Σάββατο 31 Ιουλίου 2021

Κωνσταντίνος Λίχνος "Η επιστολή "



Αγαπητέ συνάδερφε.

Καταρχάς σε χαιρετώ και κατά δεύτερον σκοπεύω να σου ζητήσω μια χάρη. Δεν γνωρίζω τι ακριβώς υπέπεσε στην αντίληψη σου αλλά είναι σαφές πως ήταν κάτι τόσο επιβαρυντικό εναντίον μου που σε οδήγησε να αλλάξεις άρδην την συμπεριφορά σου απέναντι μου. Παρά τις προσπάθειες μου, δεν μπορώ να είμαι σίγουρος για το τι έφτασε στα αυτιά σου κι ούτε πρόκειται να αναλωθώ σε υποθέσεις. Δεν έχω καμιά διάθεση άλλωστε να αναμετρηθώ με φήμες κι ανυπόστατες εντυπώσεις που δεν έχουν το παραμικρό έρεισμα. Έχω μάθει να παίρνω τις μετρητής μονάχα όσα φτάνουν στα αυτιά μου απευθείας και οχι όσα μου μεταφέρονται με πλάγιους τρόπους. Θα σε παρακαλούσα λοιπόν, να μου γνωστοποιήσεις το συντομότερο τους λόγους της δυσαρέσκειας σου.

Έχω την υποψία πως σχετίζεται με την συνομιλία που είχα πριν μερικές ημέρες με τον κ. Δεσποτόπουλο. Αν είχες μπει στο κόπο να με ρωτήσεις ευθέως θα σου απαντούσα πως ούτε κι εγώ ο ίδιος δε θυμάμαι το τι ακριβώς ειπώθηκε μεταξύ εμού και του προϊσταμένου μας. Για να είμαι απόλυτα ειλικρινής, αδυνατώ να ανακαλέσω επακριβώς μονάχα τα όσα είπα εγώ γιατί απλούστατα δεν συγκρατώ ποτέ κατά γράμμα τα όσα λέω. Μπορεί αυτό να συμβαίνει επειδή είμαι κατά κάποιον τρόπο επιπόλαιος ή ίσως επειδή έχω εμπιστοσύνη ακράδαντη στον εαυτό μου. Ένας ψεύτης και δολοπλόκος επιβάλλεται να έχει μνήμη καλή, μα εγώ τέτοιος δεν είμαι. Ποτέ μου δεν υπήρξα χειριστικός, ποτέ δεν έδρασα ως μηχανορράφος και συκοφάντης. Σε κάθε μεμονωμένη κουβέντα νιώθω τη βεβαιότητα πως έχω την ευχέρεια να εκφραστώ δίχως να εκθέσω πρόσωπα και καταστάσεις, εφόσον φυσικά δεν είναι τέτοια η επιθυμία και η πρόθεση μου. Ελάχιστες φορές μου έτυχε στη ζωή να πιεστώ τόσο ώστε να παρεκκλίνω έστω και λίγο από τις αρχές μου αυτές και οι αλγεινές στιγμές εκείνες χαραχτήκαν στη μνήμη μου ανεξίτηλα. Στη προκειμένη περίπτωση όμως, σε διαβεβαιώ πως είχα μονάχα καλή προαίρεση όταν αναφέρθηκα στο άτομο σου εν απουσία σου.

Όπως θα έχεις και ιδίοις όμμασι παρατηρήσει, ποτέ μου δεν παρουσιάστηκα διπρόσωπος ούτε έγινα σιωπηρά μέλος κάποιας κλίκας. Χωρίς αυτό να σημαίνει πως συγκάλυπτα τις πεποιθήσεις μου ή ότι πάσχιζα να παρουσιάζομαι αμερόληπτος και δικαιοφανής. Ποτέ μου όμως δεν πραγματοποίησα γνωριμιές και επαφές με γνώμονα την ιδιοτέλεια και ποτέ δεν εκμεταλλεύτηκα ευνοϊκές για εμένα περιστάσεις. Η θέση μου στην εταιρία και η γενικότερη στάση μου συνηγορούν προς αυτό. Σε αντίθεση με κάποιους άλλους, τυχοδιώκτες ομφαλοσκόπους, που αναρριχήθηκαν ως και στη θέση του προϊσταμένου πατώντας επί πτωμάτων. Παρ' όλη την ανειλικρίνεια και την υστεροβουλία που κυριαρχεί στο χώρο εργασίας μας, κατάφερα να μην παρασύρομαι απ' τα φαιδρά τερτίπια των φαύλων υποκειμένων που αποκαλούμε συναδέλφους, να μην ανταποδίδω χτυπήματα και να μην χειρίζομαι μέσα αθέμιτα για να προωθώ τον εαυτό μου.

Όσο κι αν κάποιες στιγμές δελεάστηκα, δεν συμμετείχα ποτέ μου σε πισωμαχαιρώματα ακόμη και τη λεγόμενη νύχτα των μεγάλων μαχαιριών. Όταν η διαχείριση ανθρωπίνων πόρων του τμήματος μας ανατέθηκε σε εξωτερική εταιρία με αποτέλεσμα δομικές ανακατατάξεις στη διανομή των εργασιακών θέσεων. Ήμουν ο μόνος απ' τους παλιούς υπαλλήλους τότε που παρά την αξιοσημείωτη προϋπηρεσία μου δεν κατέλαβα κάποιο από τα προνομιακά πόστα. Κάποιοι απολύθηκαν εν μια νυκτί, κάποιοι άλλοι υπέστησαν περικοπές και βρεθήκαν μετέωροι να τρέχουν απέλπιδες στην επιθεώρηση εργασίας για να καταγγείλουν το έλλειμμα ενσήμων ή το γεγονός πως διήνυαν πλέον μήνες εργασίας δίχως απολαβές. Όταν οι απεγνωσμένοι αυτοί άνθρωποι προσεγγίσαν τους πρώην συναδέλφους τους ζητώντας συμπαράσταση, όλοι όσοι είχαν κατορθώσει να διατηρήσουν τη θέση τους ποιούσαν την νήσσα. Είχα προσπαθήσει, ίσως θυμάσαι, να αναδείξω το ζήτημα και με προσωπικές μου ενέργειες αλλά και με παρεμβάσεις μου στις συνελεύσεις του σωματείου μας. Η αντίδραση των συναδέλφων μας όμως, ήταν το λιγότερο αποκαρδιωτική. Χωρίς περίσκεψη, χωρίς λύπη, χωρίς αιδώ νίπταν τας χείρας τους και είχα απομείνει μονάχος να τρέχω αλλόφρονας από γραφείο σε γραφείο αναζητώντας ανθρώπους, σαν άλλος κυνικός Διογένης. “Και τι κατάφερες με αυτή σου τη στάση;”, ίσως σκοπεύεις να με ρωτήσεις και το μόνο που μπορώ να απαντήσω είναι πως τουλάχιστον δεν κουβαλώ κρίματα και δεν χρειάζεται να απομνημονεύω τη κάθε κουβέντα μου. Μπορεί να μην σε καλύπτει η απόκριση μου αυτή αλλά για μένα το ότι δεν χρειάζεται να εποπτεύω την κάθε μου ενέργεια και να φυλάγομαι ακόμη κι από την σκιά μου την ίδια, έχει αξία ανεκτίμητη. Απέναντι σε όσους δεν έχουν απολαύσει ξεγνοιασιά τέτοια δεν μπορώ παρά να αισθάνομαι ευνοημένος. Η αλήθεια είναι ότι όντως νιώθω τυχερός και όπως κάθε άνθρωπος που στάθηκε ευλογημένος στη ζωή του οφείλω κι εγώ να είμαι μακρόθυμος και υποστηρικτικός απέναντι στους λιγότερο προνομιούχους.

Ίσως αυτός να στάθηκε και ο λόγος που επωμίστηκα περαιτέρω βάρη και προσπάθησα να πρωτοστατήσω στη ανάταση του σωματείου μας. Ακόμη και σε μια εποχή τόσων αντεργατικών μεταρρυθμίσεων όμως η συμμετοχή παραμένει ισχνή. Η σχέση των περισσότερων συνάδελφων μας με το σωματείο αποδεικνύεται καιροσκοπική και πελατειακή. Φυσικά, το θεωρούν αβαντάζ να συναναστρέφονται με κάποιον που συνδικαλίζεται ενεργά, οι ίδιοι όμως επιλέγουν να αποστασιοποιούνται και να παραμένουν αφατρίαστοι. Δεν πρέπει, βλέπεις, να στιγματιστούν ή να απολέσουν καμιά δυνατότητα ελιγμού κι από μια άποψη η στάση τους αυτή είναι δικαιολογημένη απόλυτα. Το εργασιακό μας περιβάλλον είναι τοξικό και απαιτείται διαρκής επαγρύπνηση για να μην περιπέσουμε στη δυσμένεια των προϊσταμένων μας. Η άνιση μεταχείριση, η άσκηση ψυχολογικής πίεσης, η ανάθεση υπερβολικού όγκου εργασίας και η τοποθέτηση σε δυσμενείς θέσεις είναι αναντίρρητα η πολιτική της εταιρίας μας απέναντι σε όσους δεν συμμορφώνονται πλήρως. Μια πολιτική που δεν μας συνθλίβει απλώς αλλά μας διαπαιδαγωγεί και χαράζει μέσα μας ένα νέο ήθος, αυτό της εθελοδουλίας και της υποταγής. Ο προϊστάμενος μοιάζει να έχει αναδειχθεί στη πατρική φιγούρα απ' την οποία όλοι επιζητούν επιβράβευση, ενώ ο συνάδελφος μετατράπηκε σε ανταγωνιστή και αντίπαλο. Είναι πραγματικά παιδαριώδης η στάση μας αυτή, μα δυστυχώς δεν μπορούμε παρά να περιμένουμε ώστε τα παιδιά κάποια στιγμή να ενηλικιωθούν. Όπως θα πράτταμε απέναντι σε κάθε παιδί, όσες αταξίες κι αν έκανε, έτσι πρέπει να συμπεριφερθούμε κι απέναντι στους συναδέλφους μας, περιβάλλοντας τους κι αυτούς με στοργή. Ας με συγχωρήσουν μονάχα γιατί η αγάπη που τους τρέφω προσομοιάζει συχνά αυτή του πυγμαλίωνα προς το δημιούργημα του. Ας με συγχωρέσουν αλλά δε μπορώ να τους συμπαθώ παρά μόνο προσδοκώντας να μεταλλαχθούν σε κάτι καλύτερο.

Κάποιος θα μπορούσε να ισχυριστεί βέβαια, ότι μια τέτοιου είδους συμπάθεια μονάχα συμπάθεια δεν είναι. Ίσως να πραγματοποιώ έναν αισχρό ευφημισμό και στο βωμό της διαφάνειας οφείλω να ανασύρω από μέσα μου καταλληλότερες λέξεις για να εκφράσω ότι αισθάνομαι· που πιθανότατα δεν είναι τίποτα άλλο από μια συγκαλυμμένη και υφέρπουσα περιφρόνηση. Οι λέξεις όμως παραμένουν ανεύρετες και όχι λόγω ελλείψει προσπάθειας. Ίσως να κρύβω μέσα μου καταφρόνηση για τους συναδέλφους μας αλλά αν κάποιος με εγκαλούσε για περιφρόνηση όλο μου το είναι θα εξεγείρονταν και θα 'νιωθε αδικημένο εισπράττοντας έναν τέτοιο ποταπό χαρακτηρισμό. Αυτή μου η αυθεντική εναντίωση απέναντι σε μια τέτοια κατηγορία μου επιτρέπει να αισθάνομαι άμεμπτος. Ίσως όμως ακόμη και η απενοχοποιητική αυτή αίσθηση να μην είναι απόλυτα καθαρτική. Άλλωστε, μέχρι και μένα με ενοχλεί ενίοτε το αέναο κλαψουριτό των αιωνίων αθώων.

Εγώ βλέπεις δεν έχω την πολυτέλεια να αντιμετωπίζω τον εαυτό μου σαν να είναι ακόμη παιδί. Η αλήθεια είναι ότι έχουμε σχετικά την ίδια ηλικία και προσληφθήκαμε στην εταιρία σχεδόν ταυτόχρονα, προερχόμενοι μάλιστα από αφετηρία παρόμοια. Τότε μας ένοιαζε μονάχα να δουλέψουμε, να δουλέψουμε σκληρά μπας και χτίσουμε ένα κάποιο μέλλον για τους εαυτούς μας. Σε αυτό το μουντό κτίριο με τους ξεβαμμένους τοίχους και τους στενούς διάδρομους, ο καθένας απ' το δικό του το πόστο, διαπιστώσαμε το πως γίνεται ο άνθρωπος να μην ορίζει τον εαυτό του και το πόσο ανελέητα αλέθεται η προσωπικότητα μας στης εκμετάλλευσης τις μυλόπετρες. Μέσα σ' αυτές τις γαλέρες όπου οι υποτακτικοί φορούνε σακάκι και κραδαίνουν αντί για κουπί χαρτοφύλακα, υπήρξαμε συνομήλικοι για κάμποσα χρόνια· μα κάποια στιγμή σε προσπέρασα. Έκτοτε ωριμάσαμε ασύμμετρα και ξεμακρύναμε. Δεν ξέρω για σένα αλλά εμένα με απασχόλησε πολύ το γιατί και πως συνέβη αυτό.

