Σάββατο 21 Νοεμβρίου 2026

Μοχάμεντ Ραχάλ «Dur, Wahran, Dur» (Γύρνα, Οράν, γύρνα)



«Dur, Wahran, Dur» (Γύρνα, Ωράν, γύρνα)

Μοχάμεντ Ραχάλ
Μοχάμεντ Ραχάλ | Αλγερινός Συγγραφέας

Πρόκειται για ένα από τα πιο γνωστά λαϊκά ποιήματα που κυκλοφόρησαν κατά την αποικιοκρατική περίοδο, συγκεκριμένα μεταξύ 1924 και 1950.
Τα συναισθήματα που εκφράζονται ανήκουν στον λαϊκό ποιητή Ελ-Χασέμι Μπεν Σαμίρ —ποιητή της αντίστασης— ο οποίος ήταν γνωστός στην εποχή του και ως «Το Λευκό Πουλί» (Et-Tir El-Abyad). Συνέθεσε το έργο το 1877, ως αντίδραση στην αναγκαστική μετανάστευση που επέβαλε το αποικιοκρατικό καθεστώς στον αλγερινό λαό. Άφησε πίσω του ένα σημαντικό έργο, που αποτελείται από 250 λαϊκά ποιήματα· λέγεται μάλιστα ότι είναι ο λαϊκός ποιητής του οποίου οι στίχοι έχουν μελοποιηθεί συχνότερα από οποιουδήποτε άλλου, στο πλαίσιο του μουσικού ύφους Bedoui (παραδοσιακό αγροτικό στυλ).
Εκείνη την περίοδο —που ανάγεται στα τέλη του 19ου αιώνα— πολλοί Αλγερινοί εξορίστηκαν σε τόπους όπως η Νέα Καληδονία και η Καγιέν (στη Γαλλική Γουιάνα). Στην ποίησή του, ο δημιουργός αποτύπωσε τον βαθύ πόνο και τη νοσταλγία του αλγερινού λαού, περιγράφοντας τον εγκλεισμό τους, την αναγκαστική αναχώρησή τους με ατμόπλοια, την εξαντλητική εργασία στην οποία υποβλήθηκαν, καθώς και την εξορία και τον εκτοπισμό που τους επιβλήθηκαν —μια μοίρα που οδήγησε πολλούς στον θάνατο σε εκείνες τις μακρινές χώρες. Έως το 1924, το θέμα της αναγκαστικής μετανάστευσης επανήλθε στο προσκήνιο, στον απόηχο της Μεγάλης Αραβικής Επανάστασης και των συνεπειών του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου. Τότε, οι στίχοι αυτοί ενσωματώθηκαν στη μουσική παράδοση Bedoui. Ο πρώτος που μελοποίησε το ποίημα στο ύφος Bedoui —το οποίο κυριαρχεί στη δυτική Αλγερία— ήταν ο Σεΐχ Αμπέντ Μπουράας το 1950, με τη συνοδεία gasba (φλάουτο) και gellal (τύμπανο). Την ερμηνεία του ακολούθησαν πολλοί άλλοι σεΐχ (παραδοσιακοί λαϊκοί τραγουδιστές), με σημαντικότερο τον Σεΐχ Ελ-Χαλντί.
Μετά την ανεξαρτησία, το τραγούδι αυτό αποτέλεσε θεμελιώδες σημείο αναφοράς στη λαϊκή κληρονομιά του Ωράν. Αργότερα, το κομμάτι αναβιώθηκε από τον καλλιτέχνη Blaoui Houari, ο οποίος το παρουσίασε στο πλαίσιο του λαϊκού μουσικού ύφους του Οράν, ενώ έκτοτε έχει ερμηνευτεί και από διάφορους άλλους μουσικούς. Καθώς το μουσικό είδος Raï άρχισε να κερδίζει αναγνώριση στο Οράν —ενισχυμένο από την επιτυχία του πρώτου φεστιβάλ Raï στην Αλγερία το 1985— ο Cheb Khaled ζήτησε την άδεια του Blaoui Houari για να διασκευάσει ένα από τα τραγούδια του. Το συμπεριέλαβε στον δίσκο του Ya Taleb (1986), ο οποίος κυκλοφόρησε αφού ο ίδιος είχε μεταναστεύσει στη Γαλλία —μια κίνηση που συνέβαλε στην ανάδειξη της μουσικής Raï σε παγκόσμιο επίπεδο. Το τραγούδι διασκευάστηκε αργότερα και από τον Cheb Hasni.

