Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Ψυχολογία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Ψυχολογία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Παρασκευή 7 Οκτωβρίου 2022

Νίκος Γιαννακόπουλος " Οι Τρεις Αποτυχίες"

 



ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Συγγραφέας: Νίκος Γιαννακόπουλος
Τίτλος: Οι Τρεις Αποτυχίες
 Σχήμα: 14 Χ 21
 Εξώφυλλο: Mαλακό
Tιμή: 18,80 €
Σελίδες: 392
Είδος: Δοκίμιο
Κατηγορία: Αυτοβελτίωση
ISBN: ISBN 978-618-5505-56-1



Λίγα λόγια για το βιβλίο

Μπορεί να βγει κάτι καλό, μέσα από μία αποτυχία;
Βέβαια και μπορεί. Πόσο μάλλον από τρεις!
Και δεν εννοώ να επιζητάμε αποτυχίες και απορρίψεις. Εάν, όμως, κάποιος σου πει «όχι», σημαίνει ότι προσπαθείς να κάνεις κάτι διαφορετικό στη ζωή σου.
Αυτό που χρειάζεται να σε ανησυχήσει είναι εάν έχεις πολύ καιρό να δεχθείς μια απόρριψη, να αποτύχεις σε κάτι. Είναι ένα δείγμα ότι δεν προσπαθείς να εξελιχθείς και παίζεις εκ του ασφαλούς.
Μέσα από τις Τρεις Αποτυχίες, θα ανακαλύψεις:

● Τον τρόπο για να επικοινωνείς πιο ποιοτικά και πιο αποτελεσματικά τόσο με τους άλλους, όσο και με τον ίδιο σου τον εαυτό.

● Τις τεχνικές για να ακούς πραγματικά τους συνομιλητές σου, αλλά και να διεκδικείς αυτά που επιθυμείς.

● Τις ενέργειες για να εκφράζεις τα συναισθήματά σου με τον καλύτερο τρόπο και να καταπολεμάς το άγχος και την αναβλητικότητα.

● Τις γνώσεις για να καταλαβαίνεις πότε ο συνομιλητής σου λέει ψέματα, εάν έχει χάσει το ενδιαφέρον του ή υπάρχει ερωτική διάθεση.

● Το σχέδιο για να αποκτήσεις υγιείς συνήθειες και να πετυχαίνεις στόχους, που μέχρι τώρα φάνταζαν ανυπέρβλητοι.

● Τις δεξιότητες για να ενισχύσεις την αυτοπεποίθησή σου και την αυτοεκτίμησή σου.

● Τη νοοτροπία για να αξιοποιήσεις τη δυναμική σου και να ζήσεις ελεύθερα και παραγωγικά.



Είπαν για το βιβλίο


Τον Νίκο τον πρωτοάκουσα σε μια ομιλία του που με είχε καθηλώσει.
Πιο πολύ, όμως, με καθήλωσε το νεαρό της ηλικίας του σε συνδυασμό με το ώριμο της αντίληψής του και το ακατάπαυστα φιλομαθές του χαρακτήρα του.

«Οι Τρεις Αποτυχίες» είναι ένα γνήσιο δημιούργημα του Νίκου. Συμπυκνωμένο, μεστό, βαθύ. Πολυσχιδές και ώριμο. Νεανικό κι όμως σοφό.
Το συνιστώ ανεπιφύλακτα.

Στέφανος Ξενάκης, Συγγραφέας


Ποτέ δεν έχεις μία δεύτερη ευκαιρία για να κάνεις μία καλή πρώτη εντύπωση. Πολύ συχνά δεν έχει σημασία τι θα πεις αλλά πώς θα το πεις. Η τέχνη της επικοινωνίας αποτελεί ένα από τα μεγάλα ατού όσων γνωρίζουν πώς να την εξασκήσουν.
Στο βιβλίο ο συγγραφέας περιγράφει με υποδειγματικό και κατανοητό τρόπο τον ιδανικό τρόπο επικοινωνίας για κάθε περίσταση, είτε πρόκειται για έναν νέο ερωτικό σύντροφο, είτε για έναν νέο φίλο, είτε για μία νέα συνεργασία.
Μέσα από τη γνώση και την εμπειρία του συγκεκριμένου βιβλίου, ο συγγραφέας σε καθοδηγεί προσφέροντας απλόχερα ιδιαίτερες δεξιότητες, όχι μόνο στο πώς να απολαύσεις και να επιτύχεις την επικοινωνία σου με νέους ανθρώπους, αλλά επίσης και πώς θα διαχειριστείς και θα βελτιώσεις τις ήδη υπάρχουσες σχέσεις σου, ακόμα και με τον ίδιο σου τον εαυτό.
Η εμπειρία είναι μία γνώση που συνήθως κερδίζεται όταν ήδη έχεις χάσει πολύτιμο χρόνο μέσα από τα καθημερινά
στραβοπατήματα της ζωής. Το βιβλίο «Οι Τρεις Αποτυχίες» αποτελεί τον απόλυτο οδηγό για να δημιουργήσεις το δικό σου σχέδιο ζωής για μια ζωή όπως ακριβώς την επιθυμείς.

Ευάγγελος Ζουμπανέας
Συγγραφέας,
CEO Κέντρου Εκπαίδευσης & Αντιμετώπισης Διατροφικών Διαταραχών keadd.gr


Βιογραφικό συγγραφέα

Ο Νίκος Γιαννακόπουλος είναι υποψήφιος Διδάκτωρ Μάρκετινγκ και Public Speaking Coach στους theSPEAKERS.
Έχει σπουδάσει Οικονομικά και Διοίκηση Επιχειρήσεων (MBA) στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς. Παράλληλα, έχει ολοκληρώσει την εκπαίδευσή του σε θέματα προσωπικής ανάπτυξης στο κέντρο Επιμόρφωσης και Δια Βίου Μάθησης του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών ως πιστοποιημένος Coach.
Η διδακτορική του διατριβή αφορά τη μελέτη της μη λεκτικής επικοινωνίας στη διαδικασία πώλησης και γενικότερα στο μάρκετινγκ, ενώ η διπλωματική του σχετιζόταν με τη γλώσσα του σώματος σε επίπεδο ηγετών.
Ο Νίκος πιστεύει στη δύναμη της επικοινωνίας, καθώς και στη σύνδεση των ανθρώπων που μπορεί να αλλάξει την καθημερινότητα, αλλά και την ίδια τη ζωή. Το αγαπημένο του απόφθεγμα είναι: «Η ποιότητα της ζωής μας δεν εξαρτάται τόσο από αυτά που μας συμβαίνουν, αλλά από το πώς αντιδρούμε σε αυτά που μας συμβαίνουν».
Θα τον βρεις στο Instagram ως nick_giann.







Δευτέρα 22 Ιουνίου 2020

Ειρήνη-Βαρβάρα Λαγουβάρδου "ΚΑΤΑΔΥΣΗ"

~PhotographyArt: “Flamingo searching for food” by Xavier Ortega~


(Γράφει η Ειρήνη-Βαρβάρα Λαγουβάρδου)

Υπάρχουν στιγμές, κατά τις οποίες ο άνθρωπος νιώθει την ανάγκη να αποσύρεται από τον εξωτερικό κόσμο· να κλειδώνει -για λίγο- την εξώθυρα του σπιτιού του, αποστρεφόμενος κουραστικές και φθοροποιούς για την ψυχή και το σώμα καταστάσεις.
Υπάρχουν στιγμές, κατά τις οποίες η «πολλή συνάφεια του κόσμου», «οι πολλές κινήσεις κι ομιλίες», καθιστούν την ύπαρξή μας «μια ξένη φορτική»· όπως περιγράφουν έξοχα οι καβαφικοί στίχοι(1.)
…στιγμές «αποτοξίνωσης» και αναψυχής, μακριά από την πολύβουη, καταιγιστική και υπέρ-πληροφοριακή καθημερινότητα· στιγμές περισυλλογής, ενδοσκόπησης και επαναπροσδιορισμού· στιγμές, κατά τις οποίες βάζουμε την εξωτερική πραγματικότητα στην «αθόρυβη λειτουργία», για να αφουγκραστούμε την εσωτερική πραγματικότητα, τη φωνή της ψυχής· στιγμές οι οποίες προσομοιάζουν την ενδομήτρια ζωή, τότε που το έμβρυο ζει, αναπτύσσεται και θρέφεται μέσα σε ένα υγρό περιβάλλον θαλπωρής και ασφάλειας, προστατευμένο από τους εξωτερικούς κινδύνους.

⊱•❈•⊰

«Κατάδυση»

(απόσπασμα, στίχοι: 1-14 & 27-40 ~ Ποιητική συλλογή: «Ραγισμένος Ουρανός-Η ώρα της εξόδου»)


Κατάδυση…
στον ήρεμο βυθό της σιωπής,
μια ήσυχη κάθοδος
κατάμακρα…
απ’ των κυμάτων το ρόχθο,
από την άγρια βουή
των θαλασσοπνιγμένων
Αναπαμός της ψυχής
καλόδεχτος,
του νου ανάσασμα
ζωοφόρο
Στιγμή αναπόδραστη
κατάματα κοιτώντας
εντός μου…
[…]
Αδιαφορία και σιγή,
θλίψη και αποστροφή,
η μόνη διέξοδος…
κι ύστερα…
μια γλυκιά βύθιση,
σε νερά καθάρια,
εκεί που η ψυχή
διάφανη αντιφεγγίζει
Η προσμονή φέρελπις,
η προσπάθεια αδιάλειπτη
για μια στεριά…
λιμάνι απάγκιο,
μα και ορμή…
για πηγεμούς καινούργιους

Ειρήνη-Βαρβάρα Λαγουβάρδου
Ψυχολόγος Παντείου Παν. Αθηνών-Συγγραφέας
Ποιητική συλλογή: «ΡΑΓΙΣΜΕΝΟΣ ΟΥΡΑΝΟΣ-η ώρα της εξόδου»
Εκδόσεις ΟΣΤΡΙΑ, 2015


Σημείωση 1: Οι στίχοι του Κων. Π. Καβάφη, οι οποίοι αναφέρονται εδώ, είναι από το ποίημά του, «Όσο μπορείς» (Οκτώβριος 1913, περιοδικό «Νέα Ζωή»).


ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΑΠΟ https://empsichoslogos.wordpress.com/






Τετάρτη 10 Ιουνίου 2020

Ίρβιν Γιάλομ - Irvin D. Yalom "Όταν έκλαψε ο Νίτσε"



Μέσα από μια σειρά μυστικές συμφωνίες, ο μεγάλος Γερμανός φιλόσοφος Φρήντριχ Νίτσε και ο Αυστριακός γιατρός Γιόζεφ Μπρόιερ, ένας από τους πατέρες της ψυχανάλυσης, συναντιούνται στη Βιέννη του 19ου αιώνα, σε μια εμπνευσμένη διαδικασία διπλής ψυχοθεραπείας. Σ' αυτή την περιπέτεια υπαρξιακής αναζήτησης δύο μοναδικών ανθρώπων εμπλέκονται ένας νεαρός ειδικευόμενος γιατρός ονόματι Ζίγκμουντ Φρόυντ, μια θυελλώδης γυναίκα-ίνδαλμα ποιητών και ψυχιάτρων, η Λου Σαλομέ, και μια σαγηνευτική ασθενής, η Άννα Ο., που στοιχειώνει την ψυχή του γιατρού της. Ο διάσημος ψυχίατρος Irvin D. Yalom επινοεί στο μυθιστόρημα αυτό τη συνάντηση δύο ιστορικών προσώπων στη μητρόπολη των διανοητικών ζυμώσεων του 19ου αιώνα, τη Βιέννη, δίνοντας μια ερμηνευτική εκδοχή της γέννησης της ψυχοθεραπείας και της σχέσης της με την υπαρξιακή φιλοσοφία. Η ψυχοθεραπευτική περιπέτεια που ξετυλίγεται κόβει την ανάσα καθώς αποκαλύπτει βήμα βήμα την ιαματική δύναμη της αληθινής σχέσης. (ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΤΟ ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ)

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ 
i
Στο απόσπασμα απεικονίζεται μια υποθετική συζήτηση ανάμεσα στον Νίτσε και τον Μπρόιερ, γιατρό, φίλο και μέντορα του Φρόιντ, σχετικά με το αν πρέπει ή όχι να λέγεται η αλήθεια σε ασθενείς που πάσχουν από ανίατες ασθένειες.