Είναι, πιστεύω, καταδικασμένος κάθε νοήμων άνθρωπος να αναλογίζεται το βίο του και να εξετάζει διαρκώς το ποιόν του. Περνώντας τακτικά απ' αυτή τη διαδικασία του αναστοχασμού έχω ήδη δώσει αρκετές απαντήσεις για αυτά που τώρα σε ρωτώ. Δεν παριστάνω λοιπόν τον αφελή και καλύτερα παρέβλεψε το γεγονός πως παρουσιάζομαι εφεκτικός, δεν γίνεται λόγω ατολμίας ή άγνοιας. Δεν σου κρύβω όμως πως συχνά στέκομαι με δέος απέναντι στους ανθρώπους, ανίκανος να τους ερμηνεύσω στο ελάχιστο. Πίστεψε με πως έχω πολλάκις αποδυθεί σε εκστρατείες ανακαλύψεως του εαυτού μου, χωρίς αυτό να σημαίνει βέβαια πως κατόρθωσα να εισχωρήσω στων αδύτων τα άδυτα, στης συνειδήσεως μου τα μύχια. Αναρίθμητες φορές έχω επιχειρήσει επίσης, να διαρρήξω και την πανοπλία που φορούν οι σεβαστοί μας συνάδελφοι. Να καταδυθώ στα κατάβαθα του νου τους και σαν λαθρεπιβάτης κρυμμένος καρτερικά στα μισοσκόταδα να ατενίσω τον ιδιότυπο ήλιο που ανατέλλει μες τα κεφάλια τους.

Ίσως να είμαι πράγματι ιδεοληπτικός και πεσιμιστής όπως ισχυρίζεστε, σας έχω ακούσει αμέτρητες φορές να με σχολιάζεται στους διαδρόμους. Πως δύναται όμως να σκεφτεί κάποιος πέρα απ' τις καθοριστικές εμπειρίες του; Ο κόσμος αυτός απειλούσε να με εξαχρειώσει διαρκώς και τώρα πιθανότατα να του ανταποδίδω τη χάρη, ολοκληρώνοντας έτσι την ανίερη αποστολή του. Παρόμοιες εμπειρίες θα έχεις και εσύ ο ίδιος φαντάζομαι και συνεπώς η απειλή που σου περιγράφω δεν θα σου είναι ολότελα ξένη. Μέσα στο μικρόκοσμο της εταιρίας μας, που με την ανοχή μας μπολιάστηκε με υστεροβουλία και μικρότητα, πορευτήκαμε όλοι μας με την ίδια δαμόκλειο σπάθη επάνω απ' τα κεφάλια μας. Θαρρείτε όμως κάποιοι πως διασώσατε τους εαυτούς σας, επειδή προσαρμόζεστε εύκολα και το θεωρείται αυτό το υπέρτερο προσόν. Ωριμάσατε γρήγορα πιστεύεται και έτσι είστε ικανοί να επιδείχνεται σύνεση, ευελιξία και το κυριότερο να σιωπάτε όταν πρέπει ώστε να προωθείται επιτυχώς το προσωπικό σας συμφέρον. Οποιοσδήποτε κινείται σε διαφορετικά πλαίσια αποβάλλεται ως ξένο σώμα και ευθέως λοιδορείται. Συλλογιζόμενος κάποιος τα αυτονόητα και προσπαθώντας να πράξει τα δέοντα δυστυχώς δεν μπορεί παρά να αισθάνεται σήμερα σαν τον πρίγκιπα Μίσκιν.

Γνωρίζω πως με αυτή μου την ενέργεια θα μετατραπώ πάλι σε αντικείμενο χλεύης και δημόσιας θυμηδίας. Είμαι σίγουρος πως σε κάποιο διάλειμμα θα αναγνώσεις στη καφετέρια την επιστολή μου αυτή και ενώπιων των υπολοίπων θα καυτηριάσεις τον παρωχημένο μου λόγο και την μονολιθικότητα των αντιλήψεων μου. Το σκώμμα παρόλα αυτά δεν με φοβίζει καθώς έχω από καιρό διαμορφωθεί απρόσβλητος στη λοιδορία. Είχα περάσει μάλιστα μια περίοδο όταν ήμουν νεότερος, που εσκεμμένα εξέθετα και περιοδικά μείωνα τον εαυτό μου ενώπιων των άλλων. Σαν τον βασιλιά Μυθριδάτη που πίστευε πως με την κατάποση ελεγχόμενων δόσεων δηλητηρίου θα αποκτούσε τελικά ανοσία. Στη δική μου περίπτωση το εγχείρημα στέφθηκε με επιτυχία και θα σου συνιστούσα ανενδοίαστα να πράξεις κάτι ανάλογο. Εμένα, με βοήθησε αφάνταστα ώστε να σταματήσω να παίρνω στα σοβαρά τον ταπεινό εαυτό μου.

Όπως και να 'χει το πράγμα, είναι κάπως μονότονο κι ανώφελο να μονολογεί κάνεις για θέματα τέτοια. Θα σταματήσω λοιπόν, ενώ εσύ έχεις το ελεύθερο να με προσεγγίσεις ανά πάσα στιγμή ζητώντας ικανοποίηση και εξηγήσεις. Σε διαβεβαιώ πως όποια κατηγορία κι αν μου προσάψεις θα είμαι πρόθυμος να συνδιαλλαγώ, επιδιώκοντας γνήσια να φτάσω στην ουσία των πραγμάτων. Δεν θα σε κουράσω περαιτέρω λοιπόν, οι πράξεις μιλούν, άλλωστε, πιο ηχηρά απ' τα λόγια. Συνεπώς, μην σταθείς μονάχα σ' αυτά που σου έγραψα, ανέγνωσε τα κίνητρα της ενέργειας μου αυτής και πράξε ανάλογα.

Διατελώ με τι τιμή, πάντα ένας ανόητος που παραμένει στο ίδιο πόστο ύστερα από 27 συναπτά έτη ευσυνείδητου εργασίας. Ένας ανόητος δίχως αμφιβολία, που όμως δεν αξίζει την εχθρότητα και την περιφρόνηση των συνάδελφων του.

Υ.Γ. Ίσως να ευθύνεται το προχωρημένο της ηλικίας μου αλλά αν το εξετάσουμε φροϊδικά ίσως και να με υπονόμευσε το ίδιο το υποσυνείδητο μου. Οποιος κι αν ήταν ο λόγος όμως το αποτέλεσμα παραμένει το ίδιο. Όταν ολοκλήρωσα αυτή την ηλεκτρονική επιστολή προέβηκα σε μια κάπως λανθασμένη ενέργεια. Από κεκτημένη ταχύτητα φαίνεται πως την απέστειλα αρχικά στον προϊστάμενο του τμήματος μας. Όταν διαπίστωσα την ταυτότητα του παραλήπτη πάγωσα για μια στιγμή μα στη συνέχεια γέλασα μέχρι δακρύων. Προσθέτω τώρα αυτό το υστερόγραφο και μετά θα επιχειρήσω όντως να την στείλω σε εσένα. Ποιος ξέρεις όμως, μπορεί να είχε τους λόγους του που συνέβη το μικρό ετούτο ατύχημα. Ίσως έτσι να αποφύγουμε περαιτέρω ευτράπελα, γιατί πλέον είναι αδύνατο να σε βάλω στον πειρασμό του να προωθήσεις εσύ αυτήν την επιστολή σε διάφορους τρίτους και να συνδράμω έτσι στον ηθικό ξεπεσμό σου.






Βιογραφικό

Ο Κων/νος Λίχνος γεννήθηκε στον Αστακό Αιτ/νίας. Είναι Πτυχιούχος Μηχανικός Πληροφορικής & Επικοινωνιών. Διατηρεί το μπλόκ Επίκουρος, αρθρογραφεί σε ηλεκτρονικά έντυπα (λογοτεχνικά και πολιτικά), είναι συνεργάτης των εκδόσεων Κεφαλος και μέλος της συντακτικής ομάδας του περιοδικού Texnesonline.gr.
Με την λογοτεχνία ασχολήθηκε από την εφηβεία του και διακρίθηκε σε πολυάριθμους πανελλαδικούς λογοτεχνικούς διαγωνισμούς, ενώ δοκίμια και διηγήματά του δημοσιεύτηκαν σε λογοτεχνικά περιοδικά καθώς και σε λογοτεχνικά ιστολόγια του διαδικτύου. Διηγήματά του έχουν εκδοθεί σε συλλογικά έργα από τον εκδοτικό οίκο Σύγχρονη εποχή και Άπαρσις.
Θεωρεί την λογοτεχνία και την τέχνη γενικότερα, ως πράξη πολιτική. Ως προσπάθεια αποκάλυψης της κοινωνικής πραγματικότητας και παρέμβασης στο κοινωνικό γίγνεσθαι. Ένα μέσο για τον εξανθρωπισμό της ζωής των ανθρώπων.
Το Διήγημα του “Οι πορτοκαλιές” εκδόθηκε το 2018 από τον Εκδοτικό οίκο Σύγχρονη εποχή και το διήγημά του «Επιδημική κρίση» εκδόθηκε από τον εκδοτικό οίκο Άπαρσις το 2019 στο συλλογικό έργο “Διηγήματα του εγκλεισμού”.
Κέρδισε το 1ο βραβείο για το δοκίμιο του “Περί λογοτεχνικής κριτικής και δοκιμιογραφίας” στον 20ο πανελλαδικό λογοτεχνικό διαγωνισμό της Ε.Τ.Ε.Π.Κ, ενώ για το ίδιο έργο του απέσπασε το δεύτερο βραβείο στον πανελλαδικό διαγωνισμό του λογοτεχνικού περιοδικού Κέφαλος. Το 2ο βραβείο κέρδισε και στον 20ο Πανελλαδικό διαγωνισμό της Ε.Τ.Ε.Π.Κ για το παραμύθι του “Ο μικρός Κάστορας”.

Το 2018 απέσπασε για το διήγημα του “Οι πορτοκαλιές” Γ’ βραβείο διηγήματος στον 8ο Πανελλήνιο Λογοτεχνικό Διαγωνισμό που διεξήγαγε η Πνευματική Συντροφιά Λεμεσού 2018 καθώς και το Γ’ βραβείο διηγήματος στο Διαγωνισμό Λογοτεχνικού Έργου που προκήρυξε η ΚΕ του ΚΚΕ το 2018, με αφορμή τα 100 χρόνια του ΚΚΕ.
Το 2019 πέτυχε συνολικά 10 πανελλαδικές διακρίσεις στις κατηγορίες του Δοκιμίου και του Διηγήματος. Το Δοκίμιο του “Ο ρεαλισμός του εξωπραγματικού” κέρδισε το Α’ βραβείο Δοκιμίου στον Παγκόσμιο λογοτεχνικό διαγωνισμό του ΕΠΟΚ , Α’ βραβείο Δοκιμίου στον 19ο λογοτεχνικό διαγωνισμό της Εταιρείας Τεχνών Επιστήμης και Πολιτισμού Κερατσινίου (Ε.Τ.Ε.Π.Κ.) καθώς και έπαινο στον ΛΕ´ Λογοτεχνικό Διαγωνισμό από το Φιλολογικό Σύλλογο Παρνασσός και έπαινο στον 38ο Πανελλήνιο λογοτεχνικό διαγωνισμό της Πανελλήνιας Ένωσης Λογοτεχνών.
Το διήγημα του “Νόστος” απέσπασε Έπαινο στην κατηγορία του Διηγήματος στον Παγκόσμιο λογοτεχνικό διαγωνισμό του ΕΠΟΚ καθώς και στον 9ο πανελλαδικό διαγωνισμό που προκηρύχτηκε απο την Πνευματική Συντροφιά Λεμεσού. Το 1ο βραβείο κέρδισε και στην μεγάλη κατηγορία του μυθιστορήματος ενήλικων στον 2ο πανελλαδικό διαγωνισμό Πεζογραφίας Κέφαλος για το μυθιστόρημα του WWW.Dialogos.gr.
Για το σύνολο των διακρίσεων, το έργο και την ενεργή του παρουσία στα γράμματα, στη διανόηση και στη σύγχρονη πνευματική δραστηριότητα, το Λογοτεχνικό Περιοδικό της Κεφαλλονιάς του απένειμε το ειδικό «Βραβείο Πεζογραφίας ”Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης”.












Παρασκευή 30 Ιουλίου 2021

Ευάγγελος Σπανδάγος (21 Αυγούστου 1940 –19 Μαΐου 2020)



Ο Ευάγγελος Σπανδάγος (Ρέθυμνο, 21 Αυγούστου 1940 – Αθήνα 19 Μαΐου 2020) ήταν Έλληνας μαθηματικός και συγγραφέας, απόφοιτος του Μαθηματικού Τμήματος του Πανεπιστημίου Αθηνών. Γεννήθηκε στο Ρέθυμνο στις 21 Αυγούστου 1940 και ήταν γιος του Κωνσταντίνου Σπανδάγου (ιδρυτή του πρώτου ερασιτεχνικού ραδιοφωνικού σταθμού στην Κρήτη). Υπηρέτησε επί 28 χρόνια στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Τα τελευταία χρόνια της εκπαιδευτικής του σταδιοδρομίας υπηρετούσε στο Πειραματικό Σχολείο του Πανεπιστημίου Αθηνών. Υπήρξε ιδρυτής του φυσικομαθηματικού βιβλιοπωλείου και εκδοτικού οίκου - εκδόσεις «Αίθρα», το οποίο τώρα διευθύνει η θυγατέρα του, μαθηματικός και συγγραφέας Ρούλα Σπανδάγου.

Ο Ευάγγελος Σπανδάγος συνέγραψε εκατόν εξήντα πέντε (165) βιβλία, μαθηματικά, λογοτεχνικά και ιστορικά. Επίσης, δημοσίευσε πολλά άρθρα σε εφημερίδες και περιοδικά που αναφέρονται στις θετικές επιστήμες (μαθηματικά, αστρονομία, φυσική, χημεία, ιατρική) στην Αρχαία Ελλάδα.

