ΗΛΙΑΣ ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ "Νήσος ΦΟΥΡΝΟΙ ΚΟΡΣΕΩΝ: Γιατί κι εδώ είναι Ελλάδα"

 #Γράφει ο Ηλίας Γιαννακόπουλος, Blog "ΙΔΕΟπολις"

      ●☆● Η άλλη Ελλάδα που αναπνέει ακόμη και αντιστέκεται...

                   *Ταξιδιωτικές εντυπώσεις Νο 2. Καλοκαίρι Ιούλιος 2024...

            ●☆● Πώς μπορεί να ορίσει ή να περιγράψει κάποιος έναν τόπο χωρίς να διολισθήσει σε υπερβολές. Κι αυτό γιατί ελλοχεύει πάντα ο κίνδυνος ή να εξιναδικεύσεις μία ανθρώπινη στιγμή ή ένα όμορφο τοπίο ή μία τοπική ιστορία που συνυφαίνουν την ταυτότητα ενός τόπου...

            ■♤■ Σίγουρα το νησί ΦΟΥΡΝΟΙ δεν βρίσκεται στις προτάσεις για μαγικές- κι άλλα ηχηρά παρόμοια - διακοπές, ούτε ως τόπος προορισμού των ποικίλων περίεργων ανθρώπινων τύπων ή των εκκεντρικών celebrities...Είναι και το όνομα που ξενίζει λίγο και πιο πολύ εκείνο το ΚΟΡΣΕΩΝ που συνοδεύει το κύριο όνομα ΦΟΥΡΝΟΙ...

                                       ΚΟΡΣΕΩΝ.. τι είναι αυτό πάλι;!

         ■♤■ Όρμοι, κολπίσκοι, φιόρδ, λιμανάκια, πολλές παραλίες για κολύμπι, ορεινοί όγκοι, λόφοι και λοφίσκοι, θυμάρι άφθονο, μέλι αρκετό και εύγευστο, άνθρωποι ήσυχοι, εργατικοί κι ευγενικοί...συνθέτουν την ταυτότητα του νησιού σε γενικές γραμμές...

          ●◇● Στον παραλιακό δρόμο του λιμανιού οι ταβερνιάρηδες διαλαλούν την πραμάτεια τους (νόστιμα ψαρικά εδέσματα) με ευγένεια και πειστικότητα...Και πώς να αντισταθείς σε τέτοιο γαστρονομικό κάλεσμα, όταν μπροστά σου ο αστακός ακόμη κινείται;

          ■♡■ Περιμετρικά του λιμανιού και σε επιλεγμένους λοφίσκους δεσπόζουν μικρές εκκλησίες- άλλοτε στο μπλε και άλλοτε στο λευκό-και κάποιοι ανεμόμυλοι που δένουν όμορφα το Χθες με το Σήμερα.

            ■□■ Βαρκούλες και Ψαροκάικα που παλεύουν με το κύμα και τους αέρηδες του Ικάριου Πελάγους, αλλά και τα μεγάλα πλοία της γραμμής που αντιστέκονται στα στοιχεία της Φύσης κι εξυπηρετούν χιλιάδες επισκέπτες του νησιού..

            ■♡■ Έτσι γίνεται με τη Φύση. Πολλές μάχες χάνει ο άνθρωπος από τη Φύση, αλλά κέρδισε και πολλές κι έτσι έκτισε την κυριαρχία του που κάποιοι την είπαν Πολιτισμό. Αρκεί, όμως, να μην κερδίσει και τον Πόλεμο γιατί τότε κινδυνεύει με εξαφάνιση ο ίδιος...

           ●○● Εν τω μεταξύ στο βάθος του πελάγους κάποια γλαροπούλια με μία οίηση και μία εγωιστική αίσθηση της δύναμής τους επιβάλλουν το δικό τους δίκιο στα αδύναμα, αθώα,  ανυποψίαστα ψαράκια που απερίσκεπτα βγήκαν στον αφρό της θάλασσας και έτσι γίνονται εύκολη τροφή...Δυστυχώς έτσι γίνεται...Η Φύση μάς διδάσκει το δίκιο του ισχυρότερου...Το είπε κι από παλιά ο Θουκυδίδης στον περίφημο διάλογο Αθηναίων και Μηλίων.

        ●☆● Το νησί μοιάζει γεωγραφικά με αστακό στο πέλαγος και δύσκολα προσανατολίζεσαι. Χρειάζεται ειδικό GPS για να καταλάβεις που βρίσκεσαι, αν και οι δρόμοι για ένα τέτοιο νησί είναι ζηλευτοί..