«Τέτοιο πάθος για την αλήθεια! Συγχωρήστε με, καθηγητά Νίτσε, αν ακούγομαι προκλητικός, αλλά συμφωνήσαμε να μιλήσουμε ειλικρινά. Εσείς μιλάτε για την αλήθεια σαν να ήταν κάτι ιερό, σαν να θέλετε ν’ αντικαταστήσετε μια θρησκεία με μια άλλη. Επιτρέψτε μου να παραστήσω τον συνήγορο του διαβόλου. Επιτρέψτε μου να ρωτήσω: Γιατί τόσο πάθος, τόση ευλάβεια για την αλήθεια; Πώς θα βοηθήσει η αλήθεια τον άρρωστό μου;»
«Δεν είναι η αλήθεια ιερή, ιερή είναι η αναζήτηση της αλήθειας του καθενός μας! Μπορεί να υπάρχει πιο ιερή πράξη από την αυτοαναζήτηση; Το φιλοσοφικό μου έργο, λένε κάποιοι ότι είναι χτισμένο πάνω στην άμμο: οι απόψεις μου αλλάζουν συνεχώς. Αλλά μια από τις πάγιες φράσεις μου είναι: “Γίνε αυτό που είσαι”. Και πώς μπορεί κανείς ν’ ανακαλύψει ποιος είναι και τί είναι χωρίς την αλήθεια;»
«Η αλήθεια του αρρώστου μου όμως είναι ότι έχει πολύ λίγο χρόνο ζωής μπροστά του. Πρέπει εγώ να του προσφέρω αυτή την αυτογνωσία;»
«Η αληθινή εκλογή, η πλήρης εκλογή», απάντησε ο Νίτσε, «μόνο κάτω από τον ήλιο της αλήθειας μπορεί ν’ ανθίσει. Πώς αλλιώς μπορεί να γίνει;»
Συνειδητοποιώντας ότι ο Νίτσε μπορούσε να επιχειρηματολογεί πειστικά —και ατελείωτα— σ’ αυτή την αφηρημένη επικράτεια της αλήθειας και της εκλογής, ο Μπρόιερ είδε ότι έπρεπε να τον αναγκάσει να μιλήσει πιο συγκεκριμένα. «Κι ο σημερινός ασθενής μου; Ποιο είναι το φάσμα των επιλογών του; Ίσως η εμπιστοσύνη στον Θεό να είναι η δική του επιλογή!»
«Αυτό δεν αποτελεί επιλογή ενός άντρα. Δεν είναι ανθρώπινη επιλογή, αλλά μια προσπάθεια ν’ αδράξεις μια ψευδαίσθηση έξω απ’ τον εαυτό σου. Μια τέτοια εκλογή, η εκλογή του άλλου, του υπερφυσικού, πάντα σε αποδυναμώνει. Πάντα κάνει τον άνθρωπο μικρότερο απ’ αυτό που είναι. Εγώ αγαπώ ό,τι μας κάνει μεγαλύτερους απ’ αυτό που είμαστε!»
«Ας μη μιλάμε για τον άνθρωπο αφηρημένα», επέμεινε ο Μπρόιερ, «αλλά για έναν συγκεκριμένο άνθρωπο με σάρκα και οστά — αυτόν τον ασθενή μου. Σκεφτείτε την κατάστασή του. Θα ζήσει μόνο μερικές μέρες ή εβδομάδες! Τί νόημα έχει να του μιλήσει κανείς για επιλογή;»
Απτόητος ο Νίτσε απάντησε αμέσως: «Αν δεν γνωρίζει ότι πεθαίνει, τότε πώς μπορεί ο ασθενής σας ν’ αποφασίσει πώς θα πεθάνει;»
«Πώς να πεθάνει, καθηγητά Νίτσε;»
«Ναι, πρέπει ν’ αποφασίσει πώς θ’ αντιμετωπίσει το θάνατο: να μιλήσει σε άλλους, να δώσει συμβουλές, να πει πράγματα που φύλαγε για να τα πει πριν το θάνατό του, να αποχαιρετήσει τους άλλους, ή να μείνει μόνος, να κλάψει, να περιφρονήσει το θάνατο, να τον καταραστεί, να του πει ευχαριστώ.»

[πηγή: I.D. Yalom, Όταν έκλαψε ο Νίτσε, μτφ. Ευαγγελία Ανδριτσάνου & Γιάννης Ζέρβας, εκδ. Άγρα, Αθήνα 2001, σ. 110-111]
http://ebooks.edu.gr/

❀    ❀    ❀    ❀

ii.
“Τί θα συνέβαινε αν κάποιος δαίμονας σου έλεγε ότι αυτή τη ζωή – όπως τη ζεις τώρα και όπως την έχεις ζήσει στο παρελθόν- πρέπει να τη ζήσεις ξανά, αμέτρητες φορές;”
“Και χωρίς να συμβαίνει τίποτα καινούργιο; Όπου κάθε πόνος και κάθε χαρά κι ότι ήταν άφατα μικρό ή μεγάλο στη ζωή σου, θα επιστρέφει σε’ σένα, όλα στην ίδια διαδοχή και ακολουθία; Φαντάσου την αιώνια κλεψύδρα της ύπαρξης ν’αναποδογυρίζει ξανά και ξανά και ξανά. Και κάθε φορά, αναποδογυρίζουμε κι εσύ και’γω, απλοί κόκκοι στη διαδικασία.”
“Προτείνεις ότι κάθε πράξη που κάνω, κάθε πόνος που νιώθω, θα βιώνεται συνεχώς στην αιωνιότητα;”
“Νίτσε: Ναι, η αιώνια επανάληψη σημαίνει ότι κάθε φορά που επιλέγεις μια πράξη θα την επιλέγεις αιώνια.
Και ισχύει το ίδιο για κάθε πράξη που δεν κάνεις, κάθε εμποδισμένη σκέψη, κάθε επιλογή που απέφυγες. Και όλη η αβίωτη ζωή θα μένει να φουσκώνει μέσα σου, αβίωτη για όλη την αιωνιότητα. Κι η αδιόρατη φωνή της συνείδησής σου θα σου διαμαρτύρεται αιώνια. Τη σιχαίνεσαι αυτή την ιδέα; Ή σ’ αρέσει;” “Τη σιχαίνομαι”
“Τότε ζήσε με τέτοιο τρόπο που να σου αρέσει η ιδέα..!! Δεν διδάσκω Γιόζεφ, ότι ο άνθρωπος οφείλει ν’αντέχει το θάνατο ή να “συμβιβάζεται” μαζί του. Ακολουθώντας αυτή την κατεύθυνση προδίδεις τη ζωή σου! Το μάθημα που σου διδάσκω είναι: Να πεθαίνεις τη σωστή στιγμή!”
“Να πεθαίνεις τη σωστή στιγμή!”
Η φράση αυτή προκάλεσε ένα σοκ στο Μπρόιερ. Η ευχάριστη απογευματινή βόλτα είχε αποκτήσει θανάσιμη σοβαρότητα.
“Να πεθαίνεις την κατάλληλη στιγμή; Τι εννοείς? Σε παρακαλώ, Φρήντριχ Νίτσε, δεν το αντέχω, σ’ το ‘χω πει πολλές φορές, να μου λες κάτι τόσο σημαντικό με τόσο αινιγματικό τρόπο. Γιατί το κάνεις αυτό;”
“Θέτεις δυο ερωτήματα. Σε ποιο από τα δυο να απαντήσω;”
“Σήμερα, πες μου για το να πεθαίνει κανείς τη σωστή στιγμή”
“Ζήσε όταν ζεις! Ο θάνατος χάνει τη φρίκη του αν κάποιος πεθάνει έχοντας εξαντλήσει τη ζωή του! Αν ο άνθρωπος δε ζει στη σωστή στιγμή, τότε δεν μπορεί ποτέ να πεθάνει τη σωστή στιγμή”
“Και τι σημαίνει αυτό;” ξαναρώτησε ο Μπρόιερ, νιώθοντας ακόμη πιο μπερδεμένος.
“Ρώτησε τον εαυτό σου, Γιόζεφ: έχεις εξαντλήσει τη ζωή σου;”
“Απαντάς στην ερώτηση με ερώτηση. Φρήντριχ!”
“Κάνεις ερωτήσεις που γνωρίζεις την απάντησή τους” αντέκρουσε ο Νίτσε.
“Αν γνώριζα την απάντηση, γιατί να ρωτήσω;”
“Για ν’αποφύγεις να μάθεις τη δική σου απάντηση!”
“Στη διάρκεια αυτής της συνάντησης ο Νίτσε παρέμενε προσηλωμένος: έγνεφε επιδοκιμαστικά με το κεφάλι σε κάθε ερώτηση. Τον Μπρόιερ δεν τον παραξένευε αυτό. Δεν είχε ποτέ συναντήσει ασθενή που να μην απολάμβανε κρυφά την εξέταση της ζωής του στο μικροσκόπιο.
Κι όσο μεγαλύτερη η μεγέθυνση τόσο χαιρόταν ο ασθενής. Η χαρά να σε παρατηρούν ήταν τόσο μεγάλη που ο Μπρόιερ πίστευε ότι ο αληθινός πόνος των γηρατειών, του πένθους, του να ζεις αφού οι φίλοι σου έχουν πεθάνει, ήταν η απουσία εξονυχιστικής παρατήρησης- η φρίκη του να ζεις μια ζωή που δεν την παρατηρεί κανείς.”
https://philosophyreturns.gr/

❀    ❀    ❀    ❀

iii.
Δεν διδάσκω Γιόζεφ, ότι ο άνθρωπος οφείλει να αντέχει τον θάνατο ή να "συμβιβάζεται" μαζί του. Ακολουθώντας αυτήν την κατεύθυνση προδίδεις τη ζωή σου! Το μάθημα που σου διδάσκω είναι: Να πεθαίνεις τη σωστή στιγμή! Να πεθαίνεις τη σωστή στιγμή! Η φράση αυτή προκάλεσε ένα σοκ στον Μπρόιερ.Η ευχάριστη απογευματινή βόλτα είχε αποκτήσει θανάσιμη σοβαρότητα. Να πεθαίνεις την κατάλληλη στιγμή; Τι εννοείς; Σε παρακαλώ, Φρήντριχ, δεν το αντέχω, στο εχω πει πολλές φορές, να μου λες κάτι τόσο σημαντικό με τόσο αινιγματικό τρόπο. Γιατί το κάνεις αυτό; Θέτεις δυο ερωτήματα. Σε ποιό από τα δυο να απαντήσω; Σήμερα, πες μου για το να πεθαίνει κανείς τη σωστή στιγμή Ζήσε όταν ζεις! Ο θάνατος χάνει τη φρίκη του αν κάποιος πεθάνει έχοντας εξαντλήσει τη ζωή του! Αν ο άνθρωπος δεν ζει στη σωστή στιγμή, τότε δεν μπορεί ποτέ να πεθάνει τη σωστή στιγμή Και τι σημαίνει αυτό; ξαναρώτησε ο Μπρόιερ, νιώθοντας ακόμη πιο μπερδεμένος. Ρώτησε τον εαυτό σου, Γιόζεφ: έχεις εξαντλήσει τη ζωή σου; Απαντάς στην ερώτηση με ερώτηση.Φρήντριχ! Κάνεις ερωτήσεις που γνωρίζεις την απάντησή τους, αντέκρουσε ο Νίτσε. Αν γνώριζα την απάντηση, γιατί να ρωτήσω; Για να αποφύγεις να μάθεις τη δική σου απάντηση! Γιόζεφ, προσπάθησε να καθαρίσεις το μυαλό σου.Φαντάσου το ακόλουθο διανοητικό πείραμα! Τι θα συνέβαινε αν κάποιος δαίμονας σου έλεγε ότι αυτήν τη ζωή -όπως τη ζεις τώρα και όπως την έχεις ζήσει στο παρελθόν- πρέπει να τη ζήσεις ξανά, αμέτρητες φορές; Και χωρίς να συμβαίνει τίποτα καινούριο; Όπου κάθε πόνος και κάθε χαρά κι ό,τι ήταν άφατα μικρό ή μεγάλο στη ζωή σου θα επιστρέφει σε σένα, όλα στην ίδια διαδοχή και ακολουθία -ακόμα κι αυτός ο άνεμος και τα δέντρα κι αυτά τα γλιστερά βράχια, ακόμα και το νεκροταφείο κι ο τρόμος, ακόμα κι αυτή η γλυκιά στιγμή κι εσύ κι εγώ, πιασμένοι από το μπράτσο, μουρμουρίζοντας αυτά τα λόγια;" Καθώς ο Μπρόιερ έμεινε σιωπηλός, ο Νίτσε συνέχισε: "Φαντάσου την αιώνια κλεψύδρα της ύπαρξης να αναποδογυρίζει ξανά και ξανά και ξανά. Και κάθε φορά, αναποδογυρίζουμε κι εσύ κι εγώ, απλοί κόκκοι στη διαδικασία". Ο Μπρόιερ έκανε μια προσπάθεια να τον καταλάβει. Αυτή η -η- η φαντασίωση, πώς; Είναι κάτι παραπάνω από φαντασίωση... επέμεινε ο Νίτσε, είναι κάτι παραπάνω από ένα νοητικό πείραμα. Άκου μόνο τα λόγια μου! Άσε απ' έξω όλα τ' άλλα! Σκέψου την αιωνιότητα. Δες πίσω σου -φαντάσου- να κοιτάζεις ατέλειωτα πίσω στο παρελθόν. Ο χρόνος εξαπλώνεται προς τα πίσω για όλη την αιωνιότητα. Και, αν ο χρόνος εξαπλώνεται συνεχώς προς τα πίσω, οτιδήποτε θα μπορούσε να συμβεί δεν έχει ήδη συμβεί; Οτιδήποτε γίνεται τώρα δεν θα έχει γίνει έτσι παλιά; Οτιδήποτε περπατάει εδώ δεν έχει περπατήσει το ίδιο μονοπάτι στο παρελθόν;
Πηγή: cityportal.gr
❀    ❀    ❀    ❀

Αξιοσημείωτα – Όταν έκλαψε ο Νίτσε ~ Irvin D. Yalom

-Πρέπει να είσαι έτοιμος να καείς στην ίδια σου τη φλόγα: πώς να ξαναγεννηθείς αν δεν γίνεις πρώτα στάχτη; (Τάδε έφη Ζαρατούστρα)

-Αν μια γυναίκα χαίρεται τη συντροφιά ενός άντρα, γιατί να μην τον πάρει από το μπράτσο και να μην του ζητήσει να τον συνοδέψει;…Αυτή η γυναίκα ανήκει σε άλλο είδος. Αυτή η γυναίκα ήταν ελεύθερη!

-…»για μένα η λέξη «καθήκον» είναι βαριά και καταπιεστική. Έχω συνοψίσει τα καθήκοντά μου σε ένα μόνο – να διαιωνίσω την ελευθερία μου. Ο γάμος και η κατοχή και η ζήλια που τον περιβάλλουν, υποδουλώνουν το πνεύμα. Δεν θα με εξουσιάσουν ποτέ. Ελπίζω γιατρέ, να έρθει μια εποχή όπου άντρες και γυναίκες δεν θα τυραννιούνται ο καθένας απ΄τις αδυναμίες του άλλου.»

–Όλα ήταν θέμα προοπτικής, αλλαγής νοητικού πλαισίου.

-Ο άνθρωπος αναπτύσσει τα φυσικά του χαρίσματα μόνο μέσα από το συναγωνισμό.

–Κανείς δεν επιθυμεί, πιστεύει, να βοηθήσει τον άλλον: αντίθετα, οι άνθρωποι θελαν μόνο να κυριαρχούν και να αυξάνουν την εξουσία τους.

-» Ναι, το ξέρω πως ο κόσμος δεν χαμογελάει σε μια γυναίκα και δυο άντρες που ζουν αγνά μαζί«…»Αλλά είμαστε ιδεαλιστές με ελεύθερη σκέψη, που απορρίπτουν τους κοινωνικά επιβεβλημένους περιορισμούς. Πιστεύουμε στην ικανότητα να δημιουργούμε οι ίδιοι τις ηθικές δομές μας.

-Να ανακαλύψεις χαραυγές και χρυσές ευκαιρίες, ν΄αγαπήσεις μια πλούσια γενναία ψυχή: όλοι τα έχουμε ανάγκη αυτά σκέφτηκε, τουλάχιστον μια φορά στη ζωή μας.

-» Λοιπόν, ανακαλύψαμε ότι όταν επιστρέφει στην ίδια την πηγή ενός συμπτώματος και μου περιέγραφε τα πάντα, τότε το σύμπτωμα εξαφανιζόταν από μόνο του – χωρίς να χρειάζεται καμία υπνωτική υποβολή-»

-Η χαρά να σε παρατηρούν ήταν τόσο βαθιά που ο Μπρόϊερ πίστευε ότι ο αληθινός πόνος των γηρατιών, του πένθους, του να ζεις αφού οι φίλοι σου έχουν πεθάνει, ήταν η απουσία εξονυχιστικής παρατήρησης – η φρίκη του να ζεις μια ζωή που δεν την παρατηρεί κανείς.

-…» Ίσως η εμπιστοσύνη στον Θεό να είναι η δική του επιλογή!» «Αυτό δεν αποτελεί επιλογή ενός άντρα. Δεν είναι η ανθρώπινη επιλογή, αλλά μια προσπάθεια ν΄αδράξουμε μια ψευδαίσθηση έξω απ΄τον εαυτό σου. Μια τέτοια επιλογή, η επιλογή του άλλου, του υπερφυσικού, πάντοτε σε αποδυναμώνει. Πάντα κάνει τον άνθρωπο μικρότερο απ΄αυτό που είμαστε!»

-Δεν είναι η αλήθεια ιερή, ιερή είναι η αναζήτηση της αλήθειας του καθενός μας! Μπορεί να υπάρχει πιο ιερή πράξη από την αυτοαναζήτηση;

-Πάντα ένιωθα ότι η τελική ανταμοιβή των νεκρών είναι ότι δεν θα ξαναπεθάνουν!- Νίτσε

-Ο θάνατός μας μας ανήκει. Κι ο καθένας μας θα ‘πρεπε να τον εκπληρώνει με τον δικό του τρόπο.- Νίτσε

-Τί χρειάζεται ένα βιβλίο που δεν μας πηγαίνει πέρα απ΄όλα τα βιβλία- Νίτσε

–Προσκολλάται πεισματικά σε κάτι που έχει συνηθίσει μέσω αυτού να βλέπει τον κόσμο. Κι αυτό το ονομάζει πίστη. Νίτσε

–Αυτός που αναζητάει την αλήθεια πρέπει να υποστεί μια προσωπική ψυχολογική ανάλυση- την ονομάζει «ηθική ανατομία»… Και για να το κάνει αυτό, πρέπει πρώτα ν΄απομακρυνθεί από την εποχή του και τη χώρα του– και τότε να εξετάσει τον εαυτό του από μακριά!-Νίτσε

-Η αποκάλυψη του εαυτού σου σε κάποιον άλλο είναι προανάκρουσμα της προδοσίας σε κάνει ν΄ αρρωσταίνεις, έτσι δεν είναι;

-Η γεύση του θανάτου στο στόμα μου μου έδινε προοπτική και θάρρος. Το θάρρος να είμαι ο εαυτός μου, αυτό είναι σημαντικό.

-…η υπερεγρήγορση, όπως την ονομάζετε, δεν είναι ανεπιθύμητη: είναι απαραίτητη για τη δουλειά μου . Θέλω να είμαι σε εγρήγορση. Δεν θέλω να αποκλειστώ από κανένα μέρος της εσωτερικής μου εμπειρίας! Κι αν η ένταση είναι το κόστος της επίγνωσης, έστω! Είμαι αρκετά πλούσιος για να το πληρώσω!

-Ίσως εγώ και το σώμα μου να έχουν οργανώσει μια συνωμοσία πίσω απ΄την πλάτη του ίδιου μου του νου.

-Οι μεγάλοι διανοητές πάντα επιλέγουν τη συντροφιά του εαυτού τους και σκέφτονται τις δικές τους σκέψεις, ανενόχλητοι από τον όχλο.

-Θ’ ανακαλύψετε ότι κανείς ποτέ δεν έχει ως αποδέκτη τον εαυτό μας κάθε προσφορά είναι αντιπροσφορά, κάθε αγάπη είναι αγάπη του εαυτού μας.

-…»η ανθρωπότητα δεν μπορεί πια να αποφύγει το ωμό θέαμα του ηθικού ανατομείου»…τα σφάλματα των μεγαλύτερων φιλοσόφων πηγάζουν συνήθως από την εσφαλμένη ερμηνεία των ανθρωπίνων πράξεων και αισθημάτων, που έχει ως τελικό αποτέλεσμα την οικοδόμηση μιας εσφαλμένης ηθικής, και τη δημιουργία θρησκευτικών και μυθολογικών τεράτων».

-Όλοι βαριούνται το ίδιο φαΐ συνέχεια. Νομίζω, Γιόζεφ, ότι για κάθε όμορφη γυναίκα που υπάρχει, υπάρχει και κάποιος ταλαίπωρος που έχει κουραστεί να την κουτουπώνει!

-Πως να ομολογήσει ότι στοιχημάτισε ολόκληρη τη ζωή του, μόνο για να ανακαλύψει ότι το τελικό κέρδος δεν ήταν εντέλει του γούστου του;

-«Ίσως» είπε ο Νίτσε, «ο άντρας μόνο όντας άντρας ελευθερώνει τη γυναίκα μέσα σε μια γυναίκα»

–Ευτελείς σκέψεις διηθούν το μυαλό του σαν μύκητες. Στο τέλος θα σαπίσουν το σώμα του. Καθώς έφευγε σήμερα, τον ρώτησα τί θα έβλεπε, αν δεν τον τύφλωναν τα ασήμαντα.

-…φόβοι δεν γεννιούνται στο σκοτάδι. Αντίθετα, είναι μάλλον σαν τ΄αστέρια – βρίσκονται πάντα εκεί, αλλά τους κρύβει η λάμψη της ημέρας.

-Έχω γνωρίσει πολλούς ανθρώπους που αντιπαθούν τον εαυτό τους και προσπαθούν να το διορθώσουν πείθοντας πρώτα άλλους να έχουν καλή γνώμη για αυτούς. Μόλις γίνει αυτό, τότε αρχίζουν να έχουν κι οι ίδιοι καλή γνώμη για τον εαυτό τους. Αλλά αυτή είναι ψεύτικη λύση, είναι υποταγή στην αυθεντία των άλλων. Το καθήκον σας είναι να αποδεχτείτε τον εαυτό σας– όχι να βρείτε τρόπους να κερδίσετε τη δική μου αποδοχή.

-Ο σεξουαλικός πόθος είναι, κατά βάθος, πόθος για ολοκληρωτική κυριαρχία πάνω στο πνεύμα και το σώμα του άλλου.

-Δεν οφείλουμε να δημιουργήσουμε– δεν οφείλουμε να γίνουμε- πριν αναπαραχθούμε ; Η ευθύνη μας στη ζωή είναι να δημιουργήσουμε το ανώτερο. Τίποτα δεν πρέπει να εμποδίσει την ανάπτυξη του ήρωα μέσα μας. Κι αν παρεμβάλλεται ο πόθος, τότε κι αυτός πρέπει να υπερπηδηθεί.

-Ο πόθος , ο ερεθισμός, η λαγνεία – αυτά μας υποδουλώνουν. Οι μάζες περνούν τη ζωή τους σαν γουρούνια που τρώνε μέσα στην ταϊστρα της ηδονής.

-Πρέπει να επιλέξετε ανάμεσα στην άνεση και στην αληθινή αναζήτηση!

-Συχνά νιώθω σαν η ζωή μου να άγγιζε πια το ψηλότερο σημείο της… έχω φτάσει στην κορυφή κι όταν κοιτάζω πέρα να δω τι υπάρχει μπροστά μου, βλέπω μόνο φθορά- μια κατάβαση…Όχι, όμως αυτό δεν είναι απόλυτα σωστό. Δεν με ανησυχεί η κατάβαση- αλλά η μη ανάβαση.

–Κανένας μας δεν άρχισε να επιλέγει εσκεμμένα στόχους , οι στόχοι απλώς υπήρχαν, ήταν φυσικά επακόλουθα της εποχής μου του κόσμου, της οικογένειάς μου…Δεν ήταν αρκετά στέρεα για να στηρίξουν μια ολόκληρη ζωή… Εσύ κι εγώ , όμως, έχουμε πολύ καλή όραση. Εσύ κοίταξες πολύ πέρα μέσα στη ζωή. Είδες πως ήταν το ίδιο μάταιο να εκπληρώνεις λανθασμένα στόχους , όσο και το να θέτεις νέους λανθασμένους στόχους. Το πολλαπλάσιο του μηδενός είναι πάντα μηδέν!

–Αν δεν γίνεις ο κύριος της πορείας της ζωής σου, σημαίνει ότι επιτρέπεις στην ύπαρξή σου να αποτελεί ατύχημα.

-… ο χρόνος δεν διακόπτεται, ότι η βούληση δεν μπορεί να πάει προς τα πίσω. Μόνο οι προνομιούχοι κατορθώνουν να έχουν τέτοια ενόραση!

-Το γεγονός ότι η βούληση δεν μπορεί να γυρίσει πίσω, δεν σημαίνει ότι είναι αδύναμη! Επειδή, δόξα το Θεό, ο Θεός είναι νεκρός– αυτό δεν σημαίνει ότι η ύπαρξη δεν έχει σκοπό. Επειδή έρχεται ο θάνατος– αυτό δεν σημαίνει πως η ζωή δεν έχει αξία.

-…εντολή του Ιησού ν΄αποσχιστούμε από τους γονείς και την κουλτούρα μας προς αναζήτηση της τελειότητας…

-Έχω άραγε την ικανότητα να τον διδάξω να μετατρέψει το «έτσι συνέβη» σε «έτσι το θέλησα»;

-Ποτέ δεν κατάλαβε ότι το καθήκον του ήταν να τελειοποιήσει τη φύση, να ξεπεράσει τον εαυτό του, την κουλτούρα του, την οικογένεια, τον σαρκικο πόθο του, την ωμή κτηνώδη του φύση, να γίνει αυτός που είναι, να γίνει ό,τι είναι.

-Φυσικά υποφέρεις, αυτό είναι το κόστος της καθαρής όρασης. Φυσικά φοβάσαι να ζεις σημαίνει να βρίσκεσαι σε κίνδυνο. Πρέπει να σκληραγωγηθείς!

-Πρέπει ν΄αντιμετωπίσεις τα σημαντικά υπαρξιακά θέματα επέμενε ο Νίτσε, και τότε η εμμονή σου με τη Βέρθα θα ξεθωριάσει.

-Ήταν πάρα πολύ ευχάριστο να ξεφυτρώνει όσα είχε μέσα του, να μοιράζεται τα χειρότερα μυστικά του, να έχει την αμέριστη προσοχή κάποιου που, κατά κανόνα, τον καταλαβαίνει, τον αποδεχόταν κι έμοιαζε ακόμα και να τον συγχωρεί.

-Όλη μου τη ζωή με προειδοποιούν γι΄αυτά τα ρίσκα. Κι όμως ως τώρα δεν έχω απογοητευτεί ποτέ – ούτε μια φορά.

-«Όλοι οι σοβαρά σκεπτόμενοι άνθρωποι σκέφτονται την αυτοκτονία, παρατήρησε ο Νίτσε». «Είναι μια ανακουφιστική σκέψη που μας βοηθάει να περάσουμε τη νύχτα».

-«ένα ύψος απ΄όπου η τραγωδία παύει να φαίνεται τραγική»

-Αυτές οι καημένες φαντασιώσεις δεν είναι μέρος μιας υπέρτατης πραγματικότητας. Όλα όσα βλέπουμε είναι σχετικά, όπως και όλα όσα γνωρίζουμε. Εμείς επινοούμε αυτά που βιώνουμε. Κι ότι επινοήσαμε, μπορούμε και να το καταστρέψουμε.

-Παρόλο που εμείς επινοούμε την πραγματικότητα, το μυαλό μας είναι φτιαγμένο έτσι που να μας το κρύβει.

-Παρουσιάζει τον εαυτό του ως καλό – δεν βλάπτει κανένα- εκτός απ΄τον εαυτό του και την φύση! Φοβάται τόσο πολύ ότι κάποιος θα τον πληγώσει; Μήπως γι΄αυτό δεν τολμάει να το λέει αρετή. Το αληθινό του όνομα είναι δειλία! Είναι πολιτισμένος, ευγενής, άνθρωπος με τρόπους. Έχει εξημερώσει την άγρια φύση του, έκανε το λύκο του σκυλάκι. Κι αυτό το λέει μέτρο. Το αληθινό του όνομα είναι δειλία!

-…έχω ανάγκη την μαγεία, δεν μπορώ να ζω ασπρόμαυρα.

-…με δελεάζει η απόδραση όχι απ΄τον κίνδυνο αλλά απ΄την ασφάλεια. Ίσως έχω ζήσει με υπερβολική ασφάλεια!

-Άλλοι το ξέρω, ζηλεύουν αυτή τη ζωή – εμένα όμως με τρομάζει. Με τρομάζει η ομοιομορφία και η πρόβλεψιμότητά της. Με τρομάζει τόσο που μερικές φορές σκέφτομαι τη ζωή μου σαν καταδίκη σε θάνατο!

-Η μαγεία απαιτεί σκοτάδι και μυστήριο.