Από τον Μάιο του 2000 και μετά είχε καταστήσει προσιτή στο νεοελληνικό κοινό την αρχαία ελληνική μαθηματική και αστρονομική γραμματεία, δεδομένου ότι παρουσίασε για πρώτη φορά στη νεότερη Ελλάδα 38 άγνωστα στο ευρύ κοινό έργα Αρχαίων Ελλήνων μαθηματικών, φυσικών και αστρονόμων. Οι αποκαταστάσεις των αρχαίων κειμένων, οι αποδόσεις στη νεοελληνική και ο δύσκολος σχολιασμός ήταν δικό του έργο. Παράλληλα, πραγματοποίησε έρευνες σε βιβλιοθήκες αραβικών χωρών για τον εντοπισμό χαμένων έργων Αρχαίων Ελλήνων μαθηματικών και αστρονόμων, που, όμως, έχουν σωθεί σε αραβικούς κώδικες.

Από το 1980 έως τον θάνατό του είχε εκδώσει δύο ποιητικές συλλογές με τίτλους «Ουσιώδεις Ασυνέχειες» και «Απροσδιόριστες μορφές με αόριστες ολοκληρώσεις», καθώς και πέντε συλλογές διηγημάτων με τίτλους «Αντίστροφες απεικονίσεις», «Ματωμένα θεωρήματα», «Απροσδιόριστες προσεγγίσεις», «Υπό ευρεία έννοια» και «Αποκλίνουσες ακολουθίες».

Ο Ευάγγελος Σπανδάγος απεβίωσε σε ηλικία 79 ετών από ανακοπή καρδιάς, ενώ εργαζόταν στο βιβλιοπωλείο του

Τιμητικές διακρίσεις

Πολυάριθμες ήταν οι διακρίσεις και βραβεύσεις του Ευάγγελου Σπανδάγου. Αναλυτικότερα:

Τον Ιούνιο του 1997 βραβεύθηκε στο Παρίσι από τον Παγκόσμιο Όμιλο για τη Μελέτη των Αρχαίων Πολιτισμών, για τις εργασίες του τις σχετικές με τα χαμένα έργα των Αρχαίων Ελλήνων θετικών επιστημόνων. Ειδικότερα, βραβεύθηκε για την ανακάλυψη στην πανεπιστημιακή βιβλιοθήκη της πόλης Πάτνα των Ινδιών του χαμένου έργου του Διογένους του Απολλωνιάτου «Μετεωρολογία» (5ος αι. π.Χ.). Τον Δεκέμβριο του 2000 βραβεύθηκε από την Ακαδημία Αθηνών για το βιβλίο του «Η ζωή και το έργο του Κωνσταντίνου Καραθεοδωρή». Τον Απρίλιο του 2002 η γενέτειρά του, το Ρέθυμνο, τον τίμησε για το πλούσιο και πολυσχιδές συγγραφικό του έργο και την όλη συμβολή του στη διάδοση της αρχαίας ελληνικής Επιστήμης. Τον Αύγουστο του 2002 ο Δήμος Δεσφίνας (Ιτέας) του απένειμε το χρυσό έμβλημα της πόλεως. Τον Δεκέμβριο του 2004 βραβεύθηκε από την Εταιρεία Ελλήνων Φιλολόγων. Τον Ιούνιο του 2005 βραβεύθηκε από τον Δήμο Χαλανδρίου. Τον Νοέμβριο του 2005 βραβεύθηκε από το Πειραματικό Σχολείο του Πανεπιστημίου Αθηνών. Τον Αύγουστο του 2007 βραβεύθηκε για δεύτερη φορά από τον Δήμο Ρεθύμνης. Τον Οκτώβριο του 2007 του απονεμήθηκε η ανώτατη τιμητική Λαϊονική διάκριση (Melvin Jones Fellowship). Τον Δεκέμβριο του 2007 βραβεύθηκε για δεύτερη φορά από την Ακαδημία Αθηνών για τις εργασίες του τις σχετικές με τις θετικές επιστήμες στην Αρχαία Ελλάδα. Τον Ιανουάριο του 2008 βραβεύθηκε από τον Σύνδεσμο Κρητών Επιστημόνων. Τον Ιανουάριο του 2009 πήρε το πρώτο βραβείο του Πανελλήνιου Διαγωνισμού Διηγήματος από την Ένωση Ελλήνων Λογοτεχνών. Τον Αύγουστο του 2009 βραβεύθηκε από την κοινότητα της Αρχαίας Ελεύθερνας του Νομού Ρεθύμνης. Τον Οκτώβριο του 2009 βραβεύθηκε από την Ένωση Ελλήνων Φυσικών. Τον Νοέμβριο του 2009 βραβεύθηκε από την Εταιρεία Αστρονομίας και Διαστήματος. Τον Δεκέμβριο του 2009 πήρε το πρώτο βραβείο του Πανελλήνιου Διαγωνισμού Ποίησης από την Ένωση Ελλήνων Λογοτεχνών. Τον Ιανουάριο του 2010 του απονεμήθηκε το Χρυσό Μετάλλιο Πνευματικής Αξίας Α΄ Τάξεως από την Ένωση Ελλήνων Λογοτεχνών. Τον Απρίλιο του 2010 βραβεύθηκε από τον Δήμο Νέας Βύσσας του Νομού Έβρου. Τον Απρίλιο του 2011 ο ιστορικός Φιλολογικός Σύλλογος «Παρνασσός» του απένειμε την ανώτατη τιμητική διάκριση του Συλλόγου, το χρυσό μετάλλιο του «Ηνιόχου των Δελφών», και τον ανεκήρυξε επίτιμο μέλος του. Την 1η Νοεμβρίου 2011 βραβεύθηκε από τον δήμαρχο και το δημοτικό συμβούλιο του Δήμου Αμαρουσίου, στον οποίο διαμένει (αν και δημότης Αθηναίων). Στις 2 Φεβρουαρίου 2013 βραβεύθηκε από τον σύλλογο αποφοίτων του Πειραματικού Σχολείου Πανεπιστημίου Αθηνών. Τον Ιούλιο του 2014 βραβεύθηκε από την Παγκρήτιο Ένωση για τη συμβολή του στην προβολή του Ρεθύμνιου φυσικού φιλοσόφου Διογένους του Απολλωνιάτου, και τον Νοέμβριο του ίδιου έτους από τον Ελληνικό Πολιτιστικό Όμιλο Κυπρίων Ελλάδος (ΕΠΟΚ). Στις 18 Ιουνίου 2018 το Δ.Σ. της Ελληνικής Μαθηματικής Εταιρείας, με την ευκαιρία του εορτασμού των 100 ετών από την ίδρυσή της, βράβευσε τον Ευάγγελο Σπανδάγο για το μεγάλο έργο του στα αρχαία ελληνικά μαθηματικά.

Εκπομπές

Από το 1998 ο Ευάγγελος Σπανδάγος παρουσίαζε ραδιοφωνικές και τηλεοπτικές εκπομπές με θέμα τις θετικές επιστήμες στην Αρχαία Ελλάδα, αρχίζοντας από τον ιδιωτικό ραδιοσταθμό της Αττικής «Ηρόδοτο». Από το 2000 είχε μόνιμη εβδομαδιαία εκπομπή (Κυριακή και μετά Πέμπτη βράδυ στις 19:00) στον τηλεοπτικό σταθμό «HIGH TV» της Αττικής. Η εκπομπή του, η οποία είχε τίτλο «Ὅπερ ἔδει ποιῆσαι», αναφερόταν στις θετικές επιστήμες και όχι μόνο...

Ο Σπανδάγος διετέλεσε γενικός γραμματέας του «Παγκοσμίου Ομίλου για την Προβολή των Αρχαίων Ελληνικών Μαθηματικών», τακτικό μέλος της Ένωσης Ελλήνων Λογοτεχνών και της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών, τακτικό μέλος της Ένωσης Πολιτιστικών Συντακτών Αθηνών, επίτιμο μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Φιλολόγων, επίτιμο μέλος του Φιλολογικού Συλλόγου «Παρνασσός», Πρόεδρος του Ομίλου Φίλων του Μουσείου Φυσικών Επιστημών και Τεχνολογίας, και μέλος του Συλλόγου «Ελληνική Γλωσσική Κληρονομιά».

ΒΙΒΛΙΑ ( ΕΠΙΛΟΓΗ)

Η συμβολή του Πλάτωνος στην ανάπτυξη των μαθηματικών επιστημών



Ευάγγελος Σπανδάγος
Αθήνα
Αίθρα
2020
σ. 178
Σχήμα: 21χ14
Δέσιμο: Μαλακό εξώφυλλο
ISBN: 978-960-8333-70-3
Ιστορικό και Ερευνητικό Βιβλίο

Περίληψη:

Είναι γεγονός ότι η συμβολή του μεγάλου φιλοσόφου στην ανάπτυξη των Μαθηματικών επιστημών (Γεωμετρία, Αριθμητική, Αστρονομία, Αρμονική) ήταν πολύ μεγάλη. Αυτό οφείλεται στη μεγαλοφυΐα και στην πολυμέρια του στοχασμού του Πλάτωνος καθώς και στη διακεκριμένη ομάδα των συνεργατών του στην Ακαδημία. Στο σημείο αυτό πρέπει να τονιστεί ότι ο μεγάλος φιλόσοφος δεν ήταν αποκλειστικά μαθηματικός, είχε όμως μαθηματική σκέψη, η οποία του παρουσίαζε σχετικά θέματα που έθετε για περαιτέρω μελέτη, διευκρίνιση και απόδειξη στους συνεργάτες του μαθηματικούς της Ακαδημίας.

Η ιδιαιτερότητα του παρόντος βιβλίου έγκειται στο γεγονός ότι τα περιεχόμενα που μαρτυρεί ο τίτλος του δεν στηρίζονται αποκλειστικά και μόνο στην ερμηνεία και το νόημα των σχετικών Πλατωνικών διαλόγων, στα σημεία που παρουσιάζονται οι Μαθηματικές Επιστήμες, αλλά στηρίζονται και σε σχετικά συγγράμματα, μαρτυρίες και απόψεις μεταγενέστερων του Πλάτωνος Αρχαίων Ελλήνων και σύγχρονων συγγραφέων.


Οι 16 θετικές επιστήμες της αρχαίας Ελλάδος


Ευάγγελος Σπανδάγος
Αθήνα
Αίθρα
2019
σ. 236
Σχήμα: 21χ14
Δέσιμο: Μαλακό εξώφυλλο
ISBN: 978-960-8333-68-0
Ιστορικό και Ερευνητικό Βιβλίο

Περίληψη:

Σκοπός του βιβλίου αυτού είναι να παρουσιάσει τις θετικές επιστήμες με τη σημερινή έννοια του όρου, όπως αυτές θεμελιώθηκαν και αναπτύχθηκαν στην Αρχαία Ελλάδα.

Λέγοντας Θετικές Επιστήμες στην Αρχαία Ελλάδα εννοούμε τα Μαθηματικά (πρακτική και θεωρητική Αριθμητική, Γεωμετρία, Τριγωνομετρία και Άλγεβρα), την Αστρονομία, τη Φυσική με τα επιμέρους κεφάλαιά της (Ηλεκτρισμός, Μαγνητισμός, Οπτική, Ακουστική, Θερμότης, Υδροστατική, Ατομική Θεωρία και Θεωρητική Μηχανική), τη Χυμεία, τη Φυσιολογία (Ζωολογία, Βοτανική), την Ιατρική, τη Φαρμακευτική, τη Μετεωρολογία, τη Γεωγραφία - Χαρτογραφία, τη Γεωλογία - Ορυκτολογία, τη Βιολογία και τη Γεωδαισία.

Εννοούμε επίσης και τις εφαρμοσμένες επιστήμες Πολιτικού Μηχανικού, Αρχιτεκτονική, Μηχανολογία και Ναυπηγική.

808 διακεκριμένες γυναίκες της αρχαίας Ελλάδος


Ευάγγελος Σπανδάγος
Αθήνα
Αίθρα
Αριθμός Έκδοσης: 2
2017
Ημερομηνία Πρώτης Έκδοσης: 2013
σ. 292
Σχήμα: 24χ17
Δέσιμο: Μαλακό εξώφυλλο
ISBN: 978-960-8333-45-1

Περίληψη:

Το βιβλίο διαιρείται σε 17 ενότητες καθεμιά από τις οποίες περιέχει βιογραφικά στοιχεία ή απλές αναφορές διακεκριμένων Αρχαίων Ελληνίδων γυναικών που υπάγονται στον αντίστοιχο τίτλο της ενότητας. Οι ενότητες (κεφάλαια) είναι: α) Αστρονόμοι, β) Βασίλισσες - Σύζυγοι Βασιλέων, γ) Διακεκριμένες γυναίκες λόγω συγγένειας ή διαφόρων σχέσεων και ασχολιών, δ) Εικαστικές Καλλιτέχνιδες (Ζωγράφοι, Γλύπτριες), ε) Εταίρες, στ) Ιατροί - Φαρμακολόγοι - Μαίες, ζ) Ιέρειες - Ιεροφάντριες - Μύστες, η) Καλλονές, θ) Μαθηματικοί, ι) Μάντεις - Σίβυλλαι, ια) Νικήτριες Αθλητικών Αγώνων, ιβ) Οργανοπαίκτριες - Τραγουδίστριες - Χορεύτριες, ιγ) Ποιήτριες - Συγγραφείς, ιδ) Πολεμίστριες - Ηρωίδες - Αμαζόνες, ιε) Σπάνιες ειδικότητες, ιστ) Φιλόσοφοι, ιζ) Φυσικοί Επιστήμονες.

