Τετάρτη 23 Σεπτεμβρίου 2026

ΗΛΙΑΣ ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ "Κηδεία Μαζωνάκη"

 

   &. Γράφει ο Ηλίας Γιαννακόπουλος, Blog "ΙΔΕΟπολις"  

                       "Σαν των πολλών ανθρώπων τις κηδείες...!"

        Πολλοί υποστηρίζουν πως οι Κηδείες και το δημόσιο Πένθος γενικότερα εμπεριέχουν πολλά στοιχεία που αποτελούν και τη βασική δομή του ανθρώπινου ψυχισμού και που εκδηλώνονται-έστω και με κάποια υπερβολή-σε τέτοιου είδους δημόσια έκφραση του Πόνου. Στοιχεία που αλληλο-εμπλέκονται και φανερώνουν όχι μόνον τη σχέση μας και τα συναισθήματά μας προς τον εκλιπόντα αλλά-κι αυτό είναι το μείζον-και τον ίδιο τον ΕΑΥΤΟ μας.

               Λύπη, απογοήτευση, οργή, μελαγχολία, θυμός, ενοχή, φόβος…

 Κάποιοι, ίσως, θα πουν ίσως πως η δημόσια έκφραση των παραπάνω συναισθημάτων δεν πειθαρχεί στους καθιερωμένους-γνωστούς κανόνες και νόμους γιατί ο καθένας τα συναισθήματά του τα χειρίζεται και τα εκδηλώνει με τον δικό του και αβίαστο τρόπο. Τα “κοινωνικά πρέπει” σε αυτές τις περιπτώσεις εξαϋλώνονται.
         Ωστόσο, όταν χάνεται το "Μέτρον" (Κλεόβουλος ο Ρόδιος), όταν η λατρεία των Ειδώλων μετατρέπεται σε "Πίστη" και όταν οι θαυμαστές μεταπίπτουν σταδιακά στο στάδιο των "προσκυνητών", τότε η ανθρώπινη ανάγκη για θαυμασμό υπερβαίνει τα όρια της λογικής και της μεσότητας.

 Όταν το πηγαίο συναίσθημα των λατρευτών ενός Ειδώλου γίνεται "πλαστικό", αναπαράγεται και προσφέρεται ως εμπόρευμα από τα ΜΜΕ στην αδηφαγία πολλών που έχουν εθιστεί σε αυτήν την ποιότητα θεαμάτων.

       Αρχικά κρίμα για έναν άνθρωπο που έφυγε. Δυστυχώς τον θάνατό του εν μέρει τον προκάλεσε ο ψευτογιατρός και είναι το 2ο κρίμα σε αυτό το θλιβερό γεγονός.

    Ωστόσο τον θάνατο τον προκάλεσαν υπόρρητα όχι μόνον και τόσο πολύ η επιλογή του συγκεκριμένου ιατρείου, αλλά και η ανθρώπινη-προσωπική ματαιοδοξία της αιώνιας Νιότης. Συνιστά ασέβεια και "Ύβρη" προς τους φυσικούς νόμους το να θέλεις να παρατείνεις τη νιότη σου πέραν των φυσικών της ορίων. Επιβάλλεται ο σεβασμός σε όλους τους κύκλους της ζωής, γιατί κάθε ηλικία έχει τη δική της ομορφιά, σοφία και αξία. Αυτή είναι η μία παράμετρος ενός "άδικου"(;) θανάτου.

  Η άλλη παράμετρος είναι η υπερπροβολή της κηδείας, για την οποία ο θανών δεν φέρει καμία ευθύνη. Η υπερπροβολή της κηδείας είναι έργον των ΜΜΕ που, οχυρωμένα πίσω από το μέγα πλήθος των θαυμαστών του εκλιπόντος και τη συγκίνησή τους, αποενοχοποιούνται για τις υπερπροβολές.

    Το μείζον ζήτημα είναι τι είναι αυτό που δημιουργεί-προκαλεί αυτό το δέσιμο-λατρεία του πλήθους προς έναν τραγουδιστή; Η καλλιτεχνική προσφορά του; Ποιος νοιάζεται γι' αυτήν; Μήπως τα ανθρώπινα εσωτερικά κενά του πλήθους που αναζητούν μία "πλήρωση";

                                             Άβυσσος η ψυχή του ανθρώπου.

    Πάντα η ερμηνεία της "Ψυχολογίας του Όχλου" εξακολουθεί να απασχολεί τους ειδικούς από την εποχή του Λε Μπον μέχρι και σήμερα, χωρίς ακόμη μια πειστική απάντηση. Στο λαό δεν αρέσουν οι "σαν των πολλών ανθρώπων οι κηδείες" και αναζητά κάτι ηχηρό στις κηδείες των άλλων, ίσως για να καλύψει τα δικά του κενά...

 Εν τω μεταξύ τα σχόλια κάποιων μετά την κηδεία του τραγουδιστή διχάζουν το κοινό. Άλλοι φθάνουν μέχρι την αγιοποίησή του και άτυπα τον ανακήρυξαν ως κοινωνικό αγωνιστή κι άλλοι θεώρησαν πως τέτοιες κηδείες-"λαϊκό προσκύνημα" για έναν τραγουδιστή (τέτοιου μεγέθους) αποτελούν "το τελευταίο καρφί στο φέρετρο των ονείρων μιας γενιάς καλλιτεχνών, που αλλιώς τη φανταστήκαμε. Καληνύχτα σας.."

          Η διαδρομή από την αγιοποίηση στην αποδόμηση (με πολλή ειρωνεία) είναι μεγάλη και ενέχει στοιχεία υπερβολής ένθεν και ένθεν. Η αλήθεια, όμως, ίσως βρίσκεται κάπου ανάμεσα στις δύο αυτές ακραίες εκδοχές.