-Η ωραία γυναίκα έχει περισσότερη δύναμη αν την ποθούν κι άλλοι άντρες.

-Κι αφού οι εικόνες των ονείρων δεν πεθαίνουν, ήταν ένα μέρος όπου θα ήμουν αιώνιος!

-Η πολυπλοκότητα της διπλής ζωής, της μυστικής ζωής, δεν είναι του γούστου μου. Κι όμως τη λαχταράω. Η επιφανειακή αστική ζωή είναι θανάσιμα ανιαρή- παραείναι ορατή, βλέπεις πάρα πολύ καθαρά το τέλος και όλες τις πράξεις που οδηγούν στο τέλος. Ξέρω πως ακούγεται τρελό, αλλά η διπλή ζωή είναι μια επιπλέον ζωή. Υπόσχεται την προέκταση της ζωής μας. Ο Νίτσε συμφώνησε. «Νιώθεις ότι ο χρόνος καταβροχθίζει τις δυνατότητες της επιφανειακής ζωής, ενώ η κρυφή ζωή είναι αστείρευτη;»

-…αντιπαθώ τους άλλους που μου κλέβουν την μοναχικότητά μου χωρίς να μου προσφέρουν αληθινή συντροφιά.

-Είναι επικίνδυνο να ζεις με ασφάλεια.

–Ερωτευόμαστε περισσότερο τον ίδιο τον πόθο από το αντικείμενό του.

-Θα ΄ρθει μια εποχή που οι άνθρωποι θα πάψουν να φοβούνται την γνώση, που δεν θα μεταμφιέζουν την αδυναμία σε «ηθικό νόμο», που θα βρουν το θάρρος να σπάσουν τα δεσμά του «πρέπει».

-…η φλόγα της πίστης τροφοδοτείται αδιάκοπα από το φόβο του θανάτου, της λήθης και της έλλειψης νοήματος.

–Ο εραστής πρέπει να ακυρώσει τα μάτια του, να θυσιάσει την αλήθεια. Και, για μένα μια ζωή χωρίς αλήθεια είναι ένας ζωντανός θάνατος!

-Περισσότερο απ΄όλα, νομίζω ότι μου λείπει η προσοχή του…Όσο περισσότερο ξεθωριάζει η εικόνα του τόσο παλεύω με το αίσθημα ότι οι δραστηριότητές μου και οι επιτυχίες μου είναι όλες εφήμερες ότι δεν έχουν πραγματική σημασία.

-…πιο εύκολα αντιμετωπίζεις μια κακή φήμη παρά μια κακή συνείδηση.

-…όλα τα κίνητρα και τα δικά μου και του Νίτσε γεννιούνται από μια και μόνη πηγή- το ένστικτο της απόδρασης από τη λήθη του θανάτου.

-…υπάρχει διαφορά ανάμεσα στο να αναζητάς την έγκριση ενός γονιού και στο να πασχίζεις να ανυψώσεις εκείνους που θα έρθουν στο μέλλον.

-«Να πεθαίνεις τη σωστή στιγμή!»…»Ζήσε όταν ζεις! Ο θάνατος χάνει τη φρίκη του αν κάποιος πεθαίνει έχοντας εξαντλήσει την ζωή του!…Έζησες τη ζωή σου; Ή σε έζησε εκείνη; Την επέλεξες; Ή σε επέλεξε εκείνη; Την αγάπησες; Ή μετάνιωσες γι΄αυτήν…Την κατανάλωσες; …Όχι, δεν επέλεξα! Όχι, δεν επέλεξα! Όχι, δεν έζησα την ζωή που ήθελα! Έζησα την ζωή που μου ανατέθηκε. Ο πραγματικός μου εαυτός εγκλωβίστηκε μέσα στη ζωή μου«.

-Ναι η αιώνια επανάληψη σημαίνει ότι κάθε φορά που επιλέγεις μια πράξη θα την επιλέγεις αιώνια. Και ισχύει ίδιο για κάθε πράξη που δεν κάνεις, κάθε εμποδισμένη σκέψη, κάθε επιλογή που αποφεύγεις. Και όλη η αβίωτη ζωή θα μένει να φουσκώνει μέσα σου, αβίωτη για όλη την αιωνιότητα. Κι η αδιόρατη φωνή της συνείδησής σου θα σου διαμαρτύρεται αιώνια.

-Αυτή η στιγμή υπάρχει για πάντα κι εσύ, μονάχος σου, είσαι το μόνο σου ακροατήριο.

-Αυτό – απελευθέρωση σημαίνει ένα ιερό όχι, ακόμη και στο καθήκον…Η καλοσύνη σου, το καθήκον σου, η αφοσίωσή σου- αυτά είναι τα κάγκελα της φυλακής σου. Θα αφανιστείς από τέτοιες μικρές αρετές…Το καθήκον σου σαν γονιός δεν είναι να αναπαράγεις άλλον έναν εαυτό, άλλον έναν Γιόζεφ, αλλά κάτι υψηλότερο. Είναι να παραγάγεις ένα δημιουργό… Ο γάμος δεν θα ‘πρεπε να ΄ναι φυλακή αλλά περιβόλι όπου μπορεί να καλλιεργηθεί κάτι υψηλότερο. Ίσως ο μόνος τρόπος να σώσεις το γάμο σου είναι να τον εγκαταλείψεις…καλύτερα να σπάσεις το δεσμό του γάμου παρά να σε σπάσει εκείνος!

-Σήμερα κατάλαβα ότι ο καλύτερος δάσκαλος είναι αυτός που μαθαίνει από το μαθητή του.

-Ο αληθινός εχθρός ήταν πάντα, η μοίρα κι όχι η Ματίλντε. Ο αληθινός εχθρός ήταν το γέρασμα, ο θάνατος και ο φόβος μου για την ελευθερία.

-...η σχέση του γάμου είναι ιδανική μόνο όταν δεν είναι απαραίτητη για την επιβίωση του κάθε συντρόφου.

-…το κλειδί για να ζεις καλά, είναι πρώτα να βουληθείς αυτό που είναι απαραίτητο και μετά ν΄αγαπήσεις αυτό που βουλήθηκες «αγάπα την μοίρα σου»

-…να μετατρέπεις το «ήταν να γίνει έτσι» σε «έτσι το θέλησα»

-…ίσως η πιο σπουδαία ανακάλυψη ήταν ότι δεν είχα σχετιστεί με τη Βέρθα, αλλά αντίθετα, με όλες τις ιδιωτικές σημασίες που της είχα προσάψει– σημασίες που δεν είχαν καμία απολύτως σχέση μαζί της…Ίσως όλοι να είμαστε σύντροφοι στον πόνο, ανίκανοι να δούμε την αλήθεια του άλλου.

-…οι επιστήμονες πρέπει να καταλάβουν πως και η ΑΛΗΘΕΙΑ είναι ψευδαίσθηση– αλλά μια ψευδαίσθηση που χωρίς αυτήν δεν μπορούμε να ζήσουμε.

-Είναι δύσκολο ν΄αφήνεις να μιλάνε οι σκέψεις σου- έρχεσαι σε δύσκολη θέση!

-Η απομόνωση υπάρχει μόνο στην απομόνωση. Μόλις τη μοιραστείς εξατμίζεται.

-Θα μείνω πάντα μόνος, αλλά τί διαφορά, τί υπέροχη διαφορά, να επιλέγω τι κάνω. Amon fati-διάλεξε τη μοίρα σου, αγάπα τη μοίρα σου.


TAINIA 

When Nietzsche Wept (2007)-Οταν Εκλαψε ο Νίτσε

Πλοκή:
Tην εποχή εκείνη, ο Νίτσε είναι ένας άγνωστος άρρωστος και φτωχός φιλόσοφος και ο Φρόιντ είναι ένας 26χρονος μαθητευόμενος της ιατρικής. Ένα σπαρακτικό ερωτικό τρίγωνο και μια μοιραία γυναίκα, η Λου Σάλομε, θα ενώσει τις ζωές τους. Η Λου θα πείσει το Δρ. Μπρόιερ να εφαρμόσει πειραματικά στο μυαλό του Νίτσε τη νέα του αμφιλεγόμενη θεραπεία. Στην προσπάθειά του να θεραπεύσει τον νεαρό φιλόσοφο, ο Μπρόιερ γίνεται ο ίδιος ασθενής. Οι δυο τους θα χαθούν σε έναν κόσμο όπου η πραγματικότητα, τα όνειρα, οι σεξουαλικές εμμονές και τα αιώνια πάθη γίνονται ένα.https://cine.gr/



Ο Ίρβιν Γιάλομ (Irvin David Yalom, Ουάσινγκτον, 1931-) είναι Αμερικανός ψυχοθεραπευτής, συγγραφέας και ομότιμος καθηγητής Ψυχιατρικής στο Πανεπιστήμιο του Στάνφορντ και συνεργάτης του Rollo May. Αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους εν ζωή εκπροσώπους της υπαρξιακής σχολής ψυχοθεραπείας και είναι συγγραφέας του εγκυρότερου και πληρέστερου εγχειριδίου υπαρξιακής ψυχοθεραπείας.
Γεννημένος στην Ουάσιγκτον στις 13 Ιουνίου 1931 από Εβραίους γονείς, μετανάστες από τη Πολωνία, μεγάλωσε σε φτωχό περιβάλλον, αποφεύγοντας τις κοινωνικές συναναστροφές. Από μικρή κιόλας ηλικία, εκδηλώθηκε η αγάπη του για τη μάθηση μέσα από τις ατέλειωτες ώρες που αφιέρωνε στην ανάγνωση βιβλίων. Αφότου αποφοίτησε από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου της Βοστώνης το 1956 πήγε για να ολοκληρώσει την πρακτική του στο νοσοκομείο Mount Sinai της Νέας Υόρκης. Μετά από δύο έτη υπό τις υπηρεσίες του στρατού ο Γιάλομ ξεκίνησε την ακαδημαϊκή του καριέρα στο πανεπιστήμιο του Στάνφορντ (Stanford University), αφού πρώτα ειδικεύτηκε στην ψυχιατρική στο νοσοκομείο Johns Hopkins. Ολοκλήρωσε την εκπαίδευση του το 1960. Ήταν παντρεμένος με την Μαίριλιν Γιάλομ, επίσης συγγραφέα, και έχει αποκτήσει τέσσερα παιδιά και πέντε εγγόνια. Η Μέριλιν απεβίωσε στις 20 Νοεμβρίου 2019 σε ηλικία 87 ετών.

Έργο
Ο Ίρβιν Γιάλομ είναι γνωστός για την διδασκαλία του σχετικά με την ομαδική ψυχοθεραπεία και την ανάπτυξη του μοντέλου της υπαρξιακής ψυχοθεραπείας. Εντούτοις εκτός από το ακαδημαϊκό του έργο είναι γνωστός για επιστημονικά του βιβλία, άρθρα και μυθιστορήματα.
Τα κυριότερα ακαδημαϊκής φύσης συγγράμματα του έχουν ως εξής:
(1970 1st ed, 1975 2nd ed., 2005 5th ed.) The Theory and Practice of Group Psychotherapy
(1980) Υπαρξιακή Ψυχοθεραπεία Existential Psychotherapy
(1983) Ενδονοσοκομειακή Ομαδική Ψυχοθεραπεία Inpatient Group Psychotherapy

Το υπόλοιπό του συγγραφικό υλικό απαρτίζεται από έργα που άλλοτε εντάσσονται στη σφαίρα της μυθιστοριογραφίας ενώ άλλες φορές συνιστούν δημιουργίες περισσότερο διδακτικού χαρακτήρα. Σε όλα του τα έργα ο συγγραφέας μοιράζεται με το κοινό την εμπειρία του από το χώρο της ψυχοθεραπείας. Τα βιβλία αυτά με χρονολογική σειρά έκδοσής τους είναι:
(1974) Κάθε Μέρα Λίγο πιο Κοντά - Μια Ψυχοθεραπεία ειπωμένη δύο φορές. (αγγλ. Every Day Gets a Little Closer)
(1989) Ο Δήμιος του Έρωτα - και Άλλες Ιστορίες Ψυχοθεραπείας. (αγγλ. Love's Executioner and Other Tales of Psychotherapy)
(1992) Όταν έκλαψε ο Νίτσε. Πρόκειται για την μυθοπλαστική συνάντηση του Γερμανού φιλόσοφου Φρ. Νίτσε και του Αυστριακού γιατρού Γιόζεφ Μπρόιερ. (αγγλ. When Nietzsche Wept)
(1996) Στο ντιβάνι (αγγλ. On the Couch)
(1998) The Yalom Reader
(1999) Η Μάνα και το Νόημα της Ζωής (αγγλ. Momma and the Meaning of Life)
(2001) Το Δώρο της Ψυχοθεραπείας (αγγλ. The Gift of Therapy: An Open Letter to a New Generation of Therapists and Their Patients)
(2005) Η θεραπεία του Σοπενάουερ. (αγγλ. The Schopenhauer Cure) έχει γίνει μπεστ-σέλερ σε πολλές χώρες.
(2008) Στον Κήπο του Επίκουρου - Αφήνοντας πίσω τον Τρόμο του Θανάτου. (αγγλ. Staring at the Sun: Overcoming the Terror of Death)
(2008) Θα Φωνάξω την Αστυνομία - Μια Ιστορία Απώθησης και Ανάκτησης. (αγγλ. I'm Calling the Police - A Tale of Repression and Recovery)
(2012) Το Πρόβλημα Σπινόζα (αγγλ. The Spinoza Problem)
(2015) Πλάσματα μιας μέρας (αγγλ. Creatures of a day)








Τετάρτη 27 Μαΐου 2020

Κορονοϊος: Εγκλεισμός και επιπτώσεις στην Ψυχολογία και τις Διατροφικές Συνήθειες



Photo source: www.canva.com

Η πανδημία και η απειλή ευρείας εξάπλωσης του κορωνοϊού έχει επιβάλει την καραντίνα, την κοινωνική αποστασιοποίηση, την αυτοαπομόνωση ως μέτρο επιδημιολογικής επιτήρησης για την αποτελεσματικότερη διαχείριση της απειλής. Ωστόσο, σε ψυχολογικό επίπεδο, ο “εγκλεισμός” λειτουργεί σαν έλλειψη αέρα-οξυγόνου. Οι άνθρωποι είμαστε κοινωνικά όντα και ως εκ τούτου αντιλαμβανόμαστε τη ζωή μας και την ύπαρξή μας μέσω της συνύπαρξης και συσχέτισης με άλλους ανθρώπους. Τα μέτρα για τον περιορισμό της εξάπλωσης του κορωνοϊού συνεπάγονται και την κατάπνιξη των αντανακλαστικών που σχετίζονται με την κοινωνικοποίηση. Απαγορεύεται η αγκαλιά, το άγγιγμα, η χειραψία, η εγγύτητα, η συνύπαρξη σε μικρή απόσταση. Καλούμαστε να οργανώσουμε πλέον διαφορετικά τη συμπεριφορά μας ώστε να προστατευθούμε.