Στίχοι: Με κυριεύει η θλίψη, Με κυριεύει η θλίψη. Όμορφο Οράν — με μαγεύει η λαμπρότητά του και τα πολλά παλάτια του. Πρέπει να επιστρέψω στην πατρίδα μου, όπου μπορώ να ζήσω ως ελεύθερος άνθρωπος. Με κυριεύει η θλίψη, Όμορφο Οράν — με μαγεύει η λαμπρότητά του και τα πολλά παλάτια του. Πρέπει να επιστρέψω στην πατρίδα μου και να ζήσω εκεί ως ελεύθερος άνθρωπος. Με κυριεύει η θλίψη, Ναι, η πίκρα βαραίνει· ω, αγαπημένε μου, λαχταρώ τόσο βαθιά την πατρίδα μου. Στρίψε προς το Οράν — πήγαινέ με εκεί, ω ταξιδιώτη! Όποιος αναζητά την ομορφιά, θα τη βρει στο Οράν· Μόλις γνωρίσει τη γοητεία του Ras El-Ain, δεν θα την ξεχάσει ποτέ. Με κυριεύει η θλίψη· μου λείπουν οι γυναίκες της πατρίδας μου. Ακόμα και αφού έφυγα και απομακρύνθηκα, βρέθηκα να αναλογίζομαι — Γεμάτος μετανιώσεις, έκλαψα αναπολώντας όλες τις περασμένες μέρες. Άφησα την καρδιά μου πίσω, δίπλα στη θάλασσα, σε εκείνο το αγαπημένο μέρος. Με κυριεύει η θλίψη. Μια Παρασκευή, είδα μια γυναίκα να κλαίει δίπλα στους τάφους. Στρίψε προς το Οράν — πήγαινέ με εκεί, ω ταξιδιώτη! Κάποιες φορές ο άνθρωπος λυγίζει, και τα βάρη του μόνο μεγαλώνουν. Με κυριεύει η θλίψη. Τότε εκείνη μίλησε, διηγούμενη την ομορφιά για την οποία φημίζεται το Οράν. Με κυριεύει η θλίψη. Τη ρώτησα: «Πες μου την ιστορία σου, ω γυναίκα της θλίψης». Απάντησε: «Αγαπητέ μου, εκείνος έφυγε από τη ζωή κι εγώ έμεινα χαμένη μέσα στη θλίψη». Από τα βάθη της λαχτάρας μου, δεν γνώρισα παρά μόνο αναστεναγμούς. Με έχει καταβάλει η θλίψη. Αν είχατε ήρωες ανάμεσά σας, θα τους είχατε βάλει σε ένα καράβι — μα εγώ πνίγομαι, νιώθω εγκλωβισμένη. Τους έχουν κλείσει μέσα με δεσμά και σύρτες, προκαλώντας τους σκόπιμα μαρτύρια — κι εγώ πνίγομαι, νιώθω εγκλωβισμένη. Ένας λαός αλυσοδεμένος, με την ίδια του τη ζωτική δύναμη υπό έλεγχο — κι εγώ πνίγομαι, νιώθω εγκλωβισμένη. Αν είχατε πραγματικά ήρωες ανάμεσά σας, θα αντιμετωπίζατε την ορμή των μαζών —
μα εγώ πνίγομαι, νιώθω εγκλωβισμένη...











Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου