και θέσεις εις βάρος του Λαού. Η κατάσταση αυτή δεν άρεσε σε πολλούς ήρωες μαχητές αγώνα οι οποίοι αντέδρασαν μαζί τους και ο Κολοκοτρώνης, ο Μακρυγιάννης, κι ο Πλαπούτας, ο Μαμούρης, ο γιός του Κολοκοτρώνη ο Γενναίος Κολοκοτρώνης. Όλοι οι οπλαρχηγοί του αγώνα έβλεπαν με δυσπιστία τους νέους δυνάστες και τους συνεταίρους τους.
Οι κρατούντες αντιδρούν στήνοντας δίκες με ψευδομάρτυρες. Τα πρώτα κρατητήρια περιμένουν το 1833 τον Κολοκοτρώνη και τον γιό του, Γενναίο.Μαζί με αυτούς και ο Πλαπούτας, ο Ν. Μούκουρας, ο Κωνστ. Πελοπίδας, που ήταν γιατρός και μεγάλο στέλεχος της Φιλικής Εταιρείας, και άλλοι.
Κατά την άφιξη του Όθωνα εις το Ναύπλιο(πρωτεύουσα της Ελλάδας) κατά την επιθυμία του δόθηκε η δυνατότητα να παραστεί ο Γέρος άοπλος και με συνοδεία γαλλικής φρουράς γιατί ήταν επικηρυγμένος.
Το 1833 ο Κολοκοτρώνης και άλλοι αγωνιστές φυλακίζονται εις το Ίτς Καλέ και ένα χρόνο αργότερα μαζί με τον Πλαπούτα καταδικάζονται εις θάνατο. Η αδέκαστος Ιστορία καταγράφει με χρυσά γράμματα την άρνηση δυο δικαστών, ακέραιων και αδέκαστων, να συμφωνήσουν εις την καταδίκη των δυο αγνών ηρώων. Πρόκειται για τους δικαστάς Γ. Τερτσέτη και Αθαν. Πολυζωίδη. Η απόφαση, φυσικά, δεν άλλαξε.
Το 1835 ενηλικιώνεται ο Όθων και με την ανάληψη της βασιλείας μετατρέπει την θανατική ποινή σε 20σαετή φυλάκιση και σε μικρό χρονικό διάστημα τον αποφυλακίζει.
Το 1843 φθάνει το βιολογικό τέλος του Κολοκοτρώνη. Ένα βράδυ επιστρέφοντας από ένα γλέντι εις τα ανάκτορα του Όθωνα, το οποίο ήταν λίγες ημέρες μετά το γάμο του υιού του. Ήπιε, έφαγε και χόρεψε περισσότερο από τα συνηθισμένα. Γυρίζοντας εις το σπίτι του ξάπλωσε και κοιμήθηκε τον αιώνιο ύπνο. Ευτυχισμένος και πικραμένος. Ευτυχής γιατί είδε την Ελλάδα(ένα τμήμα της)ελεύθερη χύνοντας αίμα . Πικραμένος, λέγω εγώ, για τις περιπέτειες τις οποίες έζησε εξ αιτίας των αντιπάλων του. Ήταν, όπως μαρτυράει η Ιστορία, ανεξίκακος και, τολμώ να γράψω, καλός Χριστιανός αφού έκανε τραπέζι εις τον φονιά του αδελφού του και εις την παρατήρηση της μάνας του απάντησε αυτό είναι το καλύτερο μνημόσυνο για τον γιό σου και αδελφό μου.
Θα κλείσω το παρόν κείμενο αναφέροντας ιστορικές φράσεις του ήρωα Έλληνα πατριώτη, γενναίου αγωνιστή, φιλικού και χριστιανού Κολοκοτρώνη όπως τις κατέγραψε η άτεγκτος Ιστορία.
«Ο Θεός έβαλε την υπογραφή του για την λευτεριά της Ελλάδας και δεν την παίρνει πίσω».
«Μία φορά εβαπτισθήκαμεν με το λάδι, βαπτιζόμεθα και μίαν με το αίμα και άλλη μίαν δια την ελευθερία της πατρίδος μας».
«Οι Έλληνες είναι τρελοί, αλλά έχουν Θεόν φρόνιμον».
«Ο δικός μου ο ξεσηκωμός δε μοιάζει μήτε με των Φράγκων, μήτε με κανενού άλλου. Εμείς θ' αναστήσουμε μία πατρίδα που κεφάλι θάχει το Χριστό. Κι όχι ανθρώπους».
«Αντίκρυσα τόσες φορές το θάνατο και δεν τον φοβήθηκα».
«Σαν μια βροχή ήρθε σε όλους μας η επιθυμία της ελευθερίας και όλοι, και οι κληρικοί και οι προεστοί και οι καπεταναίοι και οι γραμματισμένοι και οι έμποροι, όλοι συμφωνήσαμε στον ίδιο σκοπό και κάναμε την επανάσταση».
« Η επανάστασις η εδική μας δεν ομοιάζει με καμμίαν από όσας γίνονται την σήμερον εις την Ευρώπην. Της Ευρώπης αι επαναστάσεις εναντίον των διοικήσεών τους είναι εμφύλιος πόλεμος· ο εδικός μας πόλεμος ήτο πλέον δίκαιος. Ήτον έθνος με άλλον έθνος».
Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης ταυτίζεται με τον ξεσηκωμό του ‘21. Ήταν το κεφάλι, ο εγκέφαλος, ο ιθύνων νους της παλιγγενεσίας. Ο ατρόμητος μαχητής, ο άφθαστος γενναίος στρατιώτης και στρατηγός. Ενέπνεε τον σεβασμό και όταν το απαιτούσαν οι περιστάσεις και τον φόβο.
Οι απόγονοί σου, τα ελληνόπουλα είναι υπερήφανα για σένα και, αν χρειαστεί, θα σε έχουν για οδηγό.
Μυργιώτης Παναγιώτης
Μαθηματικός