Ποιους αφορά περισσότερο;

Οι άνθρωποι που είναι κοινωνικά ευάλωτοι, όπως για π.χ οι ηλικιωμένοι, είναι πιθανό να επηρεαστούν περισσότερο σ' αυτήν την περίοδο αβεβαιότητας. Η απώλεια των καθημερινών κοινωνικών επαφών μπορεί να έχει σοβαρό ψυχολογικό κόστος. Αρκετά άτομα σε τέτοιες περιόδους μπορεί να παρουσιάσουν σοβαρές ψυχολογικές δυσκολίες, όπως αύξηση των επιπέδων του στρες, αϋπνία, συναισθηματική εξάντληση, κατάθλιψη, υπερκατανάλωση αλκοόλ. Καθώς οι άνθρωποι μεγαλώνουν, συχνά χάνουν την ικανότητα να βγαίνουν έξω, να κοινωνικοποιούνται, τα υποστηρικτικά τους δίκτυα συρρικνώνονται καθώς σταδιακά φίλοι και μέλη της οικογένειάς τους φεύγουν από τη ζωή. Η πλειοψηφία των ανθρώπων άνω των 65 ετών είναι κοινωνικά απομονωμένοι και έχουν φτωχές κοινωνικές σχέσεις. Οι άνθρωποι αυτοί σε μεγάλο ποσοστό βίωναν μοναξιά και πριν από την επιβολή των μέτρων περιορισμού. Την τρέχουσα περίοδο όμως, είναι δυνατό να ενταθούν τα συναισθήματα μοναξιάς, ανησυχίας, κατάθλιψης, αβοηθητότητας και ανημπόριας καθώς καλούνται επιπρόσθετα να στερηθούν τις επισκέψεις των παιδιών τους και των εγγονιών τους που ήταν ίσως και οι μόνες συναναστροφές που τους είχαν απομείνει. Αυτές οι περίοδοι απομόνωσης αφορούν βέβαια και ολόκληρες οικογένειες τα μέλη των οποίων καλούνται να παραμείνουν στο σπίτι όλα μαζί για μακρά περίοδο καθώς έχει επιβληθεί το κλείσιμο των σχολικών μονάδων και για πολλούς γονείς η τηλεργασία ή αναστολή εργασίας. Το πώς θα προσαρμοστούν οι οικογένειες σ' αυτήν την κατάσταση εξαρτάται από πολλούς παράγοντες όπως, η ηλικία των παιδιών, η φύση της εργασίας τους, η ιδιοσυγκρασία γονέων - παιδιών, ο τρόπος επίλυσης συγκρούσεων κλπ. Αν τα μέλη της οικογένειας δεν αναπτύξουν ισχυρούς συναισθηματικούς δεσμούς που να τους δίνουν τη δυνατότητα να επικοινωνούν προσδοκίες, άγχη, ανησυχίες τότε ελλοχεύει ο κίνδυνος της βίωσης έντονης μοναξιάς, ανησυχίας, κατάθλιψης ή πεσμένης διάθεσης.

Αβεβαιότητα και Κορονοϊός

Η πιο συχνή αγωνία των ενηλίκων είναι η αβεβαιότητα για το μέλλον, πώς θα είναι οι κοινωνικές σχέσεις όταν θα ξεπεραστεί η κρίση, αν θα έχουν εμποτιστεί τόσο με το φόβο του κινδύνου νόσησης με αποτέλεσμα να αποφεύγουν τις αυθόρμητες εκδηλώσεις έκφρασης προς τους άλλους. Πολλοί, που ήδη βίωναν παθολογικό άγχος νιώθουν ότι δεν μπορούν να το διαχειριστούν αποτελεσματικά και ότι έχει ενταθεί ακόμα περισσότερο σ' αυτές τις συνθήκες, σε συνθήκες δηλαδή όπου απουσιάζουν τα κοινωνικά υποστηρικτικά τους δίκτυα που συνέβαλαν θετικά στη διαχείριση των στρεσογόνων εκδηλώσεών τους. Το μοίρασμα των σκέψεων, της αγωνίας, του πόνου καθώς και η εκτόνωση μέσω της διασκέδασης και επαφής με τους άλλους, μετρίαζαν κατά πολύ το βάρος της κατάστασης. Αντίθετα, η συγκεκριμένη συνθήκη επιβάλλει κοινωνική απομόνωση. Τέλος, πολλοί ενήλικες βιώνουν οικονομικό στρες, ανασφάλεια για το εργασιακό τους μέλλον, φόβο ότι θα απωλέσουν την εργασία τους στο ασταθές οικονομικό περιβάλλον που προοιωνίζεται μετά το ξεπέρασμα της υγειονομικής κρίσης.

Παιδιά και Κορονοϊός

Eιδικότερα, όσον αφορά τα παιδιά, αρκετοί γονείς ανησυχούν για το πώς θα πραγματευτούν το θέμα της επιδημίας με έναν τρόπο που θα διασφαλίσουν ότι τα παιδιά τους δε θα ανησυχήσουν περισσότερο. Αρχικά, δε θα πρέπει να φοβούνται να συζητήσουν για τον κορωνοϊό, δεν πρέπει να αποτελεί ένα απαγορευμένο θέμα. Τα περισσότερα παιδιά ήδη έχουν ακούσει για την επιδημία και έχουν δει ανθρώπους να φοράνε μάσκες. Το να μη συζητάνε καθόλου για το θέμα μπορεί να αυξήσει την ανησυχία των παιδιών. Οι γονείς θα πρέπει να κάνουν για τα παιδιά τους την “ψυχική πέψη” των ειδήσεων για τη νόσο και να τους δίνουν αυτές τις ειδήσεις σε μια αφομοιώσιμη μορφή ανάλογα με την ηλικία τους. Θα πρέπει να είναι διαθέσιμοι για να λύσουν κάθε τους απορία και να ωθούν τα παιδιά τους να τους πουν οτιδήποτε γνωρίζουν για τον κορωνοϊό καθώς και για το πώς αισθάνονται. Ο στόχος απ' τη συζήτηση είναι να μην ενισχυθεί ο φόβος και η υπερβάλλουσα φαντασία. Είναι σημαντικό για τους γονείς να διεξάγουν τη συζήτηση για τέτοια θέματα ενόσω βρίσκονται σε ήρεμη ψυχική κατάσταση και δε βιώνουν ανησυχία και πανικό. Επίσης, επειδή τα παιδιά είναι πολύ εγωκεντρικά, ακούγοντας για τον κορωνοϊό στις ειδήσεις, μπορεί αυτό να είναι αρκετό να τα κάνει να πιστέψουν ότι θα νοσήσουν. Είναι βοηθητικό να διαβεβαιώσετε τα παιδιά για τη σπανιότητα της νόσησης και να τους εξηγήσετε ότι στις μικρές ηλικίες τα συμπτώματα είναι ήπια. Επίσης, βεβαιωθείτε ότι τα παιδιά γνωρίζουν τους κανόνες προφύλαξης. Τα παιδιά νιώθουν ενδυναμωμένα όταν γνωρίζουν τι πρέπει να κάνουν για να είναι ασφαλή. Τέλος, δημιουργείστε μια αισιόδοξη προοπτική για το μέλλον. Μπορείτε να συζητήσετε για όσα ωραία μπορείτε να προγραμματίσετε όταν θα ξεπεραστεί η κρίση.

Eπίπτωση του εγκλεισμού στις διατροφικές συνήθειες

Αλλάζει άραγε η κρίση της πανδημίας τον τρόπο που τρεφόμαστε; Οπωσδήποτε η κρίση της εξάπλωσης του κορωνοϊού έχει ως αποτέλεσμα οι άνθρωποι να επανεκτιμούν τις δίαιτές τους διότι έχει επισημανθεί από τους ειδικούς η σύνδεση μεταξύ υγείας και διατροφής. Το γενικευμένο lockdown έχει επίδραση στην καταναλωτική συμπεριφορά. Κλεισμένοι στο σπίτι μας και με έλλειψη της δυνατότητας να επισκεφτούμε μπαρ και εστιατόρια πολλοί από εμάς έχουμε στραφεί στη μαγειρική και ζαχαροπλαστική στο σπίτι. Μια έρευνα σε 23.000 Ευρωπαίους καταναλωτές τον τελευταίο μήνα έδειξε ότι το 72% των ατόμων ανέφερε ότι θα κάνει μεγαλύτερες προσπάθειες να τραφεί πιο υγιεινά στο μέλλον ύστερα από την εμπειρία της εξάπλωσης του κορωνοϊού στον κόσμο με σκοπό να ενισχύσει την άμυνα του οργανισμού του. Η έξαρση του κορωνοϊού έχει αυξήσει τη ζήτηση τροφών που προσφέρουν ανοσολογική θωράκιση, όπως για π.χ προϊόντων βιολογικής καλλιέργειας. Ωστόσο υπάρχει και ένα μικρότερο ποσοστό ατόμων που ανέφερε μια στροφή της διατροφής του προς ένα πιο ανθυγιεινό σχήμα. Για να κατευνάσουν τα συναισθήματα ανησυχίας, ανίας και μοναξιάς καταφεύγουν στην κατανάλωση πολλών επεξεργασμένων τροφών, όπως γλυκών, μπισκότων και σνακ και έχουν ξεκινήσει να πίνουν περισσότερο αλκοόλ.

Παρά τα σημάδια ότι δεν κάνουν όλοι οι άνθρωποι θετικές αλλαγές στη διατροφή τους, οι περισσότεροι ερευνητές παραμένουν αισιόδοξοι ότι οι υγιεινή διατροφή θα κερδίσει έδαφος ως αποτέλεσμα της πανδημίας.

Συμβουλές για την αποτελεσματική διαχείριση της περιόδου του εγκλεισμού

Για να διαχειριστείτε αποτελεσματικά την περίοδο της απομόνωσης και να μην καταπέσετε ψυχολογικά είναι σημαντικό να εξασκηθείτε στα παρακάτω:
Σκεφθείτε πώς μπορείτε να διαντιδράσετε με τους άλλους χωρίς να βάλετε την υγεία σας σε κίνδυνο. Μπορείτε για π.χ να μιλήσετε με τους γείτονες από το μπαλκόνι σας.
Αν έχετε πρόσβαση στην τεχνολογία αξιοποιήστε την. Οι βιντεοκλήσεις για π.χ που σας επιτρέπουν να δείτε τις εκφράσεις του προσώπου αγαπημένων σας μπορούν να βοηθήσουν στην ισχυροποίηση της αίσθησης σύνδεσης μαζί τους.
Βοηθήστε ανθρώπους του περιβάλλοντός σας που μπορεί να είναι πιο ευάλωτοι, όπως για π.χ ηλικιωμένους που δεν μπορούν να κάνουν διαδικτυακές αγορές και φοβούνται να βγουν από το σπίτι. Η ενδυνάμωση της αλληλεγγύης μπορεί να δράσει θεραπευτικά και για εσάς.
Αξιοποιείστε το χρόνο στο σπίτι για την ενδυνάμωση των σχέσεων με τα αγαπημένα σας πρόσωπα. Συζητείστε περισσότερο, μοιραστείτε από κοινού δραστηριότητες (π.χ γυμναστική, παρακολούθηση ταινίας κλπ.).
Διαχειριστείτε τα επίπεδα του στρες με άσκηση στο σπίτι, διαλογισμό και διατηρήστε μια υγιεινή ρουτίνα 24ωρου με επαρκή ξεκούραση και τακτικά υγιεινά γεύματα.
Τέλος, δεν είναι μόνο η οικογένεια και οι φίλοι που χρειάζονται υποστήριξη αλλά και πολλά άλλα άτομα στην κοινότητα. Δείχνοντας καλοσύνη στους άλλους ωφελείστε κι εσείς αφού αυξάνει το αίσθημα της αξίας και του σκοπού συμβάλλοντας περαιτέρω και στη δική σας ευζωία. Αναλάβετε δράση και να είστε δημιουργικοί ώστε να περιορίσετε τις ψυχολογικές επιπτώσεις των περιοριστικών μέτρων.

Διαχείριση Κατάστασης με Κορονοϊό

Υπάρχουν ωστόσο άνθρωποι που δεν μπορούν να διαχειριστούν ικανοποιητικά το στρες που βιώνουν. Ο πανικός είναι αποτέλεσμα βίωσης ακραίου φόβου και παθολογικής αύξησης των επιπέδων του στρες. Άνθρωποι που φτάνουν σ' αυτό το σημείο καλό είναι πρωταρχικά να μειώσουν τα επίπεδα του στρες. Αυτό είναι εφικτό να συμβεί αν εξασκηθούν σε τεχνικές χαλάρωσης, διαλογισμού αλλά και σε πρακτικές ορθότερης γνωστικής εκτίμησης των καταστάσεων, δηλαδή παραγωγής θετικών εναλλακτικών ρεαλιστικών σκέψεων. Για οτιδήποτε δε γνωρίζουμε για τον COVID-19 υπάρχουν πολλά επίσης που γνωρίζουμε. Ο εχθρός είναι μεν αόρατος αλλά ωστόσο η τήρηση των κανόνων υγιεινής και των μέτρων προφύλαξης αποτελεί μια καλή ασπίδα προστασίας. Δεν υπάρχει λοιπόν λόγος πανικού. Η ψύχραιμη στάση στην αντιμετώπιση αυτής της έκτακτης κατάστασης, η ενημέρωση, η εγρήγορση και όχι ο εφησυχασμός αποτελούν μια καλή θωράκιση. Αν βλέπετε ότι οι αρνητικές σας σκέψεις εμμένουν και το άγχος δεν υποχωρεί, πρέπει επομένως να επιδιώξετε επικοινωνία με έναν επαγγελματία ψυχικής υγείας.