        ■□■ Μένω 4 βράδια και ομολογώ πως ακόμα δεν μπορώ να προσανατολιστώ. Πού βρίσκεται η Σάμος, πού η Ικαρία και πού η Θύμαινα λίγο δύσκολο να το καταλάβω. Αλλάζω παραλία και νομίζω πως αλλάζει τόπο και φορά το ηλιοβασίλεμα...Αυτό φυσικά δεν είναι για το νησί αρνητικό..Δική μου αδυναμία είναι, δομικό ελάττωμα του εγκεφάλου μου. Δυστυχώς η φύση με προίκισε με παλιάς τεχνολογίας εσωτερικό GPS.

           ●☆● Οι παραλίες του νησιού-πολλές και μικρές-προσφέρουν ένα μοναδικό θέαμα και άκουσμα. Παντού υπάρχουν δέντρα δίπλα στο κύμα (αλμυρίκια) που λειτουργούν ως χώρος μουσικός για την ορχήστρα των τζιτζικιών. Η μουσική των τζιτζικιών σε συνδυασμό με τον ήχο των παφλασμών του κύματος και τον κροταλισμό ή κραυγή κάποιων πουλιών της θάλασσας δημιουργούν μια σπάνια σε αισθητική μουσική συναυλία. Κάπου-κάπου αυτήν την θεσπέσια μουσική την διακόπτουν ή την εμπλουτίζουν ο ήχος κάποιας βαρκούλας ή ο ήχος κάποιου νησιώτικου τραγουδιού από το παρακείμενο beach bar.

           ■♤■ Στο νησί ευδοκιμεί το θυμάρι που πλημμυρίζει με άρωμα τον επισκέπτη. Η διαδρομή από το λιμάνι στη Χρυσομηλιά είναι μοναδική με το θυμάρι να καλύπτει το δρόμο δεξιά και αριστερά. Πολλοί επισκέπτες επιδίδονται στην κοπή του αρωματικού αυτού φυτού.

                                                          Οι δύο δρόμοι

           ●♡● Ξεχωριστή εντύπωση στον επισκέπτη προκαλούν οι δύο δρόμοι. Ο πρώτος-κάθετος προς το δρόμο του λιμανιού- πλακόστρωτος και σκιερός από τα φύλλα των πολλών μουριών- ένθεν και ένθεν- καταλήγει στην κεντρική πλατεία με τα μεγάλα και σκιερά πλατάνια.

          ■♧■ Ο δεύτερος, ο δρόμος με τις Φραγκοσυκιές, πλακόστρωτος και καθαρός, σε οδηγεί στο πανέμορφο Καμπί. Είναι μοναδικό το θέαμα με τις ογκώδεις Φραγκοσυκιές και ιδιαίτερα την εποχή της ανθοφορίας τους με τα πανέμορφα κίτρινα λουλούδια. Έχω την εντύπωση πως σε λίγες δεκαετίες οι Φραγκοσυκιές θα πνίξουν το νησί.

        ●◇● Στην χλωρίδα των Φούρνων ξεχωριστή θέση κατέχει και τα Αχινοπόδια (αχινοπόδι) που στην ανθοφορία τους αποτελούν ξεχωριστή τροφή για τα κατσίκια που είναι απλωμένα και εγκαταλειμμένα (!) σε όλο το νησί. Δεν είναι τυχαίο που οι ταβερνιάρηδες το πρώτο που προτείνουν στον πελάτη ως ξεχωριστό έδεσμα είναι το "κατσικάκι" με όλες τις παραλλαγές του και δεύτερη πρόταση είναι το Ψάρι. Περίεργο αλλά αληθινό...

                                                 Το παιδί με το Χταπόδι

            ■♧■ Εκείνο, όμως, που ξεχώρισα στην τετραήμερη παραμονή μου στο Νησί ήταν δύο σκηνές-εικόνες με πρωταγωνιστές δύο άγνωστους αλλά ξεχωριστούς και διαφορετικούς ανθρώπους.

             ●☆● Η πρώτη στο Καμπί, ένας οικισμός όμορφος και αισθητικά προσεγμένος. Εκεί διδάχτηκα από ένα εντεκάχρονο αγοράκι (το μικρό Γιαννάκη) την τέχνη της προετοιμασίας του Χταποδιού πριν το μαγείρεμα. Με τέχνη και τεχνική, όπως μου είπε, χτυπούσε ένα μικρό χταπόδι στον παρακείμενο βράχο μέχρι να μαλακώσει. Μου εξήγησε πως το χταπόδι μαλακώνει με 40 χτυπήματα...Λίγα μου φάνηκαν. Τι βαρβαρότητα κι αυτή. Πώς δεν την απαγόρευσαν οι φιλοζωικές οργανώσεις και το κίνημα της woke Culture ή του Cancel Culture;

        ■☆■ Πάντα υπάρχει η σκέψη να καταργηθεί η φράση "χτυπιέται σαν χταπόδι..." ή "Θα σε κάνω να χτυπιέσαι σαν χταπόδι "...