     Είπαμε πως η κριτική πολλές φορές είναι η δεύτερη κηδεία κάποιου. Όπου χάνεται το μέτρο εκεί ανθίζει η "Ύβρις" με την αρχαιοελληνική έννοια του όρου. Άδικα πάσχισε ο Αριστοτέλης να μας πείσει για την αξία της "Μεσότητας".

       Το "Μέτρον" δεν σημαίνει αδιαφορία, ούτε η συγκίνηση είναι "Ύβρις". Η υπερβολή είναι το πρόβλημα όταν το συναίσθημα μετατρέπεται σε λατρεία και η μνήμη σε θέαμα.

      Ωστόσο υπάρχει και μια σκληρή πραγματικότητα. Ποιό είναι το κριτήριο με το οποίο μία κηδεία κρίνεται υπερβολική και συνιστά σόου (κάμερες, κινητά, κλάματα, συγκίνηση, λατρεία...);

      Με ποια αισθητική μπορούμε να τα αξιολογήσουμε όλα αυτά; Και ποιος έχει το δικαίωμα να μετρήσει το συναίσθημα του πλήθους;

          Ο Μαξίμ Γκόρκι σε ανύποπτο χρόνο είχε πει "πώς η αισθητική είναι η Ηθική του μέλλοντος". Ίσως, λοιπόν, η αισθητική μιας κοινωνίας να αποκαλύπτει τελικά και το αξιακό της πρόσωπο.

             Και ίσως αναρωτηθεί κάποιος με ποια αισθητική και με ποια Ηθική οι δύο πυροσβέστες και οι δύο αεροπόροι που επιτελούσαν δεδομένα κοινωνικό και εθνικό έργο δεν έτυχαν μιας τέτοιας "προσκυνηματικής" μορφής κηδείας; Η απορία αυτή δεν ακυρώνει το συναίσθημα για τον τραγουδιστή, αλλά θέτει ένα ερώτημα για τα μέτρα με τα οποία η κοινωνία επιλέγει ποιον θα θαυμάσει και ποιον θα τιμήσει.
           Όλα αυτά, όμως, δεν έχουν καμία αξία αν πρώτα δεν απαντήσουμε στο ερώτημα γιατί ο λαός νιώθει την ανάγκη να λατρεύει ανθρώπους του θεάματος και της μουσικής ιδιαίτερα, ενώ κάποιοι άλλοι με πνευματικό φορτίο περιπίπτουν στα αζήτητα και στην "ασύγγνωστη" περιφρόνηση;

          Τι είναι αυτό που συνδέει τόσο βαθιά το πλήθος με έναν καλλιτέχνη; Η φωνή, τα τραγούδια, οι αναμνήσεις, οι προσωπικές ιστορίες που ο καθένας επενδύει πάνω σε αυτά; Ίσως όλα αυτά μαζί.

 Ο ψυχικός κόσμος του ανθρώπου είναι ο μεγάλος μας άγνωστος. Τα συναισθήματα του ανθρώπου δεν επιβάλλονται, ούτε μπορείς να τα διδάξεις. Υπάρχουν τόσοι παράγοντες που τα γεννούν, που η κατηγοριοποίησή τους και η αξιολόγησή τους είναι δύσκολη έως αδύνατη ή και ατελέσφορη.

         Ο άνθρωπος δεν αγαπά πάντοτε αυτό που ο νους θεωρεί σημαντικό, αλλά εκείνο που αγγίζει κάποια αθέατη χορδή της ψυχής του.

          Ας συμβιβαστούμε με κάποιες πραγματικότητες, έστω κι αν προσβάλλουν για κάποιους την αισθητική. Το "Μέτρον" δεν μπορεί να επιβληθεί στην καρδιά, αλλά μπορεί να λειτουργεί ως όριο στη δημόσια διαχείριση του συναισθήματος και στη μετατροπή του σε θέαμα.

          Φαίνεται πως όσοι με το έργο τους μιλούν στην καρδιά μας, έχουν μεγαλύτερη δύναμη και διεισδυτικότητα από τους πνευματικούς ανθρώπους που μιλούν στο νου μας. Η καρδιά θυμάται πολλές φορές εκεί όπου ο νους ξεχνά και το συναίσθημα δημιουργεί δεσμούς που η λογική αδυνατεί να εξηγήσει.

            Πάντα έτσι συμβαίνει, γι' αυτό ισχύει η θέση που υπερθεματίζει τη δύναμη της καρδιάς-συναισθήματος:
          "Αν θες να φτάσεις μακριά και ψηλά μην αρκείσαι μόνο στο νου-λογική, αλλά πάρε μαζί σου και την καρδιά-συναίσθημα".

          

https://iliasgiannakopoulos.blogspot.com/










EVA Petropoulou Lianou - Two Poems about Peace

 


Peace

We found inside us
We are grateful for every hard moment 
Because once the tough will pass

We will be in a complete harmony with our self 

We need peace of mind 
We are in a transmission 
And everything is going too fast

Information about things we do not need 

Advice about how to react
To live 
To eat
To breathe 
To exist 

We are in need of peace 
But first we need to understand 

What is Peace 

©®EVA Petropoulou Lianou 

Greece

****


About peace
Speaking for food
Bombs are coming in my left
Bombs are coming in my right

The smell of a coffee becomes a dream
People are targeted
Suffering
Starvation
Hypocrisy the cry for freedom

Governments they are counting their money
Over the bodies of dead children

Do you want this life
How much Human you feel today

We are all victims in the mind of narcissist
men with power

Peace
Unknown word

EVA Petropoulou Lianou 🇬🇷
Greece







Τρίτη 22 Σεπτεμβρίου 2026

Βάσω Χαμαλέλη Μπούκλα - Δύο Ποιήματα ( "Φθινόπωρα στο σπίτι" & "Ψευδαισθήσεις")

 

Φρίντα Κάλο, 1925

(Από τον τοίχο της Agathi Varmazi)


"Φθινόπωρα στο σπίτι"

Είσαι εδώ. 
Σε βλέπω με βιάση να σωρεύεις 
φθινόπωρα μέσα στο σπίτι. 
Προπάντων, 
τις αδέσποτες στιγμές τους. 
"Αυτές έχουν όλη την ουσία", 
μου λες με έξαψη. 

Ύστερα,
τα χρώματά τους διυλίζεις 
με των ματιών σου
τον αποστακτήρα. 

Το πορτοκαλί που περισσεύει 
το κάνεις λικέρ, 
με λίγη ζάχαρη, 
μιας και έχει 
από μόνο του πολλή. 
Αμέσως μετά, 
μαστορεύεις γλυκό του κουταλιού, 
προσέχοντας τις αναλογίες, 
να δέσει το σιρόπι. 

Αγκομαχάς να τα προλάβεις. 
Πλησιάζει ο Άη Δημήτρης 
κι ακολουθεί ο Ταξιάρχης. 
Μεγάλες γιορτές στην οικογένεια.

Θ' ανοίξεις πόρτα- αγκαλιά 
για τα κεράσματα.
Οι ευχές θα αιωρούνται, 
σύννεφα μπαμπακένια, 
λίγο πιο κάτω απ' το ταβάνι. 

Κι ύστερα θα κουρνιάσουν 
στο κουρασμένο στήθος σου, 
να σβήσουν 
κάποιων πληγωμένων δειλινών 
τα κόκκινα, 
που ξεχάστηκαν απ' τον καιρό 
της έγχρωμης ζωής σου! 

(Βάσω Χαμαλέλη Μπούκλα)

*****

"Ψευδαισθήσεις"

Οι επιθυμίες σου, 
πορσελάνινες μινιατούρες 
στολισμένες στην παλιά σερβάντα, 
κειμήλια από όνειρα αταξίδευτα.
Σκονίζονται κάθε που ανοίγεις το παράθυρο. 
Ο ήλιος εφορμά ευθυγράμμως, 
ανακλώμενος στις ακανόνιστες επιφάνειές τους, 
κι αμέσως διαχέεται κουβαλώντας 
απειροελάχιστους κόκκους 
σωμάτων σε αποσύνθεση:
μια φυλλοβόλα αγάπη που λησμονήθηκε,  
μεγαλόπνοα σχέδια που ξεστράτησαν, 
ξέφτια πολυχρονίτικου βελούδου αφελών προσδοκιών πτίλα νεοσσών ιδεών. 
Που επικαλύπτουν με ιδιαίτερη φροντίδα 
άχρωμα πρόσωπα, ρούχα αυτοκρατορικά, 
λευκό σκυλί καθισμένο στα πίσω του πόδια, 
που σε κοιτά στα μάτια, προσμένοντας διαταγές.  
Μα εσύ τους μιλάς γλυκά, χωρίς φωνή, 
μονάχα με το βλέμμα. 
Περνάς μ' ένα απαλό πανάκι κάθε εκατοστό τους, 
με προσεκτικές κινήσεις κυκλικές, 
μην τις πληγώσεις, 
μην τις πονέσεις, μην τις ραΐσεις και, 
πώς θα είναι ύστερα η ζωή σου, 
άδεια από ψευδαισθήσεις;

(Βάσω Χαμαλέλη Μπούκλα)











Carpe "Παραλήπτες..."

 

Η μέρα δείχνει τα δόντια της .
Γλείφω τα κομμάτια της ύπαρξης .
Μια πόρτα μισάνοιχτη,
μια ζωή μισή
που δεν ευδοκίμησε .
Παρωχημένη μόδα τα συναισθήματα
αιμορροούν,
πάνω σ' ένα σώμα φθαρτό .
Αναμετρήθηκα με την απόγνωση,
μέσα σ' αυτόν τον αλλόκοτο κόσμο
ξετρύπωσα ένα χάδι,
ένα χαμόγελο, μια λέξη...
η αγάπη αναζητά παραλήπτες .

Carpe .










...

Δευτέρα 21 Σεπτεμβρίου 2026

Κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Gema το νέο εικονογραφημένο βιβλίο, για μικρούς και μεγάλους, της Κέλλυς Μαλαμάτου "Το αγόρι που όλο ρωτούσε τι είναι αγάπη"

 




ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Κέλλυ Μαλαμάτου

Το αγόρι που όλο ρωτούσε τι είναι αγάπη

Εικονογράφηση: Δήμητρα Ντρούλια

Σελίδες: 66, ISBN: ISBN 978-960-6893-71-1, Τιμή: 10 ευρώ

Εκδόσεις Gema

 

Κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Gema το νέο εικονογραφημένο βιβλίο της Κέλλυς Μαλαμάτου Το αγόρι που όλο ρωτούσε τι είναι αγάπη.

Ένα αγόρι που έχει γνωρίσει την ορφάνια, σε μια χώρα που περνά δύσκολα, ξεκινά ένα πνευματικό ταξίδι, στρέφεται γύρω του και κυρίως στα στοιχεία της φύσης με στόχο να ανακαλύψει τι είναι αγάπη.