ΕΛΙΝΑ ΤΣΙΟΥΛΗΨυχολόγος - Ψυχοθεραπεύτρια M.Sc.

Η Ελίνα Τσιούλη είναι Ψυχολόγος του ΕΚΠΑ με μεταπτυχιακή εξειδίκευση (M.Sc.) στον “Έλεγχο του Στρες και την Προαγωγή της Υγείας” στην Ιατρική Σχολή Αθηνών. Εργάζεται ιδιωτικά και παρέχει ψυχολογικές υπηρεσίες στο ιδιωτικό γραφείο στο Κολωνάκι.



ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΑΠΟ https://www.mednutrition.gr/












Παρασκευή 11 Οκτωβρίου 2019

Μισέλ Πωλ Φουκώ (15 Οκτωβρίου 1926 - 25 Ιουνίου 1984)


O Μισέλ Πωλ Φουκώ (Michel Paul Foucault, 15 Οκτωβρίου 1926 - 25 Ιουνίου 1984) ήταν Γάλλος δομιστής και μεταμοντερνιστής φιλόσοφος, συγγραφέας, ψυχολόγος και ψυχοπαθολόγος. Επηρεάστηκε έντονα από τα γραπτά των Φρίντριχ Νίτσε και Μάρτιν Χάιντεγκερ. Έγινε γνωστός από τις μελέτες που έκανε σχετικά με τις έννοιες και τους κώδικες, όπως οι "αρχές του αποκλεισμού", μέσω των οποίων λειτουργούν και αυτοκαθορίζονται οι κοινωνίες, ενώ θεωρείται ένας από τους κυριότερους στοχαστές του Μάη του '68, αν και ο ίδιος ποτέ δεν αποδέχθηκε κάποια σύνδεση με τα γεγονότα που έλαβαν χώρα τότε. Στο συγγραφικό του έργο, ασχολήθηκε, κυρίως, με τη φυλακή, την τιμωρία, την αστυνομία, τα δικαιώματα των ομοφυλόφιλων, τη φροντίδα των πνευματικά ασθενών και τις διακρίσεις μεταξύ αυτών και των εμφρόνων.

Τα πρώτα χρόνια

Γεννήθηκε στο Πουατιέ στις 15 Οκτωβρίου του 1926. Η οικογένειά του ήταν αρκετά εύπορη, καθώς ο πατέρας του ήταν χειρουργός και εξέχουσα προσωπικότητα της τοπικής κοινωνίας, ενώ η μητέρα ήταν του κληρονόμος μεγάλης ακίνητης περιουσίας. Ο πατέρας του επιθυμούσε να ακολουθήσει τα επαγγελματικά του βήματα. Κοντινοί άνθρωποι του Φουκώ από μικρή ηλικία, υποστήριζαν πως ήταν πολύ κλειστός και δύσκολος χαρακτήρας. Από το 1936 έως το 1940, φοίτησε στο Λύκειο του Πουατιέ και, έπειτα, μετέβη στο Κολλέγιο του αγίου Στανίσλαου του Πουατιέ, έχοντας άριστες επιδόσεις στα γαλλικά, στα λατινικά και στα αρχαία ελληνικά. Το 1945, πήγε στο Παρίσι, για να σπουδάσει στο -πολύ καλής φήμης- Λύκειο του Ερρίκου Δ΄ και την επόμενη χρονιά, εισήχθη στην Εκόλ Νορμάλ Συπεριέρ (Ecole Normale Superier - ENS), τέταρτος στη σειρά. Εκεί, απέκτησε πτυχία στη φιλοσοφία και στην ψυχολογία, έχοντας καθηγητή τον Λουί Αλτουσέρ. Κατά τη διάρκεια των σπουδών του στην ENS, ανακάλυψε την ομοφυλοφιλία του, εμφάνισε τάσεις αυτοκτονίας και επιθετικότητας και ασπάστηκε τον κομμουνισμό, ενώ υπάρχουν μαρτυρίες για το ότι, κατανάλωνε πολύ αλκοόλ και πειραματιζόταν με διάφορες ναρκωτικές ουσίες.
Η συλλογή των τίτλων σπουδών και η έκδοση των πρώτων βιβλίων

Το 1952, έλαβε δίπλωμα ψυχοπαθολογίας από το Ινστιτούτο Ψυχολογίας του Παρισιού και μέχρι το 1955, δίδασκε ψυχολογία στο Πανεπιστήμιο της Λιλ. Στη συνέχεια, δίδαξε ψυχολογία και στην ENS, μετά από πρόσκληση του Αλτουσέρ και αποχώρησε από το Κομμουνιστικό Κόμμα. Μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του '50, εργάστηκε σε ψυχιατρικές κλινικές και στα πανεπιστήμια της Ουψάλα (καθηγητής γαλλικής γλώσσας και κουλτούρας), της Βαρσοβίας (διευθυντής του γαλλικού τμήματος) και του Αμβούργου (επικεφαλής του Γαλλικού Ινστιτούτου). Από το 1960 μέχρι και το 1966, δίδασκε φιλοσοφία και ψυχολογία στο Πανεπιστήμιο της Κλερμόν-Φερράν και στο Πανεπιστήμιο Παρισιού-Βενσέν, στο οποίο παρέμεινε για συνολικό χρονικό διάστημα δύο ετών. Μεταξύ αυτού του χρονικού διαστήματος, μετέβη για λίγο καιρό στη Βραζιλία, για να δώσει διαλέξεις. Το 1961, εκδόθηκε το πρώτο του βιβλίο, με τίτλο "Τρέλα και παραλογισμός: Η ιστορία της τρέλας στην Κλασσική Εποχή", το οποίο αποτελεί ανάλυση της έννοιας της τρέλας, όπως αυτή χρησιμοποιείτο από την κοινωνία του 17ου αιώνα και τον βοήθησε στο να πάρει το διδακτορικό του. Το 1966, μετέβη στην Τυνησία, για να διδάξει φιλοσοφία στο τοπικό πανεπιστήμιο. Εκείνη την εποχή κυκλοφόρησε το βιβλίο του, "Η τάξη των πραγμάτων", το οποίο έγινε μπεστ-σέλλερ. Επέστρεψε στο Παρίσι το φθινόπωρο του 1968. Την επόμενη χρονιά, διεξήγαγε μια έρευνα για τη φύση της "ιδιότητας του συγγραφέα" και της κοινωνικής λειτουργίας του.

Η καθιέρωση

Το 1970, εκλέχθηκε ισόβιος καθηγητής της Ιστορίας των Συστημάτων της Σκέψης, στο Κολλέγιο της Γαλλίας.Από τη δεκαετία του '70, ξεκίνησε να συνεργάζεται με την Ομάδα Πληροφόρησης για τις Φυλακές (Groupe d’Information sur les Prisons). Οι αγώνες του μέσα από αυτήν, οδήγησαν στην κοινή αποδοχή του ως επαναστάτη διανοούμενου, κάτι που ο ίδιος ουδέποτε αποδέχθηκε. Το 1971, εμφανίσθηκε σε εκπομπή της ολλανδικής τηλεόρασης που μεταδιδόταν ζωντανά και στην οποία είχε μια μακρά συζήτηση με τον Νόαμ Τσόμσκυ, με θέμα: "Ανθρώπινη φύση: δικαιοσύνη εναντίον δύναμης" ("Human Nature: Justice versus Power"). Η συζήτηση μεταξύ των δυο φιλοσόφων συμπεριλήφθηκε στον τόμο "The Basic Concern of Mankind". Το 1975, εκδόθηκε το βιβλίο του "Επιτήρηση και τιμωρία: Η γέννηση της φυλακής", το οποίο αποτελεί μελέτη του νεότερου ποινικού συστήματος. Το 1976 κυκλοφόρησε ο πρώτος τόμος της τριλογίας "Η ιστορία της σεξουαλικότητας". Και οι τρεις τόμοι αναφέρονταν στην ιστορία των αντιλήψεων για τη σεξουαλικότητα, με αφετηρία την εποχή της αρχαίας Ελλάδας και ανέδειξαν το Γάλλο φιλόσοφο σε έναν από τους σημαντικότερους διανοούμενος της εποχής του. Τα επόμενα χρόνια ταξίδεψε σε Αμερική, Ιαπωνία και Βραζιλία, ενώ επισκέφθηκε τις φυλακές Attica της Νέας Υόρκης. Το 1978, στάλθηκε στο Ιράν, από την ιταλική εφημερίδα Corriere della Sera, για να καλύψει την Ιρανική Επανάσταση.
Το τέλος

Τα τελευταία χρόνια της ζωής του συνέγραψε αρκετά βιβλία, ενώ ασχολήθηκε με τη διερεύνηση της σεξουαλικότητας του ατόμου. Πέθανε στις 25 Ιουνίου του 1984, στο νοσοκομείο De la Salpetriere του Παρισιού, από νευρολογικές επιπλοκές που του προκάλεσαν οξεία σηψαιμία, ενώ ήταν οροθετικός. Μετά τον θάνατό του, εκδόθηκαν τρεις βιογραφίες του.

Προσωπικές απόψεις

Ο Μισέλ Φουκώ ήταν εκφραστής του πρώιμου δομισμού και του ύστερου μεταμοντερνισμού, ενώ απέρριπτε τη νεωτερικότητα ως προσπάθεια για ολικό μετασχηματισμό. Είχε διατυπώσει πως, ο άνθρωπος δεν είναι το αυτονόητο επίκεντρο και αντικείμενο της επιστήμης, παρά μια σχετικά πρόσφατη επινόηση προορισμένη να εξαφανιστεί στο προσεχές μέλλον. Επίσης, υποστήριξε ότι, ότι ο λόγος δεν είναι απλή αναπαράσταση της επιθυμίας ή της εξουσίας, αλλά αυτό για το οποίο και μέσω του οποίου αγωνίζεται κανείς, δηλαδή, η εξουσία που διεκδικεί, για να ιδιοποιηθεί. Σχετικά με τη σεξουαλικότητα του ατόμου, διατύπωσε την άποψη ότι, αυτή αποτελεί την κεντρική στρατηγική με την οποία ο μέσος Ευρωπαίος ή Αμερικανός αστός συνηθίζει να αυτοκαθορίζεται και να οριοθετεί την ταυτότητά του. Ακόμα, προέβλεψε έναν μελλοντικό κόσμο, στον οποίο οι άνθρωποι θα αποκτούσαν όλο και περισσότερες εμμονές με το σεξ, το οποίο θα έπαιζε τον πρωταρχικό ρόλο στην ύπαρξή τους. Επιπροσθέτως, θεωρούσε τις φυλακές, τα νοσοκομεία και τα φρενοκομεία, μέσα αποκλεισμού της κοινωνίας. Ως προς τις φυλακές ειδικά, πίστευε πως, "αποτελούν έναν από τους κοινωνικούς μηχανισμούς που είχαν δημιουργηθεί για να πειθαρχεί η κοινωνία στα κελεύσματα των κρατούντων".Πέραν αυτού, είχε επισημάνει ότι, μέσα από την εξέταση των κοινωνικών αντιλήψεων πάνω στο θέμα των "μέσων αποκλεισμού", μπορεί να γίνει δυνατή η μελέτη της ανάπτυξης και των τρόπων της εξουσίας. Τέλος, μέσα από τη μελέτη "Τι είναι ο συγγραφέας", κατέληξε στο συμπέρασμα ότι, αν και το σύστημα ιδιοκτησίας καθιστά αυτόν λειτουργό του καπιταλιστικού συστήματος, το χαμένο ιερό του στάτους αντισταθμίζεται από "τη συστηματική πρακτική της παραβίασης και μέσω αυτής της αποκατάστασης του κινδύνου για ένα γραπτό που τα ιδιοκτησιακά οφέλη του ακόμα κατοχυρώνονται". Παρόλ' αυτά, πάσχιζε συνεχώς να καταστήσει σαφές ότι, τα έργα του δεν απέβλεπαν στην ενθάρρυνση κινητοποίησης μέρους ή όλου του λαού, για την επίτευξη κάποιου κοινωνικού μετασχηματισμού (αν και ήταν υπέρ των μερικών μετασχηματισμών), καθώς ο ίδιος ήταν ενάντιος σε οποιαδήποτε ενέργεια και εξέλιξη αυτού του είδους.