                                             Τα δίχτυα του Ψαρά

         ●◇● Επειδή, όμως, οι άνθρωποι και η εργασία τους είναι αυτοί που χρωματίζουν ένα τόπο θα ήταν παράλειψη ασυγχώρητη αν δεν περιέγραφα τη δεύτερη εικόνα-σκηνή στη Χρυσομηλιά των Φούρνων.

           ■¤■ Στο λιμάνι της Χρυσομηλιάς ένας ψαράς με τέχνη και υψηλή τεχνική, όπως αυτός γνωρίζει, έφτιαχνε το καινούριο του δίχτυ (βλέπε σχετική φωτογραφία). Με υπομονή και ευγένεια μού έδειξε την τεχνική, χωρίς να υπερηφανεύομαι ότι κατάλαβα και πολλά.

          ●♤● Μού εκμηστηρεύθηκε τον αγώνα για την επιβίωση των ανθρώπων της περιοχής του και το παράπονό του για την κρατική αδιαφορία και εγκατάλειψη των ανθρώπων των μικρών νησιών. Ζητούν επίμονα τη μείωση του ΦΠΑ για να μπορούν να ζουν στον τόπο τους και να μην αναγκάζονται αυτοί και τα παιδιά τους να μεταναστεύουν.

          ■♤■ Η Ελλάδα χρειάζεται τους νησιώτες στο νησί τους. Είναι η αναπνοή της χώρας μας που ολοένα αδυνατίζει με την ερήμωση των νησιών και ιδιαίτερα εκείνων που βρίσκονται σε παραμεθόριες περιοχές.

                                               Ε Π Ι Μ Υ Θ Ι Ο Ν

                 ●¤● Στους Φούρνους, στο νησί των ναυαγίων και των κουρσάρων, εξού και το ΚΟΡΣΕΩΝ, όλα είναι ήσυχα και οικογενειακά αλλά και τόσο γνήσια και αυθεντικά.

          ■¤■ Προκαλεί εντύπωση η παρουσία πολλών ξένων επισκεπτών σε ένα νησί που δεν βρίσκεται στις προσφιλείς προτάσεις των τουριστικών γραφείων. Αλήθεια, πόσοι Έλληνες να γνωρίζουν την ύπαρξή του;!

                ●☆● Αποτελεί ντροπή για τα ελληνικά μέσα ενημέρωσης η απουσία ειδικών αφιερωμάτων σε ελληνικούς ξεχασμένους τόπους, αλλά τόσο εθνικά χρήσιμους. Αλλά, τι λέω; Πού να χωρέσει μια τέτοια προβολή ανάμεσα στα αφιερώματα για τον ξυλοδαρμό του γνωστού δικηγόρου και στα εκατομμύρια των φετινών μεταγραφών στις ελληνικές ομάδες!

              ■♡■ Εξάλλου οι υπεύθυνοι της ενημέρωσης, λάτρεις του Cancel Culture (κουλτούρα ακύρωσης), δεν θέλουν να χαρακτηριστούν εθνικιστές προβάλλοντας εμφαντικά εθνικά θέματα, έστω και με την απλή προτροπή "Φέτος το καλοκαίρι κάνω διακοπές στο [Χ] νησί” (ΦΟΥΡΝΟΙ, Καστελόριζο, Λειψοί...)

                                 Το παραπάνω ας γίνει το σύνθημά μας.

                                                    Μία αφελής ερώτηση

          ■◇■ Γιατί στα γειτονικά με την Τουρκία νησιά μας ακούγονται τόσο πολλοί και τόσο καθαρά οι ραδιοφωνικοί σταθμοί των Τούρκων, ενώ οι ελληνικοί είναι τόσο λίγοι και δεν ακούγονται εύκολα; Μάς λείπει η τεχνολογία ή εθνική ευαισθησία και πρόνοια;

 Από https://iliasgiannakopoulos.blogspot.com/

 

ΗΛΙΑΣ ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ "Οι «Ελληνάρες» και ένας γεωργιανός «Έλληνας»"

 ☆Ταξιδιωτικές εντυπώσεις I (Σχοινούσα )                                      

         * ­Ο Διογένης διδάσκει ακόμη

 

«Το ταξίδι κ’ η εξομολόγηση στάθηκαν οι δύο μεγαλύτερες χαρές της ζωής μου.