Η ερωτική λογοτεχνία στην αρχαία Ελλάδα

Ευάγγελος Σπανδάγος
Αθήνα
Αίθρα
2016
σ. 144
Σχήμα: 21χ14
Δέσιμο: Μαλακό εξώφυλλο
ISBN: 978-960-8333-60-4
Ιστορικό και Ερευνητικό Βιβλίο

Περίληψη:

Σκοπός του παρόντος βιβλίου είναι να δώσει στον αναγνώστη μια εμπεριστατωμένη ιδέα της τρισυπόστατης ερωτικής λογοτεχνίας της Αρχαίας Ελλάδος. Για το λόγο αυτό περιέχονται περιλήψεις των μυθιστορημάτων, μικρά σε έκταση διηγήματα, και ένα μικρό αλλά αντιπροσωπευτικό δείγμα 19 ερωτικών ποιημάτων από τα 310 του ε' βιβλίου της "Ελληνικής Ανθολογίας". Περιέχονται ακόμα και τρία ερωτικά ποιήματα, εκτός της Ανθολογίας. Αυτά είναι ποίημα του Ιβύκου (6ος π.Χ. αιώνας), ο περίφημος "Ύμνος στον Έρωτα" του τραγικού ποιητή Σοφοκλέους (497 – 406 π.Χ.) και απόσπασμα από ποίημα της διάσημης ποιήτριας Σαπφούς (7ος π.Χ. αιώνας).

Η άγνωστη Αρχαία Ελλάδα


Βαγγέλης Σπανδάγος
Αθήνα
Αίθρα
2015
σ. 338
Σχήμα: 21χ14
Δέσιμο: Μαλακό εξώφυλλο
ISBN: 978-960-8333-54-3





Το δήλιο πρόβλημα στην αρχαία Ελλάδα

Ευάγγελος Σπανδάγος
Αθήνα
Αίθρα
Αριθμός Έκδοσης: 1
2008
σ. 189
Σχήμα: 21χ14
Δέσιμο: Μαλακό εξώφυλλο
ISBN: 978-960-8333-26-0
Ιστορικό και Ερευνητικό Βιβλίο
Σημειώσεις: Πρόλογος: Νικόλαος Κ. Αρτεμιάδης.
Περιέχει Βιβλιογραφία

Περίληψη:

Το πρόβλημα του διπλασιασμού του κύβου (ή το δήλιο πρόβλημα) απασχόλησε για πολλούς αιώνες τους ασχολούμενους με τα μαθηματικά. Οι αρχαίοι Έλληνες μαθηματικοί, αφού διαπίστωσαν το αδύνατο της λύσεως με τον κανόνα και το διαβήτη, επινόησαν άλλες ευφυέστατες μεθόδους επιλύσεως με χρήση διαφόρων καμπυλών (διαφορετικών του κύκλου). Επινόησαν ακόμα λύσεις με χρήση της κινητικής γεωμετρίας. [...]
Όλες οι λύσεις παρουσιάζονται με το αρχαίο κείμενο, με απόδοση στην νεοελληνική και σχολιασμό. [...]

(από το εισαγωγικό σημείωμα του συγγραφέα)

Η μετεωρολογία στην αρχαία Ελλάδα

Ευάγγελος Σπανδάγος
Αθήνα
Αίθρα
Αριθμός Έκδοσης: 1
2007
σ. 179
Σχήμα: 21χ14
Δέσιμο: Μαλακό εξώφυλλο
ISBN: 978-960-8333-20-8
Ιστορικό και Ερευνητικό Βιβλίο
Σημειώσεις: Πρόλογος: Χρήστος Ζερεφός
Περιέχει Βιβλιογραφία

Περίληψη:

Το παρόν βιβλίο με τίτλο "Ή μετεωρολογία στην αρχαία Ελλάδα" αποτελεί κατά κάποιο τρόπο ένα συμπλήρωμα του προηγούμενου βιβλίου μου με τίτλο "Η Αστρονομία των αρχαίων Ελλήνων". Λέω συμπλήρωμα, διότι μέχρι την εποχή του Αριστοτέλους οι δύο αυτές επιστήμες, η Αστρονομία και η Μετεωρολογία, δεν ήταν ανεξάρτητες. Αλλά και μετά τον Αριστοτέλη μετεωρολόγοι ήταν ως επί το πλείστον οι αστρονόμοι.
Σκοπός του βιβλίου αυτού είναι να παρουσιάσει στο ευρύ αναγνωστικό κοινό, αλλά και στους μελετητές της ιστορίας της αστρονομίας μια περίληψη όλων των μετεωρολογικών θεωριών και απόψεων των αρχαίων Ελλήνων (όσων φυσικό σώθηκαν) από το 6.000 π.Χ. έως το 600 μ.Χ. και έτσι να υπογραμμισθεί για μια ακόμα φορά το μεγαλείο του αρχαίου ελληνικού πνεύματος.
Κύρια πηγή του πονήματος αυτού υπήρξε το σύνολο των έργων των Αρχαίων Ελλήνων συγγραφέων που αναφέρονται στη Μετεωρολογία (μετεωρολογικά στοιχεία, μετεωρολογικό φαινόμενα και προγνώσεις καιρού). [...]

(από το εισαγωγικό σημείωμα του συγγραφέα)

Η χρυσή τομή στην αρχαία Ελλάδα

Ευάγγελος Σπανδάγος
Αθήνα
Αίθρα
Αριθμός Έκδοσης: 1
2004
σ. 136
Σχήμα: 21χ14
Δέσιμο: Μαλακό εξώφυλλο
ISBN: 978-960-8333-12-3
Έργα Αρχαίων Ελλήνων Μαθηματικών και Αστρονόμων
Σημειώσεις: Πρόλογος: Δέσποινα Ροδοπούλου Καραθεοδωρή
Περιέχει Βιβλιογραφία

Περίληψη:

Το πρόβλημα της διαιρέσεως ενός ευθυγράμμου τμήματος σε άκρο και μέσο λόγο, εκτός από τις εφαρμογές του σε διάφορες γεωμετρικές κατασκευές, παρουσιάζει μια αισθητική ιδιαιτερότητα με αποτέλεσμα να έχουν διατυπωθεί πολλές θεωρίες σχετικό με τις εφαρμογές του λόγου της διαιρέσεως αυτής. Φυσικό αν παραβλέψουμε τις όποιες υπερβολές το γεγονός είναι ότι η χρυσή τομή αποτελεί την πλέον αρμονική διαίρεση ενός ευθυγράμμου τμήματος σε δύο άνισα τμήματα, ώστε το ένα να είναι διακριτικό μεγαλύτερο του άλλου.
Το παρόν βιβλίο διαιρείται σε 3 κεφάλαια:
Το πρώτο κεφάλαιο περιέχει όλα όσα απαιτούνται για να εννοήσει ο αναγνώστης τη χρυσή τομή και τις βασικές εφαρμογές της στα στοιχειώδη μαθηματικό.
Το δεύτερο κεφάλαιο περιέχει τις διάφορες άμεσες ή έμμεσες αναφορές ή μαρτυρίες των αρχαίων Ελλήνων μαθηματικών και συγγραφέων σχετικό με τη χρυσή τομή. Συγκεκριμένα διακρίνονται οι ενότητες:
α) Η χρυσή τομή στην Πυθαγόρειο Σχολή.
β) Η χρυσή τομή στα "Στοιχεία" του Ευκλείδου.
γ) Η χρυσή τομή σε έργα Ελλήνων μαθηματικών της κλασικής περιόδου και
δ) Η χρυσή τομή σε έργα Ελλήνων μαθηματικών της αλεξανδρινής περιόδου και της περιόδου των Σχολιαστών.
Οι διάφορες αναφορές και άμεσες ή έμμεσες μαρτυρίες παρουσιάζονται με το αρχαίο κείμενο και την απόδοσή του στη νεοελληνική.
Θεωρήθηκε σκόπιμο, εκτός από την παρουσίαση των θεωρημάτων που στηρίζονται στη χρυσή τομή, να αναφερθούν και τα σημεία εκείνα της αποδείξεως όπου γίνεται μνεία της χρυσής τομής.
Το τρίτο κεφάλαιο αναφέρεται στις εφαρμογές της χρυσής τομής στην αρχιτεκτονική, τη γλυπτική και τις αποστάσεις (πόλεων και ιερών) της αρχαίας Ελλάδος.
Εκφράζονται θερμές ευχαριστίες στη μαθηματικό-συγγραφέα Ρούλα Σπανδάγου και στις οικονομολόγους Νίκη Σπανδάγου και Δέσποινα Τραυλού για τη βοήθειά τους στην πραγματοποίηση της εκδόσεως αυτής.
Ευάγγελος Σπανδάγος

Τα Βιβλία και οι πληροφορίες είναι από https://biblionet.gr/









Τρίτη 27 Ιουλίου 2021

Τώνια Μαρκετάκη (28 Ιουλίου 1942 - 26 Ιουλίου 1994)

Η Αντωνία (Τώνια) Μαρκετάκη (28 Ιουλίου 1942 - 26 Ιουλίου 1994) ήταν Ελληνίδα σκηνοθέτρια, μία από τις σημαντικότερες της γενιάς της.
Γεννήθηκε στον Πειραιά. Σπούδασε στην κινηματογραφική σχολή IDHEC και αρχικά εργάσθηκε ως κριτικός κινηματογράφου κατά τα έτη 1963 - 1967.
Αντιτάχθηκε στη στρατιωτική χούντα και εντάχθηκε στο αντιστασιακό "Πατριωτικό Μέτωπο". Συνελήφθη και καταδικάστηκε από στρατοδικείο αλλά κατάφερε να δραπετεύσει και να διαφύγει στο Αλγέρι, όπου εργάσθηκε σαν παραγωγός ταινιών για αγρότες (1969 - 1971). Μετά πτώση της Δικτατορίας επέστρεψε στην Ελλάδα, συμμετείχε στο συνδικαλιστικό κίνημα και εκλέχθηκε πρόεδρος του συλλόγου των Ελλήνων σκηνοθετών.

Σκηνοθέτησε τρεις ταινίες μεγάλου μήκους. Για την ταινία της Ιωάννης ο βίαιος τιμήθηκε με βραβείο σκηνοθεσίας και σεναρίου στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Θεσσαλονίκης. Ακολούθησαν οι ταινίες Η τιμή της Αγάπης (1984), βασισμένη στο μυθιστόρημα του Κωνσταντίνου Θεοτόκη και Κρυστάλλινες νύχτες (1992).Επίσης σκηνοθέτησε την τηλεοπτική σειρά Το Λεμονοδάσος (1978), που αποτελεί μεταφορά του μυθιστορήματος του Κοσμά Πολίτη.

Πέθανε ξαφνικά, από έμφραγμα του μυοκαρδίου, στις 26 Ιουλίου του 1994, πριν συμπληρώσει τα 52 της χρόνια, πριν προλάβει να σκηνοθετήσει την "Κυρα Κυραλίνα" του Παναΐτ Ιστράτι, που προετοίμαζε για χρόνια.https://el.wikipedia.org/


Το σινεμά της Τώνιας Μαρκετάκη

«Ψάχνω τις αισθήσεις μου σαν εξερευνητής των πόλων. Μόλις ανακαλύψω μια μικρή συγκίνηση, μια τόση δα, έστω και ανάμνηση από την πληθώρα εκείνη του παλιού μου καιρού, τη βάζω στο σεντούκι με προσοχή και την καταγράφω σαν χρυσοθήρας στο αρχείο...»
Τώνια Μαρκετάκη.

Η Τώνια Μαρκετάκη γεννήθηκε το 1942. Σπούδαζει κινηματογράφο στην I.D.H.E.C. στο Παρίσι και ξεκινά την ένταξη της στον ελληνικό χώρο ως κριτικός κινηματογράφου από το 1963 ως το 1967 για τα έντυπα Δημοκρατική Αλλαγή, Το Βήμα, Ταχυδρόμος. Το 1967 παρουσιάζει την πρώτη μικρού μήκους ταινία της Ο Γιάννης και ο Δρόμος. Την ίδια χρονιά φυλακίζεται και εξορίζεται. Εργάζεται στην Αγγλία, ως βοηθός μοντέρ, και στο Αλγέρι, ως σκηνοθέτης εκπαιδευτικών ταινιών για αγράμματους αγρότες. Η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία της Ιωάννης ο Βίαιος (1973) βραβεύεται στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης και κέρδιζει την εκτίμηση των κριτικών στο Φόρουμ του Φεστιβάλ του Βερολίνου. Ακολουθούν, η τηλεοπτική σειρά Λεμονοδάσος (1978), και οι επίσης πολυβραβευμένες ταινίες στην Ελλάδα και το εξωτερικό Η Τιμή της Αγάπης και Κρυστάλλινες Νύχτες. Σκηνοθέτει θεατρικά έργα. Εργάζεται σαν Βοηθός Γενικού Διευθυντή στην Κρατική Τηλεόραση και κάνει ραδιοφωνικές εκπομπές. Μεταφράζει και γράφει ποιήματα και πεζά.
Αν και χάθηκε πρόωρα, μόλις στα 52 της, θεωρείται από τις σημαντικότερες γυναίκες σκηνοθέτες του νέου ελληνικού κινηματογράφου.