Ενδεικτική εργογραφία 

"Τρέλα και παραλογισμός: Η ιστορία της τρέλας στην Κλασσική Εποχή" ("Folie et Déraison: Histoire de la folle a l'âge classique") (1961)
"Οι λέξεις και τα πράγματα: Μια αρχαιολογία των επιστημών του ανθρώπου" ("Les Mots et les Choses: Une Archeologie des sciences humaines") (1966)
"Η αρχαιολογία της γνώσης" ("Un'archéologie du savoir") (1969)
"Επιτήρηση και τιμωρία: Η γέννηση της φυλακής" ("Surveiller et punir: Naissance de la prison") (1975)
"Η ιστορία της σεξουαλικότητας" ("Histoire de la sexualité") (3 τόμοι) (1976-1984)
"Τι είναι διαφωτισμός"
"Ψυχική αρρώστεια και ψυχολογία"
"Για τη λαϊκή δικαιοσύνη και τα δικαστήρια"
"Αυτό δεν είναι πίπα"
"Ο στοχασμός του έξω"
"Η μικροφυσική της εξουσίας"
"Εξουσία, γνώση και ηθική"
"Ο μεγάλος εγκλεισμός"
"Η τάξη του λόγου"
"Για την υπεράσπιση της κοινωνίας"
"Τι είναι ο συγγραφέας"
"Οι μη κανονικοί"
"Ουτοπίες και ετεροτοπίες"
"Τρία κείμενα για τον Νίτσε"
"Το μάτι της εξουσίας"
"Κινηματογράφος και λαϊκή μνήμη"
"Εγώ, ο Πιερ Ριβιέρ"
"Επίσκεψη στη φυλακή Άττικα"
"Για την εξουσία και την ταξική πάλη. Συζήτηση με τέσσερα μέλη της LCR"
"Η τιμωρητική κοινωνία"
"Εισαγωγή στην ανθρωπολογία του Καντ"
"Η ζωγραφική του Μανέ"
"Τι είναι κριτική"

 https://el.wikipedia.org/


Η ιστορία της τρέλας 
Η ιστορία της τρέλας είναι έργο του Γάλλου φιλοσόφου Μισέλ Φουκώ που επιχειρεί να παρουσιάσει την ιστορία του όρου "τρέλα" κυρίως κατά τη διάρκεια του 17ου αιώνα. Το βιβλίο αποτελεί την δημοσιευμένη εκδοχή της διδακτορικής διατριβής (doctorat d'État) του Φουκώ. Ο αρχικός τίτλος του ήταν Folie et déraison, histoire de la folie à l'âge classique ("Τρέλα και παραλογισμός, η ιστορία της τρέλας στην κλασική εποχή"). Με τον όρο "κλασική εποχή" εννοείται η εποχή του γαλλικού κλασικισμού (17ος-18ος αιώνας). Βασικό θέμα του έργου είναι η ιστορία της έννοιας της τρέλας στο λόγο των ανθρώπινων κοινωνιών, το πώς αυτή η έννοια χρησιμοποιήθηκε από κυβερνήσεις και πώς άλλαξε μορφές ανά τους αιώνες. Στη δεύτερη αναθεωρημένη έκδοση του έργου, το 1972 από τον εκδοτικό οίκο Gallimard, ο τίτλος περιορίστηκε στη γνωστή Ιστορία της τρέλας.

Το έργο αυτό είναι το πρώτο στο οποίο ο Φουκώ αναπτύσσει τις ιδέες του σχετικά με τις κοινωνικές δομές των κοινωνιών-συστημάτων που προσαρμόζονται ανάλογα με την εποχή. Η ιστορία της τρέλας άσκησε μεγάλη επίδραση στο κίνημα του δομισμού και του μεταδομισμού καθώς και στη λογοτεχνική θεωρία και κριτική.
Το έργο

Ο Φουκώ έγραψε το μεγαλύτερο μέρος της διατριβής του, που θα εξελισσόταν στην Ιστορία της τρέλας, στην Ουψάλα και στην Κρακοβία και επέστρεψε στη Γαλλία το 1961 για να την υποστηρίξει στη Σορβόννη, η οποία του απένειμε τον τίτλο του δόκτορα του κράτους (Docteur d'État). Στην υποστήριξη της διατριβής του, στην επιτροπή βρισκόταν και ο γιατρός και φιλόσοφος Ζωρζ Κανγκιλέμ, ο οποίος υπήρξε καθηγητής του Φουκώ και τον επηρέασε βαθιά.

Η ιστορία της τρέλας διαρθρώνεται σε τρία μέρη και εξετάζει το θέμα της τρέλας από ιστορική, ψυχολογική, φιλοσοφική, θεωρητική και λογοτεχνική σκοπιά. Το έργο είναι αρκετά περιγραφικό, καθώς παρουσιάζει αφενός τις συνθήκες εγκλεισμού των ατόμων που θεωρούνταν ότι επεδείκνυαν αποκλίνουσα συμπεριφορά και αφετέρου εξετάζει τις απεικονίσεις της τρέλας στη λογοτεχνία και την τέχνη, στην Αναγέννηση και την Κλασική Εποχή. Ο Φουκώ πραγματοποίησε εκτεταμένη έρευνα σε αρχεία ασύλων, δημαρχείων, νοσοκομείων και πτωχοκομείων, καθώς και σε πολλά λογοτεχνικά και ιστορικά έργα προκειμένου να παρέχει ακριβείς πληροφορίες για την πρόσληψη και αντιμετώπιση της τρέλας. Σημαντικό ρόλο στις περιγραφές και στα συμπεράσματα του Φουκώ παίζει και η φιλοσοφία , κυρίως τα έργα του Ρενέ Ντεκάρτ, ενώ στάθηκε και στο έργο του Έρασμου ο οποίος έδωσε το λόγο την τρέλα στο έργο του Μωρίας Εγκώμιον. Αντίστοιχα με τον ουμανιστή θεωρητικό, ο Φουκώ επεδίωξε να μελετήσει τις εκφράσεις του λόγου που αποδιδόταν στην ίδια την τρέλα, δηλαδή στο άτομο που είχε χαρακτηριστεί ως "τρελό". Μέσα από την περιγραφή τόσο των παραπάνω έργων όσο και των συνθηκών εγκλεισμού των "τρελών" ατόμων, ο Φουκώ καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η ιδέα της τρέλας ακολούθησε αυτήν της λέπρας, καθώς πολλά πρώην λεπροκομεία λειτούργησαν ως άσυλα τρέλας. Έτσι, υποστηρίζει ότι η τρέλα είναι μία κατασκευή του συστήματος και του δικού του κυρίαρχου λόγου, ο οποίος εδραιώνεται και συντηρείται παρουσιάζοντας περιπτώσεις ατόμων (και του λόγου τους) που πρέπει να αποκλειστούν από το κοινωνικό σύνολο, προκειμένου να διατηρηθεί η ευημερία της κοινωνίας και να προστατευτούν τα υγιή μέλη της από τα "παράφρονα", "άρρωστα" άτομα.

Σημαντικό ρόλο παίζει και η διαφορά ανάμεσα στην Τρέλα και τη Λογική, καθώς και το πώς αυτές οι δύο έννοιες εκφράζονται σε θρησκευτικά κείμενα και αναπαραστάσεις, σε θεωρητικά έργα καθώς και στο λόγο κυβερνήσεων και νομικών αποφάσεων σχετικά με τη θέσπιση της τρέλας ως ασθένειας. Ο Φουκώ ανατρέχει σε παλιά αρχεία των δημοτικών αρχών, σε μαρτυρίες ατόμων που είτε είχαν βιώσει εγκλεισμό σε άσυλο είτε όχι καθώς και σε φιλοσοφικά έργα για να καταδείξει ότι η νίκη της Λογικής έναντι της Τρέλας (άρα του ορθολογισμού έναντι του παραλογισμού) δεν είναι παρά μια νίκη πλασματική, καθώς η τρέλα και ο λόγος της δεν είναι παρά κατασκευασμένες έννοιες προκειμένου να επιτευχθεί η κυριαρχία της επικρατέστερης άποψης, δηλαδή της άποψης της κυβέρνησης ή του μονάρχη. Εφαρμόζοντας μία τεχνική ιστορικής έρευνας την οποία ο ίδιος ονόμασε «αρχαιολογία», ο Φουκώ καταδεικνύει την δύναμη του κυρίαρχου λόγου καθώς και τις κοινωνικές κατασκευές που εξυπηρετούν πολιτικά συμφέροντα. Η Ιστορία της Τρέλας δείχνει επίσης πόσο δύσκολο είναι να αποδομηθεί ή να καταρριφθεί μία κοινωνική δομή, με το Φουκώ να υποστηρίζει ότι οι κοινωνικές δομές προσαρμόζονται στις εκάστοτε ιστορικές, κοινωνικές και πολιτικές συνθήκες και δεν παύουν να υπάρχουν. Από αυτή την άποψη, μία ολική αποδόμηση του κυρίαρχου συστήματος και του λόγου του θα ήταν εξαιρετικά δύσκολη, αν όχι αδύνατη.

Η κριτική του Ζακ Ντεριντά

Η Ιστορία της τρέλας επηρέασε εξαιρετικά το κίνημα του δομισμού και του μετα-δομισμού. Ο φιλόσοφος και μαθητής του Φουκώ Ζακ Ντεριντά επέκρινε δημόσια την Ιστορία της τρέλας το 1963 σε ένα συνέδριο το οποίο παρακολουθούσε και ο ίδιος ο Φουκώ. Η κριτική του Ντεριντά οδήγησε το Φουκώ στο να αλλάξει τον πρόλογο στην Ιστορία της τρέλας αλλά και να του απαντήσει σε ένα επίμετρο που πρόσθεσε σε επόμενη έκδοση του έργου του. Η μεταξύ τους διαφωνία προκάλεσε ρήξη και στη φιλία τους, η οποία διακόπηκε.
 https://el.wikipedia.org/
 Απόσπασμα 

«Όλοι οι άνθρωποι είναι τόσο αναπόφευκτα τρελοί που, όποιος δεν είναι τρελός, είναι διπλά τρελός» Πασκάλ. Κι ακόμη ένα κείμενο του Ντοστογιέφσκι από το «Ημερολόγιο του Συγγραφέα»: «Ο καλύτερος τρόπος για να σιγουρευτείς ότι εσύ είσαι ο γνωστικός, δεν είναι το να κλείσεις μέσα το γείτονά σου»

Πρέπει να γραφτεί η ιστορία αυτής της «διπλής τρέλας». Πρέπει να προσπαθήσουμε, ψάχνοντας μέσα στην ιστορία, να συναντήσουμε το βαθμό μηδέν της ιστορίας της τρέλας, τη στιγμή που είναι ακόμη εμπειρία αδιαφοροποίητη.

Πατάμε σίγουρα σε άβολη περιοχή. Για να τη διασχίσουμε θα χρειαστεί να αρνηθούμε το βόλεμα που προσφέρουν οι καθιερωμένες αλήθειες, κι ούτε στιγμή να μην αφεθούμε να μας καθοδηγήσουν οι επιστημονικές γνώσεις μας για την τρέλα. Το καθοριστικό είναι η χειρονομία που διαχώρισε την τρέλα, κι όχι η επιστήμη που καθιερώθηκε, όταν πια είχε συντελεστεί ο διαχωρισμός.

Τότε, και τότε μοναχά, θα μπορέσει να φανεί η περιοχή εκείνη όπου ο τρελός κι ο γνωστικός, οι δυο χωρισμένοι τώρα πια άνθρωποι, είναι ακόμη αδιαχώριστοι και, σε μια γλώσσα πολύ πιο πηγαία, αδρή και πολύ πιο φρέσκια από τη γλώσσα της επιστήμης, λένε τα λόγια της ρήξης τους, λόγια που με τρόπο φευγαλέο μαρτυρούν ότι ακόμη μιλιούνται. Σ’ αυτόν τον διάλογο τρέλα και μη-τρέλα, λογική και μη-λογική αντιφάσκουνε συγκεχυμένα: πριν γεννηθούν, είναι αχώριστες. Κι όταν χωρίζονται, υπάρχουν η μία μόνο για την άλλη, η μία μόνο ως προς την άλλη.

Ο σύγχρονος άνθρωπος δεν επικοινωνεί πια με τον τρελό: από τη μια στέκεται ο λογικός άνθρωπος, που για τα ζητήματα της τρέλας καθιστά υπεύθυνο το γιατρό κι έτσι αποκλείει κάθε άλλο δρόμο επαφής με την τρέλα, αφήνοντας ανοικτό μονάχα εκείνον που περνά μέσα από τον αφηρημένο χαρακτήρα της αρρώστιας.

Από την άλλη πλευρά, στέκεται ο άνθρωπος της τρέλας. Αυτός δεν επικοινωνεί με τους άλλους παρά μονάχα μέσα από μια λογική, που αποτελεί επιταγή, καταναγκασμό σωματικό και ηθικό, ανώνυμη πίεση της ομάδας, απαίτηση για συμμόρφωση. Όσο για γλώσσα κοινή, δεν υπάρχει ή καλύτερα, δεν υπάρχει πια.

Ο άνθρωπος της τρέλας φοβίζει. Αλλά φοβίζει με έναν τρόπο ιδιαίτερο. Βλέποντάς τον, ασυνείδητα κλονίζεται μέσα μας η αίσθηση της λογικής. Μια αίσθηση που κατά καιρούς πλήττεται από διάφορες καταστάσεις που μας κάνουν να νοιώθουμε ότι ακροβατούμε. Με αρκετά νευρωτικά στοιχεία οι περισσότεροι από εμάς και σε μια κοινωνία, η δόμηση της οποίας μας ωθεί σε όλο και πιο έντονες νευρωτικές τάσεις και συμπεριφορές, κάπου νοιώθουμε ότι το παιχνίδι της λογικής, παίζεται, όχι τόσο μέσα μας πια, αλλά στο πεδίο της κοινωνίας.

Μεγαλύτερη σημασία έχει αποκτήσει η απόδειξη προς τους άλλους για το πόσο λογικοί είμαστε, παρά η διατήρηση της ισορροπίας μέσα μας. Και εκείνη τη στιγμή που αμφιβάλλουμε για την ισορροπία μας αυτή, και που το κύριο μέλημά μας είναι να αποκρύπτουμε τα νευρωτικά μας στοιχεία από τον περίγυρο, εκείνη τη στιγμή εμφανίζεται ο τρελός, ως από μηχανής θεός να μας καθησυχάσει. Η απόδειξη ότι είμαστε καλά, βρίσκεται πια μπροστά μας με σάρκα και οστά. Και η ανάγκη μας να αποστασιοποιηθούμε από αυτόν είναι μια ανάγκη που πηγάζει από τους δικούς μας φόβους. «Μα καλά» θα πει εδώ ο αντίλογος, «εγώ ούτε φωνές ακούω, ούτε παράλογες σκέψεις κάνω, ούτε επικίνδυνος είμαι για το σύνολο». Δε θα διαφωνήσω, αλλά θα θέσω μερικά ερωτήματα.