Να γυρίζεις της γης, να βλέπεις – να βλέπεις – και να μην χορταίνεις – καινούργια χώματα και θάλασσες κι ανθρώπους και ιδέες, και να τα βλέπεις όλα για πρώτη φορά, να τα βλέπεις όλα σα για τελευταία φορά, με μακρόσερτη ματιά, κι έπειτα να σφαλνάς τα βλέφαρα και να νιώθεις τα πλούτη να κατασταλάζουν μέσα σου ήσυχα, τρικυμιστά, όπως θέλουν, ωσότου να τα περάσει από την ψιλή κρισάρα του ο καιρός, να κατασταλάξει το ξαθέρι απ’ όλες τις χαρές και τις πίκρες σου – τούτη η αλχημεία της καρδιάς, είναι, θαρρώ μια μεγάλη, αντάξια του ανθρώπου ηδονή»

 

Δεν γνωρίζω αν τα παραπάνω λόγια του Ν. Καζαντζάκη είχαν ως έμπνευση και αφετηριακό σημείο τόσο το προοίμιο της Οδύσσειας του Ομήρου και ιδιαίτερα τους στίχους «…πολλών δ’ ανθρώπων ίδεν άστεα και νόον έγνω…», όσο και την «Ιθάκη» του Κ. Καβάφη που εύχεται να είναι μεγάλο το ταξίδι «Σαν βγεις στον πηγαιμό για την Ιθάκη, / να εύχεσαι να ‘ναι μακρύς ο δρόμος…/ πλούσιος με όσα κέρδισες στον δρόμο, / …έτσι σοφός που έγινες, με τόση πείρα…».

Και οι τρεις συγκλίνουν σε μία κοινή ευχή – προσδοκία – διαπίστωση: οι διακοπές και τα ταξίδια δικαιώνονται στο βαθμό που σου δίνουν την ευκαιρία να γνωρίσεις καινούριους τόπους (άστεα / χώματα, θάλασσες…) αλλά και ανθρώπους (πολλών ανθρώπων / και ανθρώπους…). Περισσότερο από όλα, όμως, και οι τρεις προβάλλουν εμφαντικά τον πλούτο των ταξιδιών που δεν είναι άλλος από τις «Ιδέες» των ανθρώπων και την «σοφία» που αποκομίζουμε από αυτές ( νόον έγνω  σοφός που έγινες…/ και ιδέες).

 

Φυσικά οι άνθρωποι που γνωρίζουμε στα ταξίδια και στις διακοπές και γινόμαστε κοινωνοί των σκέψεων και των ιδεών τους δεν ανήκουν υποχρεωτικά στον κύκλο των πνευματικών ανθρώπων και της υψηλής διανόησης. Είναι άνθρωποι καθημερινοί, απλοί και εργαζόμενοι. Άνθρωποι που μάς υπηρετούν με περισσή ευγένεια, καταδεκτικότητα και υπομονή αλλά και ανεκτικοί στις περιέργειες και στις αλλόκοτες απαιτήσεις μας. Άνθρωποι που οι συνθήκες – οικονομικές κυρίως – τους ανάγκασαν να φύγουν από την πατρίδα τους και να δοκιμάσουν την τύχη τους στη δική μας χώρα.

Είναι αυτοί οι άνθρωποι που καλύπτουν την έλλειψη εργατικών χεριών στην «βαριά βιομηχανία» της πατρίδας μας, τον τουρισμό. Άνθρωποι που δεν κουβαλούν μαζί τους μόνο την πίκρα κάθε ξενιτεμένου και ίσως τη νοσταλγία της επιστροφής στην ιδιαίτερη πατρίδα τους αλλά και μια ιδιαίτερη αγάπη και θαυμασμό στην δεύτερη πατρίδα τους, την Ελλάδα. Είναι αυτοί οι άνθρωποι που φυσικά δεν «λιάζονται» στην Ομόνοια, όσο κι αν προσπάθησε η κ. Τασία Χριστοδουλοπούλου να πείσει εκ των υστέρων πως αυτή η θέση της «οι μετανάστες λιάζονται» ήταν μία «ανθρωποκεντρική προσέγγιση».

Κάποιοι οικονομικοί μετανάστες στη χώρα μας όχι μόνον δεν «λιάζονται» αλλά αποτελούν τους πιο ένθερμους κήρυκες του ελληνικού πολιτισμού και της αρχαίας ελληνικής ιστορίας. Είναι οι ίδιοι αυτοί μετανάστες που όχι μόνον δεν απειλούν την εθνική μας αυθεντικότητα – καθαρότητα και την Ελληνικότητά μας, αλλά το αντίθετο. Με περισσή θέρμη κι έναν ιδιαίτερο θαυμασμό κάποιοι μετανάστες με πάθος μελετούν την ελληνική ιστορία – και ιδιαίτερα την αρχαία – και φυσικά την φιλοσοφία. Αυτοί οι μετανάστες είναι η πιο ζωντανή και η πιο πειστική και αποτελεσματική διαφήμιση της χώρας μας και του πολιτισμού μας.