ΦΙΛΜΟΓΡΑΦΙΑ
1967 Ο Γιάννης και ο Δρόμος / 1973 Ιωάννης ο Βίαιος / 1978 Λεμονοδάσος (τηλεοπτική σειρά) / 1983 Η τιμή της αγάπης / 1992 Κρυστάλλινες Νύχτες

Για την πρώτη της ταινία Ο Γιάννης και ο Δρόμος, η Τώνια Μαρκετάκη γράφει: "Δεν θυμάμαι πια τί ήθελα να κάνω μ'αυτή την πρώτη ταινία. Θυμάμαι όμως μια σχετική μου φράση, τότε: "Ένας άνθρωπος πού κολυμπά ανάμεσα στα πράγματα..." Θυμάμαι επίσης μια ατμόσφαιρα μεταξύ πνιγμού κι εγκυμοσύνης πού βάραινε πάνω μας, το πολιτικό αδιέξοδο, τη μοναξιά της μετεφηβικής ηλικίας πού μάταια προσπαθεί να σπάσει τον κλοιό της με την ένταξη σε ομάδες. Περιφέρεται στους δρόμους, βλέπει κι αισθάνεται θαμπά, δεν ξέρει που τελειώνει ή ονειροπόληση και που αρχίζει ή πραγματικότητα. Κι όμως, μέσα σ' όλα αυτά, υπάρχει μια διαύγεια, μια υποσυνείδητη διαύγεια: το πίσω μέρος του μυαλού καταγράφει τα μηνύματα, τα επεξεργάζεται ερήμην σου και το υποσυνείδητο καταλήγει να ξέρει αυτό πού εσύ δεν ξέρεις. Δεν μπορεί να το εκφράσει με λόγια και βγάζει μια κραυγή: ένα σήμα κινδύνου. Άλλα κι ένα στωικό χαμόγελο, μια και ή περιπέτεια ανοίγεται στο μέλλον και το μέλλον είσαι εσύ. "Θα δούμε, λοιπόν. Γεια χαρά" ."

Ο Ιωάννης ο βίαιος είναι μια ταινία για τον νόμο και την θεατρικότητα του νόμου. Μια κοπέλα βρίσκεται δολοφονημένη. Η αναπαράσταση της σκηνής γίνεται με αλλεπάλληλα φλας μπακ, με αλλεπάλληλες μαρτυρίες αυτοπτών. Μέσα από τον ημερήσιο τύπο δεν πληροφορούμαστε τόσο για τις συνθήκες της δολοφονίας, όσο για το κοινωνικό πλαίσιο της εποχής -της Ελλάδας της δεκαετίας του ’60- τα ήθη που κυριαρχούν και εκείνα που αρχίζουν να δημιουργούνται. Στο περιθώριο αυτής της κοινωνίας, ο Γιάννης Ζάχος ζει στο δικό του φανταστικό και ποιητικό κόσμο. Είναι άτομο ψυχολογικά βεβαρημένο, του οποίου όμως η διάνοια είναι πάνω από τα συνηθισμένα επίπεδα. Ζει τις ερωτικές του φαντασιώσεις μέσα στο όνειρο της καθαρτικής βίας, ονειρεύεται να σκοτώσει μια γυναίκα για να επιβεβαιώσει τον ανδρισμό του και τα όνειρα εξουσίας και δύναμης. (...) Αναπαριστά ότι έχει διαβάσει στις εφημερίδες και η σχιζοφρένεια τέμνει το κοινωνικό και το ψυχολογικό πεδίο όταν ο Γιάννης γοητεύει το κοινό, τους δημοσιογράφους, τους ψυχιάτρους και τους δικαστές, «γιατί το περιθωριακό, απομονωμένο και αδικημένο από τη φύση του άτομο συμβαίνει να είναι προικισμένο όχι μόνο με ευφυΐα, αλλά και με γοητεία και χάρη, ενώ το ανιδιοτελές του κίνητρο, η ομολογία για μια μάταιη πράξη βίας, προς χάριν μιας εκτόνωσης μιας παγιδευμένης ψυχής, συναρπάζει κυριολεκτικά τη νεολαία της εποχής, που βλέπει στο πρόσωπο του Γιάννη έναν γνήσιο εκφραστή των βαθύτερων αναγκών της». Το θέατρο του νόμου αντιμετωπίζεται κλινικά από την Μαρκετάκη, ενώ εισάγει με δεξιοτεχνία την τρέλα στο κοινωνικό πεδίο.


Ο Γιάννης Μπακογιαννόπουλος σημειώνει για την ταινία Η τιμή της αγάπης:" «Η τιμή της αγάπης» δεν είναι ρεαλιστική ταινία. Η προσέγγιση διαθλάται μέσα από τη φιλολογία, που διπλασιάζει την παρουσία της, με αφηγήσεις. Όμως η Μαρκετάκη βρίσκει το ισοδύναμο σε μια στιλιστική άποψη. Συνθέτει τις εικόνες της, ιδίως στις εξωτερικές λήψεις, με αντίληψη εικαστική. Κάτι περισσότερο: Με μνήμες ζωγραφικής, τόσο στην μνημειακή και στοχαστική τοποθέτηση των ανθρώπινων μορφών, όσο και στις γενικές συνθέσεις των όγκων των γραμμών και στο χρώμα, ένα μελιχρό κιτρινωπό φως.
Τελικά δεν προκύπτει έτσι μόνο μια φορμαλιστική λαμπρότητα αλλά αισθανόμαστε πια ότι το συνολικό «τοπίο» - πόλη – άνθρωποι, παίζει ρόλο ενεργό, διευρύνοντας το πλαίσιο ζωής και απηχώντας το δράμα, σαν το ηχείο των μουσικών οργάνων. Σ’ αυτή τη γενική τάση για αισθητική λεπτότητα, (μαζί με την επιβλητική για τα ελληνικά δεδομένα αναπαράσταση της εποχής) η σκηνοθέτης παρεμβάλλει μιαν αντίρροπη δύναμη. Δουλεύοντας σε μεγάλο ποσοστό με ντόπιους μη επαγγελματίες ηθοποιούς, φέρνει στο «παιχνίδι» μια αδιόρατη γεύση ερασιτεχνισμού, που διαταράσσει δημιουργικά τη ραφινάτη ισορροπία."

Ο Αχιλλέας Κυριακίδης αναφέρει για την ταινία Κρυστάλλινες Νύχτες: "Η τελευταία ταινία της Τώνιας Μαρκετάκη επιβάλλει πολλαπλές αναγνώσεις της - πολλαπλές, τόσο ως προς τον αριθμό των αναγνώσεων όσο και ως προς τον τρόπο ανάγνωσης γιατί, αν στην Τιμή της αγάπης η Μαρκετάκη κατάφερε να κάνει να συμπλεύσουν αρμονικά ο ρεαλισμός και η ποίηση των συμβόλων, εδώ το εγχείρημα αγγίζει τα όρια μιας τρελής, δαιμονικής ακροβασίας χωρίς δίχτυ: τα σύμβολα και η ρεαλιστική αφήγηση δεν συμπλέουν απλώς - συμμιγνύονται, γίνονται ένα. Το συντακτικό της ρεαλιστικής αφήγησης δομείται πάνω στη γραμματική των συμβόλων, τα οποία, με τη σειρά τους, χωρίς να ξεπουλάνε τίποτα απ' τη φορμαλιστική τους αυτοτέλεια, δρουν μέσα στην αφήγηση, συμπράττουν στην άρθρωσ-συχνά μεταλλάσσονται, υποδύονται αντικείμενα αυτού που στο ρεαλισμό ονομάζουμε ζούμε «πραγματικότητα». Το ίδιο συμβαίνει και με τα πιο σχηματικά στοιχεία κινηματογραφικής αφήγησης: τη μουσική και τα χρώματα. Ακόμα κι ένα κομμάτι πάγος δεν είναι μόνο αυτό που φαίνεται ότι είναι - εκπροσωπεί και τη στιγμιαία τη φαινομενική τελείωση μιας φυσικής μετάλλαξης, αλλά μπορεί και να συμβολίζει ζει τη μεταφυσική δυνατότητα σύγχυσης ή υπέρβασης των παραδεκτών διαστάσεων. Γι' αυτό και στην ταινία ο πάγος καίει - και καίγεται. Πάνω απ' όλα, όμως, οι Κρυστάλλινες νύχτες είναι μια ταινία για τον έρωτα, τον απόλυτο έρωτα, για τον έρωτα που ξεπερνάει τους φραγμούς του χρόνου, που ταλαντεΰεται μαγικά ανάμεσα στο πάντα και στο ποτέ, που μένει αγέρωχος εκεί που τα πάντα υποκλίνονται, για τον έρωτα που, όπως στο Άσμα Ασμάτων, αγγίζει τα όρια της θρησκευτικής λατρείας, τείνει προς το υπέρτατο, το άφατο, το «ευλόγως ακατανόητο» που λέει και ο Ελύτης. Κι η ωραιότερη ερωτική σκηνή που έχει γυριστεί ποτέ στον ελληνικό κινηματογράφο, κατατίθεται σαν μυστική τελετουργία, σαν άνθος ευλάβειας προς τη ζωή - και το ακόμα πιο πέρα."

(πηγή δημοσιεύματα του τύπου) - http://www.cinephilia.gr/


Κρυστάλλινες Νύχτες

Υπόθεση: Αθήνα, 1936. Η Γερμανίδα Ισαβέλλα, παντρεμένη με Έλληνα αξιωματικό του μεταξικού περίγυρου και μυημένη σ’ έναν κύκλο μυστικιστών, ερωτεύεται τον Αλβέρτο, έναν κατάξανθο Εβραίο έφηβο που κουβαλάει πάγο. Η σχέση τους είναι μεθυστική αλλά σκοντάφτει στο φυλετικό, ταξικό και ηλικιακό ασυμβίβαστο. Μετά την ένωσή τους, ο Αλβέρτος εξαφανίζεται και η Ισαβέλλα καταφεύγει στη δύναμη της μαγείας για να τον ξαναφέρει κοντά της. Το καταφέρνει, αλλά ο νεαρός είναι τώρα ένα άψυχο πλάσμα που δεν την ικανοποιεί. Η Ισαβέλλα, σπρωγμένη από το υπέρτατο πάθος του έρωτα, αυτοκτονεί και ξαναγεννιέται μέσα σε συνθήκες που θα τη φέρουν κοντά στον λατρευτό της. Ως Άννα τώρα, ένα κορίτσι που ζει στην ίδια αυλή με τον Αλβέρτο, μόνο που ο χρόνος έχει κυλήσει και η χώρα βρίσκεται υπό γερμανική κατοχή. Σ’ ένα μπλόκο στην εβραϊκή συνοικία, η μικρή Άννα, για να μείνει μόνη με τον εικοσιπεντάχρονο Αλβέρτο, προδίδει τους Εβραίους στην Γκεστάπο. Κάπου δέκα χρόνια μετά, στην Αθήνα της ανοικοδόμησης και του ροκ εντ ρολ, ο Αλβέρτος ζει με την έφηβη πλέον Άννα η οποία, ερωτευμένη πάντα, επιχειρεί και πάλι να τον κατακτήσει.

Βραβεία-Διακρίσεις:

Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης 1992: Βραβείο ερμηνείας Α΄ γυναικείου ρόλου (Τάνια Τρύπη). Βραβείο ενδυματολογίας.

Βραβεία Ποιότητας Υπουργείου Πολιτισμού 1993: Βραβείο ποιότητας ταινίας μεγάλου μήκους. Βραβείο σεναρίου. Βραβείο φωτογραφίας. Βραβείο ενδυματολογίας.

Φεστιβάλ Μπαστιά (Κορσική) 1993: Β΄ Βραβείο «Αργυρή Ελιά». Βραβείο μουσικής. Βραβείο Διεθνούς Ομοσπονδίας Αιθουσών Τέχνης και Δοκιμίου.