Ο τρελός αντιμετωπίζει άγνωστους κινδύνους. Φωνές, ιδέες παράλογες τον αποδιοργανώνουν σε μεγάλο βαθμό. Μα και οι νευρώσεις που μας διακατέχουν, άγνωστη αιτιολογία δεν έχουν; Οι εσωτερικές συγκρούσεις που οδηγούν σε κρίσεις πανικού, σε φοβίες ή σε κάποιο άλλο νευρωτικό σύμπτωμα, δεν έχουν σαν κύριο πρόβλημα τον άγνωστο παράγοντα; Το άγνωστο φοβίζει λοιπόν τόσο τον τρελό, όσο και εμάς τους υπόλοιπους που ανήκουμε μόνο στο νευρωτικό πεδίο. Να λοιπόν μια κοινή συνιστώσα. Ήδη ίσως το άγχος να αυξάνεται στον γράφων και στον αναγνώστη, από μια έστω μικρή υποψία ταύτισης της λογικής με την τρέλα. Ο τρελός όμως δεν έχει να αντιμετωπίσει μόνο το άγνωστο. Έχει άλλα εξίσου ίσως σημαντικά προβλήματα, όσο ακραίο κι αν αυτό ακούγεται.

Η απόρριψη και η περιθωριοποίηση που βιώνει καθημερινά, είναι κάτι εξίσου άσχημο με τις ψευδαισθήσεις του. Τα λογικά του κομμάτια, όλο και συρρικνώνονται κάτω από την πίεση της λογικής κοινωνίας. Η μόνη ουσιαστική υπηρεσία που μπορεί να προσφέρει στο κοινωνικό σύνολο, είναι να αυτοαποκλειστεί από αυτό. Και η αίσθηση πως τίποτε καλό δεν υπάρχει μέσα του-μιας και αυτό το μήνυμα παίρνει από τους «λογικούς ανθρώπους» τον κάνει να αισθάνεται όλο και λιγότερο άνθρωπος. Και να θέσω ένα τελευταίο ερώτημα γι αυτό το δεύτερο κείμενο σχετικά με το στίγμα. Ποιος θα μπορούσε να αντέξει την απομόνωση από τους υπόλοιπους ανθρώπους και να παραμείνει άνθρωπος;

Κι έπειτα, η θαλασσοπορία, αφήνει τον άνθρωπο έρμαιο στην αβέβαιη τύχη του. Είναι η ώρα που ο καθένας παραδίνεται στα δικά του πεπρωμένα, κάθε επιβίωση είναι δυνάμει η τελευταία. Ο τρελός, που φεύγει πάνω στο τρελό καράβι του, κινάει για τον άλλο κόσμο. Κι όταν ξεμπαρκάρει, πάλι είναι σα να ’ρχεται από τον άλλο κόσμο. Επειδή δε μπορεί και δεν πρέπει να ’χει άλλη φυλακή από το ίδιο το κατώφλι, τον κρατούν στο χώρο του περάσματος. Τον τοποθετούν στο εσωτερικό του εξωτερικού και αντίστροφα.

Θέση εξαιρετικά συμβολική, που σίγουρα θα μείνει δική του μέχρι και τις μέρες μας, αν βέβαια συγκατανεύσουμε στο ότι εκείνο που άλλοτε στάθηκε το ορατό φρούριο που οχυρώνονταν η τάξη των πραγμάτων, τώρα έγινε ο αόρατος πύργος όπου κλειδώνεται η συνείδησή μας. FOUCAULT MICHEL «Η ιστορία της τρέλας» εκδόσεις Ηριδανός

Επιτήρηση και τιμωρία
Επιτήρηση και τιμωρία: Η γέννηση της φυλακής ονομάζεται ένα βιβλίο του φιλοσόφου Μισέλ Φουκώ, γραμμένο στα γαλλικά το 1975. Συνιστά μία μελέτη της εξέλιξης του ποινικού συστήματος στην Ευρώπη κατά τους τελευταίους δύο αιώνες, με αφορμή ντοκουμέντα από την προεπαναστατική και τη μετεπαναστατική Γαλλία. Ωστόσο τα περιεχόμενα του βιβλίου σχετίζονται σε μεγάλο βαθμό με αντίστοιχες εξελίξεις και στον υπόλοιπο δυτικό κόσμο, ενώ αποτελούν για τον συγγραφέα αφορμή στοχασμού περί του πραγματικού περιεχομένου του ποινικού εγκλεισμού. Θεωρείται εμβληματικό έργο το οποίο έχει επηρεάσει καλλιτέχνες, φιλοσόφους και πολιτικούς ακτιβιστές.

Κύριο επιχείρημα του Φουκώ είναι πως η δημιουργία των σύγχρονων κολαστικών μεθόδων (π.χ. η φυλάκιση ύστερα από δημόσια δίκη, αντί για βασανιστήρια και εκτελέσεις) στις νεωτερικές κοινωνίες, δεν οφείλεται τόσο στον ανθρωπισμό των διαφωτιστών μεταρρυθμιστών της εποχής, όσο σε πολιτισμικές και πολιτικές αλλαγές που σχετίζονταν με την αντικατάσταση της μεσαιωνικής απόλυτης μοναρχίας από τον σύγχρονο φιλελεύθερο καπιταλισμό. Η φυλακή για τον Φουκώ αποτελεί προνομιακό χώρο εφαρμογής των «πειθαρχικών μεθόδων», μίας «πολιτικής τεχνολογίας» (κατά την ορολογία του) που εξαπλώνεται κατά τον 18ο-19ο αιώνα και σε στρατόπεδα, σχολεία, εργοστάσια κλπ, προκειμένου να διασφαλίσει την υποταγή της κοινωνίας στην εξουσία, τη συμμόρφωσή της με προκαθορισμένα πρότυπα και τον αποδοτικό πληθυσμιακό έλεγχο. Τεχνικές, μέθοδοι και θεσμοί διαφορετικών καταβολών, αναπτύχθηκαν στον πέρασμα δεκαετιών για να συγκλίνουν τελικά στη σημερινή «πειθαρχημένη κοινωνία». Για τον Φουκώ, μία «μικροφυσική της εξουσίας» διαπερνά το σύνολο των ανθρώπινων σχέσεων σαν ένα πλέγμα, μέσω αυτών των διάσπαρτων τεχνικών και μεθόδων, δίνοντας ως αποτέλεσμα μία «ολιστική μηχανοδομή» εξουσίας η οποία κατασκευάζει και κανονικοποιεί άτομα, εξοβελίζοντας τις αποκλίσεις.

Το βιβλίο διαιρείται σε τέσσερα μέρη: «Το βασανιστήριο», «Η τιμωρία», «Η πειθαρχία» και «Η φυλακή».
https://el.wikipedia.org/

Φουκώ για αρχάριους


Ο Μισέλ Φουκώ χαρακτηρίζεται στις μέρες μας κυρίως ως μεταμοντέρνος σκεπτικιστής με ένα χαοτικό έργο. Οι Γάλλοι τον είχαν αποκαλέσει νέο Σαρτρ. Οι μελετητές του τον χαρακτήρισαν νιτσεϊκό νεο - αναρχικό. Εκείνος όμως προτιμούσε να δηλώνει φιλόσοφος - δημοσιογράφος.

«Η φιλοσοφία για μένα είναι ένα είδος ριζοσπαστικής δημοσιογραφίας. Στο μέτρο που αυτό που με αφορά είναι η επικαιρότητα, το τι συμβαίνει γύρω μας, τι είμαστε εμείς και τι συμβαίνει στον κόσμο, θεωρώ τον εαυτό μου δημοσιογράφο».

Με την «Ιστορία της Τρέλας», τη «Γένεση της Κλινικής», την «Πειθαρχία και Τιμωρία» και την «Ιστορία της Σεξουαλικότητας», ο Φουκώ ανατρέπει τις εικόνες του παρελθόντος και μέσω αυτών του παρόντος.

Ενάντια στους συμβατικούς ιστορικούς που προσπαθούσαν πάντοτε να καταστήσουν το παρελθόν καθησυχαστικά οικείο, εκείνος το καθιστά συνταρακτικά ανοίκειο.

Μας έδειξε πως ό,τι πιστεύουμε ως διαρκείς και θεμελιώδεις τρόπους ύπαρξης, είναι απλώς και μόνον ιστορικές κατασκευές. Πως δεν υπάρχει τίποτα το φυσικά δεδομένο και αυτονόητο. Κι ας φαίνεται έτσι.[1]

Απόσπασμα από τη «Δίψα της γνώσης»

Ανάμεσα στην εξουσία και στο σεξ δεν καθιερώνεται ποτέ σχέση, παρά μονάχα με τρόπο αρνητικό: απόρριψη, αποκλεισμός, άρνηση, φραγμός ή ακόμα απόκρυψη ή προσωπείο. Η εξουσία δεν έχει τη «δύναμη» να κάνει τίποτε στο σεξ και στις ηδονές, εκτός από το να του λέει όχι. Αν φτιάχνει κάτι, είναι απουσίες και κενά. Εξαφανίζει στοιχεία, εισάγει ασυνέχειες, χωρίζει ότι είναι ενωμένο, χαράζει σύνορα. Οι ενέργειες της παίρνουν τη γενική μορφή του ορίου και της έλλειψης.

Η εξουσία είναι, βασικά, εκείνο που υπαγορεύει στο σεξ τον νόμο του. Πράγμα που σημαίνει πρώτα - πρώτα ότι το σεξ βρίσκεται τοποθετημένο απ’ αυτήν κάτω από ένα καθεστώς δυαδικό: θεμιτό και αθέμιτο, επιτρεπόμενο και απαγορευμένο. Πράγμα που σημαίνει, παραπέρα, ότι η εξουσία ορίζει στο σεξ μια «τάξη» που λειτουργεί ταυτόχρονα σαν μορφή νοητότητας: το σεξ αποκρυπτογραφείται με βάση τη σχέση του προς το νόμο.

Πράγμα που σημαίνει, τέλος, ότι η εξουσία δρα ορίζοντας τον κανόνα: η ενέργεια της εξουσίας πάνω στο σεξ γίνεται με τη γλώσσα ή μάλλον με μια πράξη Λόγου που, απ’ αυτό το ίδιο το γεγονός ότι εκφέρεται, δημιουργεί μια κατάσταση δικαίου. Μιλάει και είναι ο κανόνας. Την καθαρή μορφή εξουσίας τη βρίσκει κανείς στο λειτούργημα του νομοθέτη. Και ο τρόπος ενέργειάς της αναφορικά προς το σεξ είναι νομικο - διασκεπτικού τύπου. Δεν θα πλησιάσεις, δεν θ’ αγγίξεις, δεν θα αναλώσεις, δεν θα δοκιμάσεις ηδονή, δεν θα μιλήσεις, δεν θα φανείς. Σε τελευταία ανάλυση, δεν θα υπάρχεις παρά μόνο στη σκιά και στη μυστικότητα.

Πάνω στο σεξ, η εξουσία εφαρμόζει μόνο ένα νόμο απαγορευτικό. Σκοπός της: ν’ απαρνηθεί το σεξ τον εαυτό του. Μέσα της: η απειλή της τιμωρίας που δεν είναι άλλη από την εξάλειψή του. Απαρνήσου τον εαυτό σου, αλλιώς βγαίνεις από τη μέση. Μην εμφανίζεσαι, αν δεν θες να εξαφανιστείς. Η ύπαρξη σου δεν θα διατηρηθεί παρά μόνο με το τίμημα της εκμηδένισης της. Η εξουσία δεν περιορίζει το σεξ, παρά με μια απαγόρευση που παίζει με την εναλλαγή ανάμεσα σε δυό ανυπαρξίες. Αυτή η απαγόρευση υποτίθεται ότι παίρνει τρεις μορφές: να βεβαιώνει πως αυτό δεν επιτρέπεται, να εμποδίζει αυτό να ειπωθεί, να αρνιέται ότι αυτό υπάρχει… [2]

Εξουσία

Η εξουσία, κατά τον Φουκώ, δεν είναι κάτι που το κατέχει κάποιος και το στερείται κάποιος άλλος - αντίθετα αντιλαμβάνεται την εξουσία ως μια «αλυσίδα», η οποία δεν εντοπίζεται στα χέρια κάποιου, στην οποία ο ένας κρίκος εξαρτάται από τον άλλο και ελέγχει τον άλλο (εξουσιαστικές σχέσεις). Η εξουσία, επομένως, δεν είναι ιδιοκτησία αλλά τεχνική, είναι περισσότερο παραγωγή - κυκλοφορία παρά καταπίεση και λειτουργεί μέσω των ατόμων και όχι επάνω τους.

Και αν θεωρείται αυταπόδεικτο το γεγονός ότι οι ισχυροί κατέχουν μεγαλύτερη εξουσία από τους ανίσχυρους, ο Φουκώ το αμφισβητεί, εξηγώντας ότι η σχέση του ισχυρού - κυρίαρχου είναι μια συγκεκριμένη σχέση εξουσίας που δεν είναι σταθερή πάντα, αλλά εξαρτάται από τον τρόπο με τον οποίο την αναγνωρίζουν οι ίδιοι οι φορείς της εξουσίας, δηλαδή τόσο ο ισχυρός όσο και ο ανίσχυρος.[3]

* Ο Μισέλ Φουκώ γεννήθηκε στις 15 Οκτώβρη 1926 και άφησε την τελευταία του πνοή στις 25 Ιουνίου 1984 στο νοσοκομείο De la Salpetriere στο Παρίσι, εξασθενημένος από τον ιό του AIDS.



[1] Τόλια, Μ. 2004, «Φουκό, ο φιλόσοφος-δημοσιογράφος», Καθημερινή, 21 Φεβρουαρίου 2004,

[2] «Μισέλ Φουκώ, «Η ιστορία της σεξουαλικότητας», «Η δίψα της γνώσης»», Αποσπερίτης, 1 Αυγούστου 2009, < //luciferidis.wordpress.com/2009/08/01/μισέλ-φουκώ-η-ιστορία-της-σεξουαλικότη/>.

[3] Σπυρόπουλος, Φ. & Γεωργουσόπουλος, Σ. 2011, «Ποιος είναι ο Michel Foucault», the art of crime, Φεβρουάριος 2011, .
ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΑΠΟ https://tvxs.gr/