 

Είναι τόσο «Ελληνάρaς» που οι δικοί μας, οι αυτόχθονες «Ελληνάρες» φαντάζουν ως καρικατούρες μπροστά τους. Γιατί οι δικοί μας μόνον κατ’ επίφαση υποστηρίζουν το «εθνικό μας μεγαλείο» και την «μοναδικότητα» της φυλής μας. Κι αυτό γιατί η ανιστόρητη προβολή της ανωτερότητας της ελληνικής φυλής συνοδεύεται από πλήθος αντικοινωνικών συμπεριφορών (φοροδιαφυγή, πολεοδομικές αυθαιρεσίες, βανδαλισμοί δημοσίων χώρων, παραβάσεις ΚΟΚ…) που βαπτίζονται ως αυτονόητη άσκηση των δικαιωμάτων τους. Για τους αυτόχθονες «Ελληνάρες» για όλα φταίνε η παγκοσμιοποίηση, το κεφάλαιο, η νέα τάξη πραγμάτων, οι ξένοι που μάς μολύνουν και μάς απειλούν ως «εσωτερικός στρατός κατοχής».

Την ίδια στιγμή αν τους αυτόχθονες «Ελληνάρες» τους ρωτήσεις να πουν τη γνώμη τους για τις βιαιότητες της Αθηναϊκής δημοκρατίας εις βάρος των Μηλίων, για την αριστοτελική «εντελέχεια» και την αρετή της «Μεσότητας», την Ύβριν που «τύραννον φυτεύει», την ισορροπία των αντιθέτων του Ηράκλειτου («παλίντονος αρμονία») και κάτι σχετικό με την Κυνική φιλοσοφία και τον Διογένη το πιο πιθανό είναι να σε θεωρήσουν γραφικό και ανθέλληνα…

Όλα τα παραπάνω δεν αποτελούν προϊόν μιας όψιμης επιθυμίας για την υπεράσπιση των οικονομικών μεταναστών στη χώρα μας αλλά ένα πραγματικό γεγονός των διακοπών μου στο όμορφο νησί των μικρών Κυκλάδων, στη Σχοινούσα. Πρωταγωνιστής σε αυτό το γεγονός ένας οικονομικός μετανάστης από την Γεωργία που με εξέπληξε με την ελληνομάθειά του και την ανυπόκριτη αγάπη και θαυμασμό του στην αρχαία Ελλάδα.

Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Ο Γεωργιανός μετανάστης, σερβιτόρος και άρτι αφιχθείς στο κατάλυμα της Σχοινούσας που έμεινα για ένα τριήμερο, μου προκάλεσε το ενδιαφέρον και την περιέργειά μου για τους ευγενικούς του τρόπους και τα καλά «ελληνικά» του. Σε σχετικές ερωτήσεις μου με πληροφόρησε πως κατοικεί και εργάζεται πολλά χρόνια στην Ελλάδα την οποία θαυμάζει από τα παιδικά του χρόνια. Τα όσα μού εκμυστηρεύτηκε με τη μορφή μιας αβίαστης αυτοεξομολόγησής του με άφησαν άφωνο, γι’ αυτό και οι συνειρμοί μου με τους αυτόχθονες «Ελληνάρες».

Συγκεκριμένα μού διηγήθηκε με λεπτομέρειες εκείνο το στοιχείο που στάθηκε η αφορμή για την γνωριμία, αγάπη και θαυμασμό του για την αρχαία Ελλάδα και τον πολιτισμό – ιστορία της. Το στοιχείο αυτό δεν ήταν άλλο από την συνάντηση και το διάλογο που είχε ο Μ. Αλέξανδρος με τον κυνικό φιλόσοφο, τον Διογένη. Με γνώση και με άνεση μου περιέγραψε τη σχετική σκηνή τονίζοντας ιδιαίτερα τη στάση και την αντίδραση του Διογένη απέναντι στον φορέα της απόλυτης εξουσίας, τον Μ. Αλέξανδρο. Για λόγους ενημέρωσης παραθέτω τη σχετική σκηνή και διάλογο:

Διογένης και Αλέξανδρος

«Ο Αλέξανδρος πλησιάζει το φιλόσοφο και του λέει:

-       Είμαι ο Βασιλεύς Αλέξανδρος.

Ο Διογένης ατάραχος απαντά:

-       Και ‘γώ είμαι ο Διογένης ο Κύων.

Ο Μέγας Αλέξανδρος απορεί και τον ρωτάει:

-       Δε με φοβάσαι;

Ο Διογένης απαντάει:

-       Γιατί τι είσαι; Καλό ή κακό;

Ο Αλέξανδρος μένει σκεπτικός. Δεν μπορεί ένας βασιλιάς να πει ότι είναι κακό. Κι αν είναι καλό, γιατί κάποιος να φοβάται το καλό;

Και αντί να του απαντήσει, τον ρωτά εκ νέου:

-       Τι χάρη θες να σου κάνω;

Και ο Διογένης, ξανά με λογοπαίγνιο, απαντά:

-       Αποσκότισόν με, (Βγάλε με, δηλαδή από το σκότος, τη λήθη και δείξε μου την αλήθεια).