Σκηνοθεσία: Τώνια Μαρκετάκη.
Σενάριο: Μαλβίνα Κάραλη, Τώνια Μαρκετάκη
Μουσική: Γιώργος Παπαδάκης
Φωτογραφία: Σταύρος Χασάπης
Σκηνικά: Γιώργος Πάτσας

Παίζουν: Τάνια Τρύπη, Francois Delaive, Μισέλ Βάλεϊ, Γιώργος Χαραλαμπίδης, Σπύρος Μπιμπίλας, Δημήτρης Κατσιμάνης, Φρόσω Λύτρα, Αλέξανδρος Κολιόπουλος, Μελίνα Βαμβακά, Τάσος Παλαντζίδης, Μάνος Βακούσης, Γιώργος Ψυχογιός, Γιάννης Τότσικας, Μάνος Παντελίδης, Κέλλυ Ιωακειμίδου, Κέλλυ Καρμοίρη, Κατερίνα Μπάκα, Alois Redler, Gunar Koernig, Ovidiu Iuliu Moldovan, Φαίδων Καστρής

Διάρκεια: 138′

https://www.ertnews.gr/


Η τιμή της αγάπης

Υπόθεση: Η γυναίκα ενός αλκοολικού και μητέρα τεσσάρων παιδιών δουλεύει εργάτρια σε εργοστάσιο, στην Κέρκυρα των αρχών του 20ού αιώνα. Ένας άντρας από ξεπεσμένο σπίτι θέλει να παντρευτεί τη μεγάλη κόρη της και να καρπωθεί τις ελάχιστες οικονομίες που υπάρχουν. Απαγάγει την κοπέλα, με τη θέλησή της, και διαφωνεί με τη μητέρα για την προίκα. Η κοπέλα αρνείται να τον παντρευτεί, όταν διαπιστώνει πως είναι ένας ποταπός συμφεροντολόγος, κι αποφασίζει να εργαστεί και να μεγαλώσει μόνη το παιδί που περιμένει. Διάρκεια: 112′

Παίζουν: Τούλα Σταθοπούλου, Στρατής Τσοπανέλλης, Άννυ Λούλου, Άλκης Κωνσταντής, Κώστας Αρζόγλου (αφήγητής), Σπύρος Αντιόχος
Σκηνοθεσία: Τώνια Μαρκετάκη
Σενάριο: Τώνια Μαρκετάκη βασισμένο στο διήγημα του Κωνσταντίνου Θεοτόκη «Η τιμή και το χρήμα» Μουσική: Ελένη Καραϊνδρου

Βραβεία-Διακρίσεις:
ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 1984 Βραβείο ΕΝΔΥΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ, ΜΑΚΙΓΙΑΖ, ΚΑΛΥΤΕΡΗΣ ΤΑΙΝΙΑΣ, ΣΕΝΑΡΙΟΥ, Α΄ ΓΥΝΑΙΚΕΙΟΥ ΡΟΛΟΥ, ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ, ΜΟΥΣΙΚΗΣ – ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΜΠΑΣΤΙΑ ΓΑΛΛΙΑ 1984 Α΄ ΒΡΑΒΕΙΟ – ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΚΑΛΚΟΥΤΑ ΙΝΔΙΑ 1995 ΤΙΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΒΟΛΗ








ΛΕΡΟΣ - ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΑΛΜΠΟΥΜ ΤΗΣ ΝΕΛΛΑΣ ΘΕΟΤΟΚΑΤΟΥ

 Παντέλι


Η Λέρος είναι ένα νησί με μοναδική κληρονομιά… Είναι ένα ανοικτό μουσείο. Ένας τόπος με πλούσια ιστορία, με ένα βυθό με πάνω από 50 ναυάγια πολεμικών πλοίων, υποβρυχίων, εμπορικών αλλά και αεροπλάνων που είχαν καταρριφθεί, ένα λιμάνι που νομίζεις ότι έχεις μεταφερθεί στην Ιταλία του Μεσοπολέμου, με 150 υπόγεια τούνελ, με επίγειες κατασκευές και ένα μουσείο μέσα σε τούνελ που σε ταξιδεύει σε άλλες εποχές… Λακκί



Το 1949, σε τμήμα των εγκαταλελειμμένων ιταλικών στρατώνων, ιδρύονται οι λεγόμενες «βασιλικές τεχνικές σχολές», που ήταν κέντρο εθνικής διαπαιδαγώγησης νεαρών ανταρτών και παιδιών που, για ποικίλους λόγους, βρέθηκαν μέσα στον εμφύλιο πόλεμο, χωρίς οικογένεια. Εκτός από την εκμάθηση κάποιας τέχνης για μελλοντική επαγγελματική απασχόληση, γινόταν κυρίως προσπάθεια ιδεολογικής και πολιτικής προσαρμογής στο όνομα του τότε επίσημου δόγματος, που ήταν ο αντικομουνισμός. Λακκί



Η Ναυτικη Βάση της Λέρου...Περίπου 16.000 νέοι πέρασαν από τις σχολές αυτές της Λέρου, ζώντας σε συνθήκες πειθαρχημένης διαβίωσης, ενώ 200 περίπου άτομα από τον ντόπιο πληθυσμό εργάζονταν σαν εκπαιδευτές στις διάφορες τέχνες και για τη συντήρηση των σχολών.
Η λειτουργία τους κράτησε, με φθίνουσα πορεία, μέχρι το Δεκέμβριο του 1964 όπου αποφοίτησαν και οι τελευταίοι μαθητές.



Το Δημοτικό Γυμναστήριο του Λακίου...Σήμερα το Λακκί αποτελεί ένα από τα πιο αντιπροσωπευτικά παραδείγματα του ιταλικού ρασιοναλισμού. Το Λακκί, είναι το μεγαλύτερο φυσικό λιμάνι μεγάλου βάθους στη Μεσόγειο Θάλασσα και σε συνδυασμό με τη στρατηγική τοποθεσία της Λέρου, ανέδειξε το νησί ως μια βάση ύψιστης σημασίας, κατά τον Μουσολίνι, για την ιταλική κυριαρχία στην νοτιανατολική Μεσόγειο.

.

Ο Αγιος Θεολόγος κατά πως τον ονοματίζουν οι ντόπιοι!...Κρίμα που ήταν κλειστός!!Η ιερά μονή του Αγίου Ιωάννη βρίσκεται στο χωριό Λακκί οικοδόμημα του 10ου αιώνα. Η εκκλησία θεωρείται το πιο αξιόλογο μεσαιωνικό κτίσμα της Λέρου καθώς η αρχιτεκτονική μορφή της αναδεικνύει πλήρως αυτήν την εποχή. Ο ναός έως και τον 13ο αιώνα διέθετε ξύλινη σκεπή όμως μετά από έναν σεισμό υπήρξε ανοικοδόμηση της εκκλησίας και η σκεπή αντιστάθηκε με σταυροθόλια και τρούλο. Επίσης προστέθηκαν αξιόλογες αγιογραφίες. Έχει διαπιστωθεί πως για την κατασκευή της χρησιμοποιήθηκαν παλαιοχριστιανικά μνημεία



Η ιστορία επιφύλαξε στην Λέρο, ένα σημαντικό ρόλο από τα πανάρχαια χρόνια. Ένα νησί με 8.500 κατοίκους, στο νοτιοανατολικό άκρο του Αιγαίου στα Δωδεκάνησα, κοντά στην Πάτμο. Με 53 τ.χλμ., έκταση και με μήκος ακτών που φτάνει τα 71 χλμ., χάρη στον έντονο θαλάσσιο διαμελισμό της, σήμερα η Λέρος φαντάζει ένας από τους τελευταίους μικρούς παράδεισους για τον επισκέπτη που αναζητά την ηρεμία και τον παραδοσιακό τρόπο ζωής. Μια ηρεμία που ξεκουράζει πνεύμα και αισθήσεις ταυτόχρονα, σε ένα περιβάλλον τόσο φιλόξενο που γίνεται οικείο από την πρώτη στιγμή. Αυτός είναι και ο λόγος που οι Λέριοι υποστηρίζουν με έμφαση ότι: «Όσοι τη γνωρίσουν δεν την ξεχνούν ποτέ»


Παντέλι .....Στην αρχαιότητα, η Λέρος μαζί με την Κάλυμνο ονομάζονταν Καλύδνιαι νήσοι ή Καλύδνια. Το όνομα ΛΕΡΟΣ εικάζεται ότι προήλθε από τη λέξη ΛΕΥΡΟΣ (λήμμα Λευρός) που σημαίνει λείος, ομαλός, επειδή, σε αντίθεση με την ορεινή και βραχώδη Κάλυμνο, η Λέρος έχει έδαφος ομαλό και γόνιμο.

Η στρατηγική της θέση στο νοτιοανατολικό Αιγαίο χάρισε στη Λέρο ένα πλούσιο ιστορικό παρελθόν. Η Λέρος κατοικήθηκε από την 3η χιλιετία π.Χ. Οι πρώτοι κάτοικοί της ήταν Κάρες, Λέλεγες, Φοίνικες και Κρήτες (Μινωίτες). Η Λέρος όπως και όλοι οι Δωδεκανήσιοι, συμμετείχαν στον Τρωικό πόλεμο.Τα πρώτα ίχνη κατοίκησης στο νησί εντοπίστηκαν στο Παρθένι και τη Γούρνα και ανήκουν στην Νεολιθική Εποχή (3η χιλιετία π.Χ)



Πάνω από το Παντέλι.....Υπάρχουν έξι Ανεμόμυλοι σήμερα στην κορυφή του λόφου πέρα απ' το Κάστρο της Λέρου,οι οποίοι αποκαταστάθηκαν και αναπαλαιώθηκαν από μένα σαν αρχιτεκτονικό γραφείο Δόμων και το Habit κατά τα έτη 2000-2001, με πόρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Παρουσιάστηκαν στην τελετή έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004.





Ένας από αυτούς τους μύλους (ο ανώτερος), είναι αφιερωμένος σαν ένα ζωντανό μουσείο ενός παλιού μύλου: αποκαταστάθηκε ακριβώς όπως ήταν, με ένα λειτουργικό (εξακολουθεί να εργάζεται) μηχανισμό όπως ήταν παλιά. Οι άλλοι διαρρυθμίστηκαν ως πολυλειτουργικοί και εκθεσιακοί χώροι ενω ο χαμηλότερος είναι διαρρυθμισμένος σαν καφετέρια με μαγευτική θέα.


Οι εν λόγω Μύλοι ήταν αρχικά εννέα και χρονολογούνται από τον 17ο αιώνα (ο παλαιότερος), μέχρι τον 19ο αιώνα (ο νεότερος). Οι δύο από τους τρεις που λείπουν σήμερα έχουν καταστραφεί από τα έργα του περιφερειακού δρόμου που οδηγεί στο κάστρο, και μπορείτε να δείτε τα θεμέλια του τρίτου στην κορυφή του λόφου, πάνω από τον τελευταίο. Αρχικά το Δόμων έκανε τα αρχιτεκτονικά σχέδια και το χρηματοδοτικό πρόγραμμα του έργου, που εγκρίθηκε με πόρους της ΕΕ, και άρχισε να κατασκευάζεται το 2000.







Αγία Μαρίνα



Το κάστρο του Παντελίου είναι το σημαντικότερο μεσαιωνικό μνημείο της Λέρου και δεσπόζει των οικισμών της Αγίας Μαρίνας και του Πλάτανου. Σώζονται σήμερα τρεις περίβολοι (οι δύο εσωτερικοί χρονολογούνται πριν από το 1087) και πέντε εκκλησίες . Ο σημερινός ναός της Παναγίας του Κάστρου χτίστηκε περί τα τέλη του 17ου αιώνα, ενώ στους μεσοβυζαντινούς χρόνους χρονολογείται η μονόχωρη τοιχογραφημένη εκκλησία της Αγ.Τριάδας. Στο Κάστρο ο λέριος μοναχός Δαμασκηνός λειτούργησε σχολή από το 1726, ανυψώνοντας την παιδεία του νησιού, η οποία έπαυσε να λειτουργεί στα μέσα του 19ου αιώνα.


Παντέλι.....Ένας μικρός όρμος και ψαροχώρι, με γνήσιο νησιώτικο χαρακτήρα, στα ανατολικά του νησιού, κάτω από τον Πλάτανο. Με τη συνεχή επέκτασή του τείνει να ενωθεί μαζί του. Τα περισσότερα σπίτια του είναι παλιά και παραδοσιακά. Τα καϊκια και οι βάρκες των ψαράδων συμπληρώνουν την ειδυλλιακή εικόνα με φόντο το μπλε της καθάριας θάλασσας


Το Παντέλι σήμερα έχει εξελιχθεί σ’ ένα κοσμοπολίτικο κέντρο με τα γιωτ και τις θαλαμηγούς που δένουν στην προβλήτα δίπλα στα ψαροκάικα, με τα εστιατόρια και με την έντονη νυχτερινή ζωή στις ντίσκο, τα μπαράκια και τις παμπ.


Πάνω από το Παντέλι βρίσκεται το επιβλητικό βυζαντινό κάστρο της Παναγιάς και οι Ανεμόμυλοι, που σίγουρα πρέπει να επισκεφτείτε. Σε αυτό λοιπόν το παραθαλάσσιο χωριουδάκι θα συναντήσετε την δεύτερη πιο δημοφιλή παραλία της Λέρου. Πρόκειται για μία σχετικά μικρή παραλία, με το μήκος της ακτής να φτάνει τα 120 μέτρα και το πλάτος τα 5 μέτρα. Η ακτή της είναι καλυμμένη με ψιλή αμμουδιά και μικρό βότσαλο το οποίο συνεχίζει και στο πυθμένα της θάλασσας. Τα γαλανά κρυστάλλινα νερά της είναι αρκετά ρηχά στα πρώτα μέτρα, γεγονός που την καθιστούν ιδανική για οικογένειες με μικρά παιδιά.


Μόλις φτάσετε στο Παντέλι αισθάνεστε σαν στο σπίτι σας, οι ντόπιοι ζουν σε αρμονία με τα θερινά τουριστικά πλήθη και πάντα θα σας πουν μια καλημέρα όπου κι αν τους συναντήσετε, πολύ συχνά ίσως να σας προσκαλέσουν για ένα ποτήρι ούζο ή ρετσίνα στο καφενείο ή απλά για μια καλή παρέα.


Τα βυζαντινά χρόνια (τέλος 3ου αιώνα μ.Χ και μετά) αφήνουν στο νησί αξιόλογα δείγματα εκκλησιαστικής αρχιτεκτονικής και οχυρωματικά έργα. Κατά την περίοδο αυτή χτίζεται το Κάστρο του Παντελίου, ενώ το Κάστρο των Λεπίδων, γνωστό σήμερα ως Παλαιόκαστρο, στην περιοχή του οποίου σώζονται όμως και λείψανα παλαιότερου τοίχου «κυκλώπειας» κατασκευής, χρονολογείται από τους ελληνιστικούς χρόνους, αλλά χρησιμοποιείται ως καταφύγιο των κατοίκων κατά τη μεσοβυζαντινή περίοδο.


Το Νησάκι της Αγίας Κυριακής.Το φυσικό περιβάλλον ολόκληρου του νησιού έχει ιδιαίτερη αισθητική αξία. κυρίως λόγω του έντονου διαμελισμού των ακτών του, που σχηματίζουν τους γραφικούς γοητευτικούς κόλπους στο Λακκί, στα Aλιντα, στην Αγία Μαρίνα, στο Παντέλι, στη Γούρνα, στο Πλεφούτι, στον Ξηρόκαμπο. Αλλά και οι ήπιοι λόφοι, με τα κατάλοιπα ιταλικών οχυρώσεων, και οι πράσινες κοιλάδες, συμβάλλουν στη δημιουργία της ιδιαίτερης αισθητικής εικόνας του νησιού, που πρέπει να αντιμετωπισθεί με προσοχή και ευαισθησία.