Τι έχει να του πει άραγε η θάλασσα για την αγάπη; Τι θα έλεγε το φεγγάρι, ένα αστέρι, ένα δέντρο, ο άνεμος ή η βροχή; Αλλά και ένα κοχύλι, μία πέτρα, ένας χαμαιλέοντας; Είναι τελικά αγάπη όλα αυτά που νομίζουμε ότι είναι; Και μπορεί κάποιος που έχει βιώσει τη στέρηση ή την απώλειά της να την προσεγγίσει στη ζωή του; Θα καταλήξει άραγε κάπου το ταξίδι του αγοριού;

Ένα ποιητικό παραμύθι για την αναζήτηση της έννοιας και της εμπειρίας της αγάπης. Για να ευαισθητοποιήσει τα παιδιά στις βαθύτερες πτυχές της και στην καλλιέργεια μιας στάσης που να την εμπεριέχει σε ατομικό και κοινωνικό επίπεδο. Για να κινητοποιήσει κι εμάς τους ενήλικες να ξανασκεφτούμε πάνω στην αγάπη και να την πλησιάσουμε περισσότερο μέσα μας και γύρω μας.

Ένα βιβλίο για μικρούς και μεγάλους αναγνώστες.

 


Βιογραφικά

Η συγγραφέας:

Η Κέλλυ Μαλαμάτου γεννήθηκε στην Αθήνα το 1973. Έχει σπουδάσει γλωσσολογία στη Φιλοσοφική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και ψυχολογία στο Πανεπιστήμιο Κρήτης. Τα τελευταία χρόνια εργάζεται ως ψυχολόγος στην Αθήνα. Έχει εκδώσει δύο ποιητικά βιβλία, τη συλλογή Αθέατες μεταβάσεις (εκδ. Γαβριηλίδης, 2011), για την οποία τιμήθηκε με το βραβείο πρωτοεμφανιζόμενου ποιητή Μαρία Πολυδούρη του Δήμου Καλαμάτας και τα Σημεία ρήξης (εκδ. Μελάνι, 2015), καθώς και το παιδικό βιβλίο Όταν ένα δεινοσαυράκι συνάντησε ένα κρεμμυδάκι (εκδ. Gema, 2016). Επίσης, στίχοι της συνοδεύουν το λεύκωμα της Δάφνης Κοτσιάνη "Beyond the Arctic Circle" (Blurb, 2016) και το προσωπικό φωτογραφικό της λεύκωμα "Under the trees" (iFocus Editions, 2023).

 

Η εικονογράφος:

Η ∆ήµητρα Ντρούλια γεννήθηκε το 1974. Σπούδασε ∆ιοίκηση Επιχειρήσεων στο Οικονοµικό Πανεπιστήµιο Αθηνών και σκίτσο και εικονογράφηση στη Σχολή Ορνεράκη. Ασχολείται µε τη ζωγραφική και την εικονογράφηση, δίνοντας ιδιαίτερη έµφαση στη δηµιουργία εικόνων που αφηγούνται ιστορίες και εµπνέουν τη φαντασία των παιδιών. Έχει εικονογραφήσει το βιβλίο Η Περσεφόνη – Η Μεγάλη Συνάντηση, της συγγραφέως Μυρσίνης Σαµαρά, ενώ το παρόν βιβλίο αποτελεί τη νέα της συνεργασία στον χώρο του παιδικού βιβλίου.

 

Εκδόσεις Gema
Αλωπεκής 25, Αθήνα 106 76, τηλ.: 210 7258350








Αlfons Zeneli "Në pasqyrën tënde." Και η ελληνική του μετάφραση από την Migel Flor



 Në pasqyrën tënde

u pa vetmia dhe u plasarit. Në pasqyrën tënde u kreh harrimi dhe u çmend. Në pasqyrën tënde rrëshkiti një hije dhe syri ngriu. Në pasqyrën tënde u pashë unë dhe fola. Në pasqyrën tënde. Αlfons Zeneli

****

Στον καθρέφτη σου φάνηκε η μοναξιά και ράγισε. Στον καθρέφτη σου χτενίστηκε η λήθη και τρελάθηκε. Στον καθρέφτη σου γλίστρησε μια σκιά και το μάτι πάγωσε. Στον καθρέφτη σου είδα εμένα και μίλησα. Στον καθρέφτη σου. Άλφονς Ζενέλι

Përkthyer nga Migel Flor ( Μετάφραση Migel Flor)







Κυριακή 20 Σεπτεμβρίου 2026

ΠΕΤΡΟΣ ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΒΕΛΟΥΔΑΣ "ΤΟ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙ ΤΗΣ ΚΑΛΟΣΥΝΗΣ"

 


Δαμάζει τα κύματα

του θυμού με τoν ήλιο να του κρατά με καλοσύνη

στο χέρι…

Μονολογεί

κρατώντας συντροφιά

στην μοναξιά

που σιωπηλά καπνίζει

ατενίζοντας τα όνειρά της

στις οθόνες μιας ασυγκίνητης, μονότονης

βιοτής..

Οι σκέψεις μικρές

οάσεις ελπίδας

στην έρημο του νού

Πικράθηκε απο την αδιαφορία

των ανθρώπων εκείνο

το λευκό περιστέρι

κρατώντας στο ράμφος του κουρασμένα

ένα κλαδί ελιάς…

Πικράθηκε το δείλι

που η συννεφιά των σκοτεινών, δειλών ψυχών, τριγυρνάει

σε αμαρτωλά σοκάκια ανίερης ματαιότητας,

όμως ένα ολοφώτεινο χαρούμενο

φεγγάρι δίνει ουράνιο  Φώς

στις ατέλειωτες νύχτες

της χοϊκής εφήμερης ανθρώπινης οντότητας!