Αυτό το έξυπνο λογοπαίγνιο του Διογένη, ως απάντηση, μπορεί να ερμηνευθεί και ως: «Σταμάτα να μου κρύβεις τον ήλιο», καθώς οι κυνικοί πίστευαν πως η ευτυχία του ανθρώπου βρίσκεται στη λιτότητα και τη ζεστασιά του ήλιου. Μη ζητώντας τίποτα από τα υλικά πλούτη.

Μόλις το άκουσε αυτό ο Αλέξανδρος, είτε το περίφημο:

-       Εάν δεν ήμουν Αλέξανδρος, θα ήθελα να ήμουν Διογένης».

Στο τέλος της διήγησής του ο ελληνολάτρης Γεωργιανός μού τόνισε πως αυτό το ανάγνωσμα της συνάντησης του Διογένη με τον Μ. Αλέξανδρο στάθηκε η βασική αιτία όχι μόνον του θαυμασμού του για την αρχαία Ελλάδα και τη φιλοσοφία της αλλά και του όρκου που έδωσε στον εαυτό του να επισκεφτεί οπωσδήποτε την Ελλάδα. Κάτι που πραγματοποίησε. Το όνομα του Γεωργιανού μετανάστη ήταν Αλέξανδρος, προς τιμήν κι από θαυμασμό στον αρχαίο Έλληνα στρατηλάτη, Μ. Αλέξανδρο. Σάς παραθέτω το όνομά του στην γλώσσα της πατρίδας του, όπως, ακριβώς μου το έδωσε:

 

Ένα άλλο στοιχείο, επίσης, που προκάλεσε το ενδιαφέρον του Γεωργιανού μετανάστη, του Αλέξανδρου, και γιγάντωσε την αγάπη και το θαυμασμό του προς την αρχαία Ελλάδα ήταν και η υπόθεση της τραγωδίας του Ευριπίδη «Μήδεια». Ο φίλος Γεωργιανός Αλέξανδρος με καλλιτεχνικά ενδιαφέροντα και λάτρης του θεάτρου προβληματίστηκε πολύ με την παιδοκτονία από την Μήδεια, που η γενέτειρά της η Κολχίδα βρίσκεται στη σημερινή Γεωργία.

Να, λοιπόν, που οι διακοπές μου στη Σχοινούσα αποτέλεσαν την ευκαιρία να γνωρίσω έναν οικονομικό μετανάστη, τον Γεωργιανό Αλέξανδρο που μού δίδαξε πολλά και με προβλημάτισε ιδιαίτερα ο τρόπος που ως χώρα και λαός αντιμετωπίζουμε το θέμα της μετανάστευσης. Περισσότερο, όμως, με πλούτισε πνευματικά η ελληνολατρία ενός μετανάστη που ανέδειξε για μία ακόμη φορά το θέμα της ελληνικότητας και το ποιος θεωρείται περισσότερο Έλληνας;

 

Οι κατ’ επάγγελμα αυτόχθονες «Ελληνάρες» ή κάποιοι άλλοι που αν και άλλης εθνικότητας γνωρίζουν και πράττουν περισσότερα από τους πρώτους; Ίσως η απάντηση στο ερώτημα να βρίσκεται στη ρήση του Ισοκράτη:

«…και μάλλον Έλληνας καλείσθαι τους της παιδεύσεως της ημετέρας ή τους της κοινής φύσεως μετέχοντας»

(και περισσότερο καλείται Έλληνας αυτός που μετέχει στην δική μας παιδεία (της Αθηναϊκής) παρά αυτός που έχει κοινή φυλετική καταγωγή)

 

Τελικά τα ταξίδια και οι διακοπές μάς κάνουν πιο πλούσιους σε ιδέες και συναισθήματα. Κι αυτό γιατί γνωρίζοντας νέους τόπους και νέους ανθρώπους γνωρίζεις και διαφορετικούς τρόπους σκέψης που σε αναγκάζουν να βλέπεις τον κόσμο, την ζωή και τον εαυτό σου από χίλες διαφορετικές σκοπιές και προοπτικές. Συνειδητοποιείς γνωρίζοντας άλλους ανθρώπους – ανεξάρτητα από εθνικότητα, γλώσσα, θρησκεία – ότι μάς συνδέουν – ενώνουν μαζί τους περισσότερα πράγματα από όσα μάς χωρίζουν. Τα ταξίδια και οι άνθρωποι μάς διδάσκουν ότι οι άνθρωποι που προέρχονται από φτωχότερες και υποανάπτυκτες χώρες δεν είναι κατ’ ανάγκην και κατώτεροί μας. Ίσως κάποιοι από αυτούς να μάς δίδαξαν για τη χώρα μας περισσότερα από όσα τα βιβλία των σχολικών μας χρόνων.