Ο Βρωμόλιθος ειναι μία από τις πιο άμορφες παραλίες της Λέρου. Βρίσκεται πολύ κοντά στο Παντέλι και μπορείτε να πάρετε πανοραμικές φωτογραφίες κάνοντας ένα μικρό περίπατο στο μικρό κόκκινο δρόμο που ξεκινά από το Καστέλο στο Παντέλι και φτάνει στην πλευρά του κόλπου του Βρωμολίθου.
Τα τελευταία 10 χρόνια ο Βρωμόλιθος εξελίχθηκε από ένα μικρό οικισμό με δυο τρία σπιτάκια σε ένα τουριστικό θέρετρο με εξοχικές βίλλες κυρίως αλλοδαπών, ξενοδοχεία, μονάδες διαμονής , διαμερίσματα, εστιατόρια και μπαρ. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα η περιοχή να χάσει την φυσική ομορφιά της και το χειρότερο είναι ότι υπάρχουν μόνο δύο προσβάσεις για την παραλία , μία από την είσοδο του εστιατορίου Παράδεισος και άλλη μία από το δρομάκι δίπλα από το εστιατόριο το Πηγάδι.


Παντέλι...Η Λέρος είναι ένα νησί που σε αντίθεση με τα περισσότερα νησιά του Αιγαίου δεν στηρίζεται οικονομικά στον μαζικό τουρισμό. Διαθέτει αγροτική παραγωγή, αρκετές δημόσιες υπηρεσίες ενώ χαρακτηριστικό του νησιού είναι πως αρκετοί κάτοικοι δεν κατάγονται από το νησί αλλά βρίσκονται εκεί γιατί βρήκαν δουλειά. Η Λέρος έχει την δική της ξεχωριστή ομορφιά και αποφεύγει διακριτικά τα φώτα της δημοσιότητας και τις ορδές τουριστών.


Η ιστορική εκκλησία του Χριστού στην ομώνυμη γειτονιάΗ Λέρος έχει έκταση 54 τετραγωνικά χιλιόμετρα και συνολικό μήκος ακτογραμμής που φτάνει τα 71 χιλιόμετρα χάρις στον έντονο οριζόντιο διαμελισμό της.
Το γεωγραφικό ανάγλυφο του νησιού περιλαμβάνει μικρούς λόφους και πάρα πολλούς κολπίσκους. Υψηλότερο σημείο το Κλειδί (300 μέτρα περίπου). Πολλά μικρά νησάκια βρίσκονται διάσπαρτα γύρω από την Λέρο, ο Αρχάγγελος, η Αγία Κυριακή, η Πιανούσα, και τα Γλαρονήσια.


Παντέλι.....Η Λέρος σε αντίθεση με τα γειτονικά άνυδρα και βραχώδη νησιά της Καλύμνου και της Πάτμου, έχει πλούσια βλάστηση. Στο εσωτερικό του υπάρχουν αμέτρητα αμπέλια, συκιές, φραγκοσυκιές, Γκαβάφες (ενδημικό είδος που φυτρώνει μόνο στην Λέρο) ενώ πολλοί δρόμοι σκεπάζονται από ευκαλύπτους και πεύκα. Τα φυσικά τοπία της έχουν ιδιαίτερη φυσιογνωμία με πυκνή βλάστηση κυρίως στις κοιλάδες και στις πλαγιές αλλά και τις άδενδρες λοφώδεις εκτάσεις. ενώ το βόρειο τμήμα είναι γενικά πιο πράσινο


Για όσους αγαπούν τους ρομαντικούς περιπάτους θα ανηφορίσουν από τις γειτονιές του Πλατάνου προς την Αγία Παρασκευή και από εκεί θα ακολουθήσουν το μονοπάτι με τα 500 περίπου σκαλιά. Στο τέλος αυτού του περιπάτου θα αντικρίσουν το Κάστρο, η θέα του οποίου οδηγεί πίσω στο χρόνο. Για τους πιο βιαστικούς και ανυπόμονους υπάρχει ο άνετος αυτοκινητόδρομος.


Το Λιμάνι της Αγίας Μαρίνας βρίσκεται κάτω απο το κάστρο της Παναγίας στα βόρεια του Πλατάνου ενώ στα νότια είναι το Παντέλι. Και οι τρείς περιοχές είναι ενωμένες σε ένα οικισμό που απλώνεται κάτω από το κάστρο της Παναγίας.Η αγία Μαρίνα όπου βρίσκεται και η ομώνυμη εκκλησία είναι το κέντρο της νυχτερινής διασκέδασης της Λέρου με αρκετά μπαράκια και ελληνάδικα.


Ο Προφήτης Ηλίας...Κάτω από το Κάστρο της Λέρου...


Λεπτομέρεια του Προφήτη Ηλία. Τραβάει την προσοχή και φυσικά την κάμερα!!


Προφήτης Ηλίας 







Κάτω η Αγία Μαρίνα και απέναντι τα ΆΛΙΝΤΑ......Ο Πλάτανος η Αγία Μαρίνα και το Λακκί διαθέτουν τις μεγαλύτερες αγορές του νησιού. Στην πράξη αποτελούν μια όμορφη μικρή φιλόξενη πόλη που έχει πολλά να προσφέρει από σύγχρονα καταστήματα για κάθε είδους αγορές μέχρι τη μαγευτική θέα από το περίφημο Κάστρο. Χτισμένο στην κορυφή του λόφου Πιτύκι, δεσπόζει πάνω από την Αγία Μαρίνα, αγκαλιάζοντας όλη τη γύρω περιοχή με πανοραμική θέα στο απέραντο γαλάζιο του Αιγαίου.



Σύμβολο της Λέρου, το κάστρο στο Παντέλι προσφέρει υπέροχη θέα. Στα τέλη του 11ου αιώνα ο βυζαντινός αυτοκράτορας Αλέξιος Α’ Κομνηνός δώρισε στον όσιο Χριστόδουλο της Πάτμου το βυζαντινό κάστρο ως μετόχι της μονής του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου (οι κάτοικοι που αναγκάστηκαν να το εγκαταλείψουν κατέφυγαν στο Παλαιόκαστρο, στο νότιο τμήμα του νησιού).



Η Αγία Μαρίνα από το Κάστρο..Επιπεδόστεγα παραδοσιακά σπίτια και πολύχρωμα νεοκλασικά, χτισμένα στα τέλη του 19ου και τις αρχές του 20ού αιώνα, αλλά και το εντυπωσιακό μεσαιωνικό κάστρο στο Παντέλι, πάνω από την Αγία Μαρίνα και τον Πλάτανο, συνθέτουν την εικόνα της περιοχής, που κατοικήθηκε από την αρχαιότητα.


Απέναντι η παραλία Δυο Λισκάρια
Ο ορμίσκος βρίσκεται αμέσως μετά τις Παναγιές, 7χλ από τον Πλάτανο. Μικρή οργανωμένη παραλία με αμμουδιά προφυλλασόμενη από τους ανέμους και αρμυρίκια. Υπάρχουν καφέ-αναψυκτήρια και εστιατόριο.



36Ξημερώνει και απολαμβάνω τον καφέ μου και την ανατολή από την βεράντα μου!


Πλάτανος......Παλιές και αξιόλογες είναι οι εκκλησίες του Χριστού και του Σταυρού, ενώ ιστορικό ενδιαφέρον έχει και η εκκλησία της Αγίας Παρασκευής που ήταν η παλιά Μητρόπολη του νησιού. Βρίσκεται στο άκρο της συνοικίας και στα όρια του σκαλωτού μονοπατιού που οδηγεί στην κορυφή του λόφου στο Κάστρο.


Αγία Μαρίνα Στην πρωτεύουσα διατηρούνται πολλά παραδοσιακά μονώροφα και διώροφα σπίτια, κι ανάμεσα τους πολλά αρχοντικά, πυκνοδομημένα, που δημιουργούν στενά γραφικά σοκάκια, προκαλώντας μας να περιπλανηθούμε σε αυτά. Συναντάμε τη νοσταλγική ατμόσφαιρα της παλαιάς πόλης, το Αυλάκι με τις βρύσες από το καθάριο νερό της πηγής του Παληασκλούπη, ή τον παλιό αλευρόμυλο


Ένα από τα δύο λιμάνια του νησιού η Αγία Μαρίνα, μικρός παραλιακός οικισμός επεκτάθηκε με το χρόνο και ενώθηκε με τον Πλάτανο, την αρχαιότερη συνοικία και πρωτεύουσα του νησιού. O ενοποιημένος πλέον οικισμός είναι το διοικητικό και εμπορικό κέντρο του νησιού. Από μακριά δείχνει μια μικρή πόλη που εκτείνεται αμφιθεατρικά ανάμεσα σε δύο βουνοπλαγιές με σπίτια, τα οποία απλώνονται από την παραλία μέχρι τους πρόποδες του Κάστρου.


Κάτω οι από το Κάστρο του Παντελίου και μακριά....


Νικολαϊδειον Παρθεναγωγείον....Στην Αγία Μαρίνα






Στα σοκάκια του Πλατάνου και της Αγίας Μαρίνας





Πλάτανος-Αγία Μαρίνα-Αλιντα....Από το Παντέλι μέχρι τα Αλιντα, μια ώρα περπάτημα με χάζεμα και φωτογράφιση!!Νησι μινιόν να πω?


 Ο Πλάτανος είναι η πρωτεύουσα της Λέρου και βρίσκεται μεταξύ Αγίας Μαρίνας και του Παντελιού. Στο κέντρο του Πλατάνου ειναι η Πλατεία Ρούσσου που στο κέντρο της εχει ενα πλατάνι. Το δέντρο παλιά ήταν μεγάλο και υπήρχε και μια βρύση αλλά ξεράθηκε και στη θέση του υπάρχει ενα σχετικά νέο δέντρο. Ακριβώς στην Πλατεία βρίσκεται το δημαρχείο της Λέρου χτισμένο σε νεοκλασικό στυλ απο τις αρχές του 20 ου Αιώνα.


Ημερομηνία Ανέγερσης,το 1906....Στον Πλατανο!


.Στα σοκάκια του Πλατάνου.


 


Και στο κεφαλόσκαλο, ένα μάτι για να μην ματιάζεται το σπίτι και οι κάτοικοι του!!!







ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ ΤΗΣ ΛΕΡΟΥ
Η μάχη κράτησε 52 μέρες.
Η Λέρος στις 15 Νοεμβρίου του 1943 έφτασε να έχει στο έδαφος της 25.479 ανθρώπους!
Ιταλούς 8.000, Άγγλους περίπου 3.800, Λεριούς 10.979 και Γερμανούς περίπου 2.500.
Οι Άγγλοι είχαν περίπου 250 νεκρούς, 3.200 αιχμαλώτους και 250 διαφυγόντες.
Οι Ιταλοί είχαν περίπου 400 νεκρούς- 12 αξιωματικοί εκτελέστηκαν-5.351 αιχμαλώτους και περίπου 2.000 διαφυγόντες.
Οι Λεριοί είχαν 15 νεκρούς, 164 αγνοούμενους και το ελληνικό Ναυτικό 71 νεκρούς.
Οι Γερμανοί είχαν 520 νεκρούς.







Στην περιοχή Αγ. Μαρίνας και στη νότια είσοδο του κόλπου δεσπόζει το Μπούρτζι, πιθανότατα ρωμαϊκό φρούριο.
Υπάρχουν κάποια ψηφιδωτά με ωραίες χρωματικές συνθέσεις και σχέδια. Επίσης, τοξοειδείς κατασκευές, λείψανα υδραγωγείου κ.α. Όλα είναι χαρακτηριστικά δείγματα της ρωμαϊκής τεχνοτροπίας.
Τη σημασία της Λέρου στη ναυσιπλοΐα επισημαίνει ο Πλούταρχος όταν αναφέρεται στην αιχμαλωσία του Ιούλιου Καίσαρα στο νησί Φαρμάκος, στα ΒΑ της Λέρου.
Πιθανότατα το κάστρο χρησιμοποιήθηκε και κατά τους Βυζαντινούς χρόνους.





Ο Άγιος Ισίδωρος στη Λέρο είναι ένα από τα πιο όμορφα εκκλησάκια… Χωρίς υπερβολή μοιάζει σαν να αναδύεται από το βράχο μέσα στη θάλασσα. Είναι ένα από τα πιο γραφικά ρομαντικά και ειδυλλιακά μέρη του νησιού τα οποία πρέπει να επισκεφθείτε. Το μικρό ασβεστωμένο εκκλησάκι, με τους εξώστες και τους πέτρινους πάγκους του, βρίσκεται στην περιοχή της Κόκκαλης, στον κόλπο της Γούρνας στη δυτική ακτή, και συνδέεται με τη ξηρά μέσω ενός πέτρινου μονοπατιού μήκους περίπου 50 μέτρων, δίπλα στο παλιό βουλιαγμένο λιμανάκι..


Αγιος Ισιδωρος ...πανηγυρίζει στις 14 Μαΐου.
Στον βυθό γύρω από το βράχο που είναι χρισμένος ο Άγιος Ισίδωρος υπάρχουν χαλάσματα τα οποία πιθανολογείται ότι προέρχονται από αρχαία κτίσματα.