ΠΕΤΡΟΣ ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΒΕΛΟΥΔΑΣ












Σάββατο 19 Σεπτεμβρίου 2026

ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ "ΣΥΝΟΜΙΛΗΤΗΣ"

 



                           ΣΥΝΟΜΙΛΗΤΗΣ

Αν και οι καιροί των προβληματισμών και της ευθύνης
αποτιμώνται με τη συνέπεια λόγων και έργων,
με δόκιμη συναίνεση και κριτική αποδοχή,
ανέστιοι μέντορες,αμνήμονες ταγοί κι επίδοξοι προφήτες,
της πλάνης πρεσβευτές και της χειραγώγησης λειτουργοί,
τον καλούσαν μπροστάρη σε κάθε τους επιλογή,
του τόνιζαν την υπακοή ως συνείδηση και αρετή,
του εικόνιζαν ως χρέος και δικαίωμα την προσαρμογή
και τον αποκαλούσαν ισότιμο,δημιουργικό συνομιλητή.

Ο δάνειος λόγος τους σύμφυρμα και η εμμονή πρωτείο,
δικαιοσύνη η προβολή και η προσφορά αξιοσύνης μέτρο,
φάσμα ιδεών η επίκληση και δόγματα η πίστη
με σύνδρομα ορθολογισμού κι αυθεντικές μονοφωνίες
για να 'ναι η αντίληψη κοινή της ιστορίας και της ανάγκης
γι' αυτό και δεν δικαίωναν στο φόβο την καταφυγή του,
στο όνειρο την παρόρμηση και το δειλό αναρώτημά του,
υποκριτικά του διέκριναν  υπεύθυνες  ομόγνωμες συμφωνίες
κι αυθαίρετα τον ενέτασσαν ομόλογο συνομιλητή.

Με πρόκριμα το στοχασμό και στέγασμα την αλήθεια,
η προτροπή ήταν κλήτευση και η ένταξη ασυλία,
ευπείθεια στ' ανερμάτιστο κι ασύμβατη μικροθυμία,
της μνήμης απαξίωση κι απ' τα όνειρα αποστασία,
γι' αυτό και αντιλόγησε με θέσμιες κι ευσύνοπτες απόψεις,
αντέτεινε το σχετικό στους αφορισμούς και τις γενικεύσεις
δόμησε την προαγωγή στην αντίθεση και τη διαφωνία
κι αφού οι καιροί τον στράτευαν στην προσωπική ευθύνη,
προσφέρθηκε,ένας από τους πολλούς, ανένταχτος συνομιλητής.

                          Γιώργος   Αλεξανδρής

Από την ποιητική συλλογή  ΕΠΙΓΕΙΕΣ  ΑΝΑΓΝΩΣΕΙΣ.






Παρασκευή 18 Σεπτεμβρίου 2026

ΗΛΙΑΣ ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ "Τα Σταφύλια, οι Ιδέες και η Ζύμωσή τους"

 

  &. Γράφει ο Ηλίας Γιαννακόπουλος, Blog "ΙΔΕΟπολις"

 *Τα σταφύλια και οι Ιδέες πρέπει να πατηθούν…για να δώσουν το κρασί…     

                                  **Το Πατητήρι των Ιδεών

          «Αμπέλι μου, πλατύφυλλο και καλοκλαδεμένο, δέσε σταφύλια κόκκινα, να μπω να σε τρυγήσω, να κάμω αθάνατο κρασί, μοσκοβολιά γιομάτο» (K. Κρυστάλλης).

            Ο Σεπτέμβριος είναι ο μήνας του Τρύγου, αλλά και ένας μικρός στοχαστικός καθρέφτης της ανθρώπινης ζωής. Στο αμπέλι, η ρόγα πρέπει να κοπεί, να πατηθεί, να σπάσει και να ζυμωθεί για να μεταμορφωθεί σε κρασί. Στην κοινωνία, οι Ιδέες χρειάζονται την αμφισβήτηση, τη σύγκρουση και τη δοκιμασία για να ωριμάσουν. Και ο άνθρωπος, αν επιδιώκει την αυτοβελτίωσή του, πρέπει συχνά να περάσει από ανάλογες εσωτερικές πιέσεις. Ίσως, λοιπόν, ο Τρύγος να κρύβει ένα βαθύτερο μάθημα για τη ζωή.

          Τα κοφίνια γεμίζουν, τα βαρέλια καθαρίζονται-αερίζονται, τα πατητήρια ετοιμάζονται και οι μηχανές-εξαρτήματα για την παραγωγή του τσίπουρου τακτοποιούνται με επιμέλεια για τη μεγάλη στιγμή-τσιπουροκατάνυξη.


        Οι φίλοι του σταφυλιού και οι μερακλήδες των προϊόντων του κατέκλυσαν-ποστάρουν το διαδίκτυο με τις σχετικές φωτογραφίες. Το σταφύλι και το αμπέλι κάθε αρχή Σεπτεμβρίου έχουν την τιμητική τους. Ο Διόνυσος σκορπίζει σε όλους στιγμές, εμπειρίες μοναδικές γευσιγνωσίας (ρόγα σταφυλιού, κρασί, μουστοκούλουρα, μουσταλευριά, τσίπουρο...) και μαζί με όλα αυτά, ως συνοδό στοιχείο, την ψυχική ευφορία.

      Στα αμπελοχώραφα, στα πατητήρια και στις βραδινές ώρες της τσιπουροκατάνυξης τα πειράγματα, τα τραγούδια και οι χοροί καλά κρατούν. Δίπλα σε αυτά οι πιο πνευματώδεις διανθίζουν την ατμόσφαιρα με παροιμίες και άλλες λαϊκές φράσεις που παραπέμπουν στο αμπέλι και το σταφύλι.