 

   Φίλε Αλέξανδρε,

Σε ευχαριστώ για όλα τα παραπάνω και για το πάθος σου για την Ελλάδα και γιατί με βοήθησες να ξαναδιαβάσω τα σχετικά με τις βασικές αρχές της κυνικής φιλοσοφίας (αταραξία ψυχής, εγκράτεια, λιτότητα, αυτογνωσία…). Ίσως στην ολιγόλεπτη συζήτησή μας να κατάλαβα καλύτερα τα λόγια του Διογένη:

«Άνθρωπον ζητώ»

 

 https://iliasgiannakopoulos.blogspot.com/

 

ΗΛΙΑΣ ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ "Αναζητώντας τα «νανάκια» στο Βρότσλαβ της Πολωνίας"

 *Τα «Νανάκια»: Το οικόσημο της Πολωνικής πόλης Wrocla

 

 *Το «νανάκι» της Φιλαργυρίας

                          ☆Ταξιδιωτικές εντυπώσεις III (Πολωνία)

Συνήθως οι πόλεις εντυπωσιάζουν τους επισκέπτες με τα παλιά τους κτίρια, τα μεγάλα τους πάρκα, τους εντυπωσιακούς ναούς ή με κάθε τι που ξεχωρίζει για το μέγεθός του. Το να προκαλεί το ενδιαφέρον μια πόλη με τα 300 μικρά αγαλματάκια, τα γνωστά νανάκια, είναι κάτι μοναδικό, που μόνο το Βρότσλαβ της Πολωνίας μπορεί να σου το προσφέρει.

 

 

Η εικαστική αυτή παρέμβαση γεννήθηκε ως μία διαμαρτυρία των κατοίκων ενάντια στο αυταρχικό καθεστώς της χώρας (1980), γνωστή και ως «πορτοκαλί επανάσταση». Το πρώτο νανάκι τοποθετήθηκε το 2001 προς τιμήν αυτής της επανάστασης και έκτοτε η πόλη στολίστηκε με 300 τέτοια μικροσκοπικά ανθρωπάκια που προκαλούν το γέλιο του επισκέπτη και τον καλούν σε ένα άτυπο κυνήγι του «κρυμμένου θησαυρού».

Μικρά ανθρωπάκια, τα νανάκια, κυριαρχούν σε πολλά σημεία της πόλης προκαλώντας το ενδιαφέρον των επισκεπτών.

 

 

Η θεματολογία ποικίλλει αντανακλώντας τόσο την καθημερινότητα των κατοίκων, όσο και διαχρονικά θέματα που ενσωματώνουν με έναν διδακτικό τρόπο διαχρονικές βιοθεωρίες.

Τα νανάκια ως εικόνα αισθητοποιούν με έναν κωμικό και διασκεδαστικό τρόπο συνήθειες, νοοτροπίες, συμπεριφορές, σκέψεις και κοσμοθεωρίες που έχουν ενσωματωθεί στο αξιακό σύστημα των ανθρώπινων κοινωνιών.

Το «νανάκι» της Φιλαργυρίας*

Το νανάκι που ακολουθεί στην εικόνα μας αναδεικνύει το ρόλο του χρήματος στη ζωή του ανθρώπου. Θα μπορούσαμε, χάριν οικονομίας χώρου, να δώσουμε σε αυτό τον τίτλο, «Ο Φιλοχρήματος» ή «Η Φιλαργυρία».

Από το «Δει δη Χρημάτων» έως το «Τύραννίς χρήμασιν».

 

Η ΦΙΛΟΧΡΗΜΑΤΙΑ ή φιλαργυρία συνιστά ένα επικίνδυνο πάθος που επωάζει ένα πλήθος άλλων αρνητικών συμπεριφορών. Η απληστία, το μίσος, η βία, η ζήλια και αντικοινωνικότητα, ως παράγωγα φαινόμενα, αλλοτριώνουν το άτομο και τρέφουν τον αρρωστημένο ατομικισμό.

Η απόκτηση και συσσώρευση πλούτου ανάγεται σε πρώτιστη αξία που καταπνίγει κάθε ενδιαφέρον για πνευματική ανάταση και ηθική τελείωση. Οι κοινωνικές αξίες υποχωρούν και ο ατομικισμός διαβρώνει το υπόβαθρο κάθε ατομικού ή κοινωνικού αξιακού συστήματος.

Για πολλούς η εφεύρεση του χρήματος στάθηκε η απαρχή της ταξικής διάρθρωσης των ανθρώπινων κοινωνιών. Ποιητές και Φιλόσοφοι πρόβαλαν εμφαντικά τον αρνητικό ρόλο του χρήματος στη ζωή των ανθρώπων και των κοινωνιών.

Ο Λυκούργος, νομοθέτης της αρχαίας Σπάρτης, διαβλέποντας τον κίνδυνο της φιλαργυρίας, επιβάλλει τα μεγάλα και δύσχρηστα νομίσματα. Ωστόσο η Σπάρτη δεν απόφυγε τις συνέπειες της φιλαργυρίας σύμφωνα με τη ρήση: «Α Φιλοχρηματία Σπάρταν όλει, άλλο  δε γ’ ουδέν».