        «Μηδ’ εν άλλο φυτεύσης πρότερον  δένδρεον αμπέλω…» (Αλκαίος)

          Δεν λείπει, βέβαια, και η αγωνία μήπως κάποια βροχή καταστρέψει τη σοδειά και πάει χαμένη η χρονιά και οι κόποι τους. Κι αυτό γιατί ο Τρύγος είναι μια επίπονη εργασία που απαιτεί εγρήγορση, συγκεκριμένο περιορισμένο χρόνο και πολλά χέρια. Η φύση επιβάλλει τον δικό της ρυθμό και ο άνθρωπος οφείλει να προσαρμοστεί σε αυτόν.

        Δεν είναι τυχαίο που οι παλιοί μας θυμίζουν το γνωστό «Θέρος, Τρύγος, Πόλεμος». Ίσως ο Πόλεμος να είναι αχρείαστος και άσχετος με τα δύο πρώτα, αλλά είναι αυτός που νοηματοδοτεί τη μεταξύ τους σχέση. Το στοιχείο του κόπου, του πόνου, του επείγοντος και της ανθρώπινης αλληλεγγύης συνιστούν τα βασικότερα αυτής της σχέσης των τριών αυτών εννοιών.

         Η έννοια της συλλογικής προσπάθειας και αλληλοβοήθειας παλιότερα ήταν εξασφαλισμένη, αφού τότε λειτουργούσε η «κοινότητα» με ό,τι αυτή συνεπάγεται. Η κοινότητα ήταν ένας μηχανισμός αλληλεγγύης και επιβίωσης.

                                «Όποιος έχει αμπέλια, βάνει εργάτες».

        Ωστόσο εκείνη η λαϊκή έκφραση-διαπίστωση (πέραν των πολλών παροιμιών για το αμπέλι, το σταφύλι και τα παράγωγα προϊόντα τους, π.χ. κρασί...) που προκάλεσε το ενδιαφέρον μου, διαβάζοντας τα σχετικά με τη διαδρομή Αμπέλι > Σταφύλι > Πατητήρι > Ζύμωση > Κρασί > Τσίπουρο..ήταν και η:

                    «Το σταφύλι πρέπει να πατηθεί για να γίνει κρασί».

           Κι ενώ διάβασα ή άκουσα κάπου από φίλους-ειδικούς τη φράση αυτή και σε συνδυασμό με τη ζύμωση που ακολουθεί, το ενδιαφέρον μου εστιάστηκε αυτόματα σε μία αυθαίρετη αναλογία (για έναν απροσδιόριστο λόγο).

             Όπως το σταφύλι πρέπει να περάσει από τη διαδικασία του πατήματος και του σπασίματος της ρόγας έως και της αναγκαίας ζύμωσης μέχρι να γίνει το κρασί, έτσι και οι Ιδέες του ανθρώπου χρειάζονται ή υφίστανται την ίδια διαδικασία. Καμία ιδέα όσο ρηξικέλευθη ή κατανοητή ή κοινωνικά χρήσιμη κι αν ήταν δεν επικράτησε πριν γνωρίσει τη δυσπιστία, την εχθρότητα των αντιπάλων, τον χλευασμό ή ακόμη και την απόρριψη ή και τη δίωξη (ιδεολογική, δικαστική...) μέχρι τελικά να επικρατήσει.

         Αφήνω κατά μέρος τις ιστορικές διώξεις και θανατικές καταδίκες ανθρώπων με «επικίνδυνες ιδέες», όπως του Σωκράτη, του Αναξαγόρα, του Πρωταγόρα του Γαλιλαίου, του Τζορντάνο Μπρούνο κι άλλων...Η ιστορία των Ιδεών είναι γεμάτη από παραδείγματα ανθρώπων που πλήρωσαν ακριβά την τόλμη να αμφισβητήσουν το κατεστημένο.

            Συνιστά φυσικό νόμο η διαδικασία μεταμόρφωσης ενός προϊόντος σε κάποιο άλλο. Η φύση έχει να μας δείξει-διδάξει πολλά τέτοια φαινόμενα μεταμόρφωσης, αφού, όπως τόνισε και ο Αριστοτέλης, «η Φύσις ουδέν μάτην ποιεί». Η μεταβολή, λοιπόν, δεν είναι εξαίρεση αλλά συστατικό της ίδιας της ζωής.

         Στην εβδομαδιαία λαϊκή της γειτονιάς μου κάποιος παραγωγός, διαφημίζοντας και πωλώντας κάποιο αρωματικό προϊόν (φρούτο-λαχανικό), πρόβαλε στον δύσπιστο αγοραστή-πελάτη του αυτήν τη λειτουργία της Φύσης. Τον ενημέρωσε πως το αρωματικό προϊόν που αγοράζει καλλιεργήθηκε σε κοπριά ζώου με ό,τι αυτό συνεπάγεται σε επίπεδο οσμής-αρώματος.

          Ο πελάτης αρχικά φάνηκε να σαστίζει και να απομακρύνεται από την ιδέα της αγοράς του προϊόντος, μέχρι που ο παραγωγός επένδυσε τη διαφήμιση του προϊόντος του και με την ανάλογη θυμοσοφία-φιλοσοφία περί της κυριαρχίας των αντιθέσεων στη φύση, ως κοσμοποιού δύναμης. Εκεί όπου η πρώτη ύλη φαίνεται απωθητική, η φύση μπορεί να δημιουργήσει κάτι ωφέλιμο και ευχάριστο.

          Ας επανέλθουμε, όμως, στην «έκθεση-τριβή» των Ιδεών στη δυσπιστία του κοινωνικού σώματος και στην αναγκαία «ζύμωση» που υφίστανται-χρειάζονται για να ωριμάσουν και να κυριαρχήσουν. Αυτή η «έκθεση-τριβή» και «ζύμωση» των Ιδεών λειτουργεί απελευθερωτικά τόσο για τις ίδιες όσο και για τους φορείς τους. Μέσα από τη δοκιμασία αποκαλύπτονται οι αδυναμίες, οι ατέλειες και οι δυνατότητές τους.   

          Κατά τη διάρκεια του «πατήματος-σπασίματος» των Ιδεών στο κοινωνικό (ή και ιδεολογικό) πατητήρι αναδύονται οι αδυναμίες τους, οι ατέλειές τους και, γιατί όχι, η ανάγκη επαναδιατύπωσής τους. Η αμφισβήτηση, όταν δεν μετατρέπεται σε τυφλή απόρριψη, μπορεί να γίνει δημιουργική δύναμη.

          Ακόμη και οι Ιδέες, όπως η ρόγα του σταφυλιού, χρειάζονται το βίαιο «πάτημα-σπάσιμο» για να ωριμάσουν ή για να καταστούν πιο τελεσφόρες για το κοινωνικό σύνολο. Η δοκιμασία τις υποχρεώνει να αποκαλύψουν το πραγματικό τους περιεχόμενο και να αποδείξουν την αντοχή τους.

          Ίσως αυτή η «βία» του «πατήματος-σπασίματος» των Ιδεών (κατ' αναλογία με αυτήν της ρόγας του σταφυλιού) να είναι η μόνη αποδεκτή μορφή βίας στην ιστορία των κοινωνιών. Κάτι τέτοιο θα είχε υπόψη του ο Μαρξ όταν διατύπωνε το εμβληματικό «η βία είναι η μαμή της Ιστορίας». Η μεταφορά αυτή, βέβαια, δεν δικαιολογεί την πραγματική βία, αλλά παραπέμπει στη δυναμική των συγκρούσεων που συνοδεύουν τις μεγάλες ιστορικές αλλαγές.

          Αν όλα τα παραπάνω ισχύουν για την ιστορία των Ιδεών, το ίδιο φαίνεται να ισχύει και για τον άνθρωπο που στοχεύει στην μεταμόρφωση-αυτοβελτίωσή του. Κι εδώ η αλλαγή δεν είναι εύκολη ούτε ανώδυνη.

             Η αυτοβελτίωση δεν είναι μια εύκολη και ανώδυνη διαδικασία. Όπως το σταφύλι πρέπει να πατηθεί και να ζυμωθεί για να μεταμορφωθεί σε κρασί, έτσι και ο άνθρωπος χρειάζεται να περάσει από τη δοκιμασία, την αμφισβήτηση και την εσωτερική αναμέτρηση για να ανακαλύψει μια νέα εκδοχή του εαυτού του.

           Η ψυχολογία, άλλωστε, αναγνωρίζει τη σημασία της αυτοπαρατήρησης και της συνειδητής αλλαγής. Οι δυσκολίες, οι αποτυχίες και οι κρίσεις μπορούν να λειτουργήσουν ως «πατητήρι» του Εγώ μας. Δεν μας καταστρέφουν αναγκαστικά, αλλά μπορούν να μας αναγκάσουν να αναθεωρήσουμε, να ωριμάσουμε και τελικά να μεταμορφωθούμε. Η πίεση, όταν αξιοποιείται δημιουργικά, γίνεται δύναμη αυτογνωσίας.

             Είναι αναγκαία, δηλαδή, η βίαιη αποκόλληση-απελευθέρωση από το παλιό και η ζύμωσή του στο νέο που πολλές φορές μας τρομάζει. Ίσως-ίσως αυτή η βίαιη αποκόλληση να είναι επώδυνη και το νέο που καλούμαστε να «ενδυθούμε» να απαιτεί χρόνο και πολλές θυσίες. Η αυτοβελτίωση και η εσωτερική μας μεταμόρφωση προϋποθέτουν εσωτερική δύναμη, αντοχή, επιμονή και ακλόνητη θέληση για τον ευκταίο στόχο μας.

         Εξάλλου, για να θυμηθούμε και τη σχετική παροιμία, «σιγά-σιγά γίνεται η αγουρίδα μέλι». Η ωρίμανση είναι διαδικασία και όχι στιγμιαίο γεγονός. Χρειάζεται χρόνο, όπως ακριβώς και η ζύμωση του κρασιού.

           Το κρασί, λοιπόν, ως το κυρίαρχο και καθαγιασμένο παράγωγο του σταφυλιού προϋποθέτει το πάτημα-ράγισμα της ρόγας του σταφυλιού και την ακολουθητέα ζύμωση-ωρίμασή του. Κατ' αναλογία το ίδιο συμβαίνει και στην προσπάθεια-συνειδητή απόφαση του ανθρώπου για αυτοβελτίωση-μεταμόρφωσηΠίεση > ωρίμανση > τελική μορφή (μεταμόρφωση).

         Τα τρία αυτά στάδια (έστω και σχηματικά) αποδίδουν με ενάργεια-πειστικότητα όχι μόνο την αναλογία ανάμεσα στην παραγωγή του κρασιού (σταφύλι > κρασί) και την απόφαση του ανθρώπου για μεταμόρφωση-αυτοβελτίωση αλλά και το πόσο διδακτικοί είναι οι νόμοι που διέπουν τη λειτουργία της Φύσης. Το σταφύλι μάς διδάσκει πως τίποτα σημαντικό δεν γεννιέται χωρίς διαδικασία, κόπο και χρόνο. Και ίσως αυτή να είναι η βαθύτερη σοφία της Φύσης.            

               Ας τους δούμε προσεκτικά για να πετύχουμε το επικούρειο:

                                                 «Κατά Φύσιν ζην».