Ανάλογες είναι και οι θέσεις του Σοφοκλή στην τραγωδία, «Αντιγόνη» που καταγγέλλει την εφεύρεση του χρήματος ως πρόξενο πολλών κακών:

«Ουδέν γαρ ανθρώποισιν οίον άργυρος κακόν νόμισμα έβλαστεν. Τούτο και πόλεις πορθεί, τόδ άνδρας εξανίστησιν δομών, τόδ’ εκδιδάσκει και παραλλάσσει φρένας χρηστάς προς αισχρά πράγματα ίστασθαι βροτών».

Παρόμοιες είναι και οι θέσεις του Ευριπίδη για τον διαβρωτικό ρόλο του χρήματος τόσο στις συνειδήσεις των ανθρώπων όσο και στην ύπαρξη και λειτουργία των πόλεων.

«Το Χρήμα είναι ο χειρότερος θεσμός μέσα στους ανθρώπους. Γκρεμίζει πολιτείες, γυρίζει το μυαλό των ανθρώπων στο κακό, τον σπρώχνει στην απάτη και στο έγκλημα και χάνεται κάθε ντροπή και σεβασμός και ξεπλανεύει συνειδήσεις τίμιες».

 

Σχετικά με τον ρόλο του χρήματος στη ζωή του ανθρώπου και των κοινωνιών ανέπτυξε και ο Ανώνυμος στο έργο του «Ελληνική Νομαρχία» (1806). Σε αυτό το έργο προβάλλονται εκτός από τα αρνητικά και η θετική συνεισφορά του χρήματος. Ειδικότερα τονίζονται τα παρακάτω:

«Η εφεύρεσις των χρημάτων ηύξησε της ιδέας των ανθρώπων αυξάνοντας τον αριθμό των πραγμάτων… και τέλος πάντων ετίμησε την ανθρωπότητα και την κατέστησε ευγενή και χρηστοήθη… Ο άλλος βέβαια, ήθελεν αποκριθεί: Η εφεύρεσις των χρημάτων κατέστησεν τους ανθρώπους εχθρούς της φύσεως και του εαυτού των… Η εφεύρεσίς των έφθειρε τα ήθη των ανθρώπων με την πολυτέλειαν, και, τέλος πάντων, τα χρήματα έδωσαν την ύπαρξιν άλλων δύο γενών ανάμεσα στους ανθρώπους. Όθεν, εκτός του αρσενικού και θηλυκού, την σήμερον ευρίσκεται το τρίτον γένος, των πλουσίων και το τέταρτο των πτωχών… Και τέλος πάντων το ανθρώπινο γένος δεν ασχημώθη τόσο από αυτό;»

Ο  Ηρόδοτος δια στόματος ενός Πέρση στρατηγού διακήρυξε την ηθική ανωτερότητα των Σπαρτιατών έναντι των Περσών στο πεδίον της μάχης σε σχέση πάντα με το χρήμα: «Παπαί Μαρδόνιε… Οι ου περί χρημάτων τον αγώνα ποιούνται, αλλά περί αρετής».

Την ασύμβατη και συγκρουσιακή σχέση Χρήματος και Τιμής πραγματεύεται και ο Κ. Θεοτόκης στο «Η Τιμή και το Χρήμα» με την επαναλαμβανόμενη, από διαφορετικά πρόσωπα, φράση «Ανάθεμά τα τα Τάλαρα».

Μπορεί οι παραπάνω γνώμες να αποτυπώνουν μία πραγματικότητα της δεσποτείας του χρήματος, ωστόσο η καθημερινότητα τείνει να δικαιώνει και τη σοφία μιας ρώσικης παροιμίας:

«Η αλήθεια σιωπά, όταν μιλάνε τα λεφτά».

 

 

Στην παραπάνω αλήθεια θα μπορούσαμε να προσθέσουμε και την σοφία μιας άλλης, ελληνικής παροιμίας, που προβάλλει εμφαντικά τη δύναμη του χρήματος:

«Έχεις λιλιά (χρήματα), έχεις και μιλιά».

Να, λοιπόν, που ένα «νανάκι» στάθηκε η αφορμή για ένα εκτενές κείμενο για την φιλαργυρία. Είναι η περίπτωση που η εικόνα γεννά τον Λόγο και ο συνδυασμός των δύο αποτελεί τον αφανή ιστό που πλέκει υπόρρητα την ανθρώπινη Ταυτότητα και Βιοθεωρία.

*Ο καθένας, κι αυτή είναι η αξία στα νανάκια, μπορεί να βρει το δικό του υπονοούμενο και θέμα για προβληματισμό.

 

 

https://iliasgiannakopoulos.blogspot.com/