          Ίσως τελικά το «Θέρος, Τρύγος, Πόλεμος» να μην είναι μόνο μια παλιά λαϊκή φράση, αλλά ένας συμβολικός δρόμος κατανόησης της ζωής. Όπως το σταφύλι μεταμορφώνεται μέσα από το πάτημα και τη ζύμωση, έτσι και οι Ιδέες και ο άνθρωπος δοκιμάζονται πριν αποκτήσουν την τελική τους μορφή.

       *Χρήσιμο άρθρο: «Το αμπέλι και το κρασί: Ένα ταξίδι στην ιστορία και τις λαϊκές παραδόσεις» (Βασίλης Πανάγος – εκπαιδευτικός)

  https://iliasgiannakopoulos.blogspot.com/                  







ΜΑΡΓΚΙ – Η ΥΠΟΘΕΣΗ ΚΟΚΚΙΝΕΣ ΤΟΥΛΙΠΕΣ ( Το βραβευμένο ψυχολογικό δράμα μυστηρίου της Σταύρης Ντουμάζιου στο Θέατρο Αλκμήνη)

 

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

ΜΑΡΓΚΙ – Η ΥΠΟΘΕΣΗ ΚΟΚΚΙΝΕΣ ΤΟΥΛΙΠΕΣ

Το βραβευμένο ψυχολογικό δράμα μυστηρίου της Σταύρης Ντουμάζιου στο Θέατρο Αλκμήνη

Από 16 Οκτωβρίου | Κάθε Παρασκευή στις 21:15 | Για περιορισμένο αριθμό παραστάσεων

 Ένας πυροβολισμός.

                                                                Δύο ομολογίες.

                                                     Η υπόθεση μοιάζει κλειστή.

Κι αν η πιο σημαντική στιγμή της ιστορίας ήταν εκείνη που κανείς δεν πρόσεξε;

Το έργο της Σταύρης Ντουμάζιου «ΜΑΡΓΚΙ–Η ΥΠΟΘΕΣΗ ΚΟΚΚΙΝΕΣ ΤΟΥΛΙΠΕΣ» έρχεται από τις 16 Οκτωβρίου στο Θέατρο Αλκμήνη, με τη Νεκτάρια Παναγιωτοπούλου επί σκηνής, για περιορισμένο αριθμό παραστάσεων.

Ένα καθηλωτικό ψυχολογικό δράμα μυστηρίου, γεμάτο ανατροπές, που εξερευνά τις σχέσεις εξουσίας, τη χειραγώγηση και τις αόρατες κληρονομιές που κουβαλάμε μέσα.

Ένας έρωτας μετατρέπεται σε αίνιγμα.

Πέντε χρόνια μετά τη γνωριμία της με τον Τζο, η Μάργκι προσπαθεί να καταλάβει τι απέγινε η ζωή που ονειρεύτηκε, επιστρέφοντας στο παρελθόν και αναζητώντας το σημείο όπου όλα άλλαξαν.

Ποιο ήταν το πρώτο σημάδι;

Πόσο καλά γνωρίζουμε τους ανθρώπους που αγαπάμε;

Όσα κάποτε έμοιαζαν αθώα αποκτούν σταδιακά διαφορετικό βάρος.

Καθώς η Μάργκι επιστρέφει στο παρελθόν της, αποκαλύπτεται κάτι βαθύτερο από την ιστορία ενός έρωτα: ένας κύκλος που περνά από γενιά σε γενιά, ζητώντας πάντα το ίδιο τίμημα.

Πότε αρχίζει πραγματικά μια ζωή να ανήκει σε εκείνον που τη ζει;

Θα επαναλάβει την ιστορία που της παραδόθηκε ή θα βρει τη δύναμη να τη διακόψει;

Γιατί μερικές φορές η πιο δύσκολη απόδραση δεν είναι από έναν άνθρωπο.

Είναι από την ιστορία που έχεις μάθει να λες στον εαυτό σου.

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ

Κείμενο – Σκηνοθεσία: Σταύρη Ντουμάζιου

Ερμηνεία: Νεκτάρια Παναγιωτοπούλου

Καλλιτεχνικοί σύμβουλοι: Δημήτρης Βαρβαρήγος, Πάντυ Ντουμάζιου

Σχεδιασμός φωτισμού: Μανώλης Μπράτσης

Μουσική επιμέλεια – Σκηνικά: Σταύρη Ντουμάζιου

Επεξεργασία ήχου – Ηχογράφηση: Studio eNCORE

Κινησιολογία: Πάντυ Ντουμάζιου

Φωτογραφία: Νίκος Ζαχαρόπουλος

Βοηθός φωτογράφου: Όλγα Ανδιάρη

Γραφιστική επιμέλεια: Mavrakis Design

Παραγωγή: ΜΑΝΤΑΜ ΣΑΡΔΑΜ


ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ

ΜΑΡΓΚΙ – Η ΥΠΟΘΕΣΗ ΚΟΚΚΙΝΕΣ ΤΟΥΛΙΠΕΣ

Από: 16 Οκτωβρίου

Ημέρα & ώρα: Κάθε Παρασκευή στις 21:15

Θέατρο: ΑΛΚΜΗΝΗ

Διάρκεια: 70 λεπτά

Παραστάσεις: Για περιορισμένο αριθμό παραστάσεων

Εισιτήρια: 10€–13€

ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΠΡΟΠΩΛΗΣΗΣ

Εισιτήριο 10€ για αγορές έως 30/9

Προπώληση: more.com

Link προπώλησης: https://www.more.com/gr-el/tickets/theater/margki-i-ypothesi-kokkines-toulipes/


ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ – ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΤΥΠΟΥ

Για συνεντεύξεις, φωτογραφικό υλικό και περισσότερες πληροφορίες:

Υπεύθυνη Επικοινωνίας: Σταύρη Ντουμάζιου

Email: stavridoumaziou@gmail.com

Instagram: _margi_theatro

Facebook: Mάργκι