Η εκκλησία Παναγιά Κιουρά στη Λέρο..
Ο επισκέπτης στο όμορφο νησί της Λέρου δεν πρέπει να παραλείψει μια βόλτα στην εκκλησία Αγία Ματρώνα-Κιουρά, πίσω από τον κόλπο του Παρθενίου, λίγο πιο κάτω από το αεροδρόμιο. Εδώ οι εξόριστοι της περιόδου της Χούντας είχαν τη δική τους εκκλησιά, μια εκκλησιά διαφορετική: Ένα ξεχασμένο ερημοκλήσι σε μικρή απόσταση από το στρατόπεδο δίπλα στη θάλασσα, που το 'δερναν ο αέρας κι η βροχή το χειμώνα και το 'ψηνε ο ήλιος το καλοκαίρι


Απόγευμα Στα Δυό Λισκαρια....Απέναντι η Αγία Μαρίνα! Απόλαυση!!


Η Αγία Μαρίνα στην μπλε ώρα, είναι μοναδική!!


68Ανατολή από τα Αλιντα, πίσω από το Φαρμακονήσι...




Ο Ξηρόκαμπος είναι ένα μικρό χωριό σε απόσταση 8 χιλιομέτρων από την Αγία Μαρίνα. Στον Ξηρόκαμπο μπορείτε να βρείτε τουριστικά καταλύματα και κέντρα εστίασης καθώς και κέντρα διασκέδασης. Ανάμεσα στα ερείπια στέκει γραφικό το εκκλησάκι της Παναγίας. Κοντά στον οικισμό του Ξηρόκαμπου βρίσκεται το γραφικό εκκλησάκι της Παναγίας της Καβουράδαινας, που θεωρείται από τα ομορφότερα του νησιού. Είναι χτισμένο πάνω στα βράχια της ακτής, σε θέση όπου κατά την παράδοση, ένας ψαράς που έψαχνε για καβούρια, βρήκε μέσα σε σχισμή την εικόνα της Παναγίας.


Η εκκλησούλα φτιάχτηκε το 1796, από έναν ψαρά, από την γειτονική όμως Κάλυμνο, που ψαρεύοντας στο σημείο εκείνο, έπιασε μια ξύλινη σανίδα, γεμάτη όστρακα και καβούρια, που αφού την καθάρισε πρόχειρα, είδε ότι είχε πάνω της ζωγραφισμένη μια εικόνα της Παναγιάς! Την πήρε σπίτι του, αλλά εμφανίστηκε στον ύπνο του η Παναγιά και του ζήτησε να της χτίσει το "σπιτάκι της" στο σημείο που τη βρήκε.
Μην παραλείψετε να την επισκεφθείτε, ιδίως 15Αύγουστο και στις 8 Σεπτεμβρίου, στο Γενέσιον της Θεοτόκου.


Απέναντι η Κάλυμνος


Η Παναγία του Κάστρου του Ξηροκαμπου...Τα μέρη της οχύρωσής του που διακρίνονται μέχρι σήμερα ανάγονται τουλάχιστον στα ελληνιστικά χρόνια, χωρίς να αποκλείεται και η χρήση του στη μεσοβυζαντινή και την ιπποτική περίοδο. Το τείχος σώζεται μέχρι το ύψος των 2,50 περίπου μ., ενώ εντός της οχύρωσης σώζεται ακόμη μεταβυζαντινή εκκλησία αφιερωμένη στην Παναγία.


.

Ι.Ν. Αγίου Πέτρου Λέρου Από τα παλαιότερα εξωκλήσια της Λέρου (παλαιά μονή), πανηγυρίζει στις 29 Ιουνίου








Προφήτης Ηλίας



Το εκκλησάκι του Αη Γιώργη στον Δρυμώνα...


 Αη Γιώργης.


Στα ανατολικά του νησιού απλώνεται ένας άλλος ανοιχτός όρμος της Λέρου, η Γούρνα, με πρασινόμαυρη αμμουδιά και ρηχά νερά σε μεγάλη απόσταση μέσα στη θάλασσα. Εξοχικά κεντράκια, όμορφα σπίτια, περιβόλια και φυτείες με εσπεριδοειδή συμπληρώνουν το τοπίο.


1936 Ως στρατιωτικός και πολιτικός Διοικητής Δωδεκανήσου τη συγκεκριμένη περίοδο εγκαθίσταται ο Ντε Βέκι. Η ιταλική επέμβαση στον χώρο είναι καταλυτική. Τα βουνά, οι στρατιωτικές εγκαταστάσεις και ένα μεγάλο μέρος της Λέρου αποκλείονται ως στρατιωτική ζώνη. Τότε κατασκευάζεται και ο κεντρικός οδικός άξονας με πλευρικές δενδροφυτεύσεις ευκαλύπτων.

 Λιμανάκι του Ξηροκαμπου...




Στον περίβολο του Αγίου Νικήτα





Ενα από τα πιο όμορφα δείγματα Ιταλικής Αρχιτεκτονικής!!



Το Κριθώνι, ανάμεσα στα Αλιντα και την Αγία Μαρίνα, απλώνεται από τη θάλασσα ως ψηλά στο λόφο. Καταπράσινο, με όμορφα σπίτια, πολλά εκκλησάκια, παλιές Λέρικες κατοικίες, πολυτελή ξενοδοχεία, πανσιόν, ενοικιαζόμενα δωμάτια, κέντρα διασκέδασης, εστιατόρια,


Αγία Μαρίνα


 Βίλλα Αννα Μαρία..


Το  Πανέμορφο καμπαναριό του Ιερού ναού του Χριστού.












Ο πύργος Μπελλένη χτίσθηκε το χρονικό διάστημα 1925 - 1927. Είναι λιθόκτιστο, διώροφο και στους πυργίσκους του τριώροφο κτήριο και δεσπόζει στην παραλιακή οδό στα Άλιντα της Λέρου. Περιβάλλεται από ωραίο και μεγάλο κήπο, που το κάνει ορατό από μεγάλη απόσταση. Στην μπροστινή μεριά του κήπου και στα δύο άκρα του υπάρχουν ισόγεια κτίσματα του ίδιου ρυθμού.Αρχιτεκτονικά το κτίσμα έχει μεγάλο ενδιαφέρον, καθότι παρατηρούμε ένα πολύ ωραίο πάντρεμα μεσαιωνικής οχυρωματικής αρχιτεκτονικής με νεοκλασικά στοιχεία. Οι σκούροι ακρογωνιαίοι λίθοι σχηματίζουν ένα ωραίο κάδρο που περικλείει τα ορθογώνια και, στην κορυφή, κυκλικά δίλοβα ανοίγματα, παρασύροντας έτσι το μάτι και προετοιμάζοντάς το για την απόληξη, δηλαδή τις πολεμίστρες (πεντένια), οι οποίες αποτελούν και την κύρια οχυρωματική έκφραση του κτηρίου.
Τα κυκλικά δίλοβα ανοίγματα δένουν αρμονικά με τον κυκλικό πυργίσκο δημιουργώντας έτσι ένα συμμετρικό σύνολο. Η αρμονική διαμόρφωση του κήπου είναι απομεινάρι της νεοκλασικής τεχνοτροπίας.
Σήμερα ο Πύργος Μπελλένη είναι ένα εξαιρετικά επιμελημένο μουσείο λαογραφίας και ιστορίας και αυτό οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στις προσπάθειες των φορέων (Δημοτικός Οργανισμός Παιδικών Σταθμών - Αθλητισμού - Πολιτισμού, Δημοτικό Πνευματικό Κέντρο Λέρου) αλλά και σε ανθρώπους όπως ο αείμνηστος Μανώλης Ήσυχος και η υπεύθυνη του μουσείου κα Μπέλλα Γιαννουκά

Δρυμώνας....Ο Αη Γιωργης σχεδόν μέσα στην θάλασσα ...







Το σινεμά της πόλης, σε ρυθμό Αρτ Ντεκό μοιάζει να προωθείται προς τη θάλασσα σαν ένα τρένο υψηλής ταχύτητας.
το 1923 ο Μουσολίνι θα στείλει δύο αρχιτέκτονες, τον Rodolfo Petracco και τον Armando Bernabiti στη Λέρο με σκοπό να κατασκευάσουν μια πρότυπη πόλη στο λιμάνι που να μπορεί να στεγάσει χιλιάδες Ιταλούς, συμπεριλαμβανομένων και στελεχών του στρατού, αλλά και τις οικογένειές τους. Την περίοδο εκείνη, ολόκληρη η παραλία ήταν μια ακατοίκητη, βαλτώδης έκταση.


1943 Από το βρετανικό αντιτορπιλικό HMS Intrepid (D10) σκοτώθηκαν 15 άτομα, δύο αξιωματικοί και 13 υπαξιωματικοί και ναύτες.....Και το ηρώον από κάτω γράφει "NEVER AGAIN"


1943 Από την βύθιση του "Βασ.Ολγα"Σκοτώθηκαν
ο κυβερνήτης, Πλωτάρχης Γεώργιος Μπλέσσας,
πέντε αξιωματικοί
Υποπλοίαρχος Μιχαήλ Γρηγορόπουλος,
Υποπλοίαρχος Δημήτριος Μπάτσης,
Υποπλοίαρχος Αλέξανδρος Σακίπης,
Σημαιοφόρος Νικόλαος Σιμιτζόπουλος,
Επ. Σημαιοφόρος Παναγιώτης Κονταράτος,
10 υπαξιωματικοί,
54 ναυτοδίοποι
και τρεις Άγγλοι ναύτες.
Από τους συνολικά 141 Έλληνες διασωθέντες υπήρχαν 23 τραυματίες. Επίσης ως επισκέπτες επέβαιναν στο αντιτορπιλικό 15 Λέριοι πολίτες και 7 Έλληνες ναύτες από το πλήρωμα του φορτηγού πλοίου Taganrog. Από αυτούς έχασαν την ζωή τους 3 Λέριοι και 4 ναύτες..


Η Λέρος υπέστη μεγάλες καταστροφές στο Β Παγκόσμιο πόλεμο από τους Γερμανούς, και πολλοί ξένοι στρατιώτες των συμμαχικών δυνάμεων έχασαν την ζωή τους προσπαθώντας να τους απωθήσουν! Η μάχη της Λερου, ήταν από τις πιο σημαντικές για την Ελλάδα και για όλον το Β Πόλεμο
.

Το κάστρο της Λέρου που ονομάζεται και Κάστρο της Παναγιάς η Κάστρο του Παντελιού είναι βυζαντινό και κτίστηκε τον 11ο ή ίσως τον 10 αιώνα. Δεσπόζει στην κορυφή του λόφου Πίτυος ή Απιτύκι ή (συνηθέστερα) Πιτύκι στη βορειοανατολική πλευρά της Λέρου σε απότομο βραχώδες ύψωμα, σε υψόμετρο 154 μέτρων.
Δεν είναι μικρό –καλύπτει μια έκταση σχεδόν 10 στρέμματα– αν και είναι μάλλον μικρότερο από τα κύρια κάστρα στα άλλα νησιά των Δωδεκανήσων. Θεωρείται εντούτοις, «οχυρότατον και απόρθητον».


ΙστορίαΤο κάστρο του Παντελίου συνδέθηκε από το 1087, σύμφωνα με χρυσόβουλλο διάταγμα του αυτοκράτορα Αλεξίου Α΄Κομνηνού που σώζεται στη Μονή Πάτμου, με τον ιδρυτή της Μονής Αγίου Θεολόγου Πάτμου, όσιο Χριστόδουλο. Φαίνεται πως το κάστρο προϋπήρχε, αλλά ο Χριστόδουλος το παρέλαβε σε κακή κατάσταση. Περιελάμβανε τότε το περιτείχισμα, εκκλησία με κελλιά και λιγοστά κτίσματα σε ερειπιώδη κατάσταση.

Κατά το 13ο αιώνα, το νησί καταλήφθηκε από τους Γενουάτες (ή Γενοβέζους) και ύστερα από τους Ενετούς. Στα τέλη του 13ου αιώνα παραχωρήθηκε ως φέουδο από τον Βυζαντινό αυτοκράτορα Ανδρόνικο Β’ Παλαιολόγο στους Γενοβέζους αδερφούς Moreco και στον θείο τους Vignolo de Vignoli . Οι εν λόγω Γενοβέζοι (οι οποίοι ήταν βασικά πειρατές) δεν αποδείχτηκαν καλή επιλογή, γιατί άρχισαν να συμπεριφέρονται σαν ιδιοκτήτες του νησιού αγνοώντας τη Βυζαντινή διοίκηση και χρησιμοποιώντας το νησί για πειρατικές επιδρομές, ενώ το 1306 ο Vignoli ήταν αυτός που έριξε την ιδέα στους ιππότες του Αγίου Ιωάννη να εγκατασταθούν στα Δωδεκάνησα. Στις 27 Μαΐου 1306 ο Vignoli υπέγραψε συμφωνία στην Κύπρο με τους ιππότες για μια από κοινού επίθεση για την κατάληψη των Δωδεκανήσων. Με βάση αυτή τη συμφωνία ο Vignoli θα έπαιρνε το ένα τρίτο της λείας και θα παραχωρούσε τα νησιά Κως και Λέρος, ενώ θα διατηρούσε τα δικαιώματα για είσπραξη φόρων και το φέουδό του στη Λάρδο της Ρόδου


Αν και οι αρχικές προσπάθειες για κατάληψη των νησιών δεν ήταν επιτυχημένη, οι Ιωαννίτες ιππότες τελικά επικράτησαν στα Δωδεκάνησα. H Λέρος παραχωρήθηκε επισήμως στους Ιππότες το 1314 και από τότε απετέλεσε το βορειότερο σημείο της επικράτειάς τους. Το 1319 οι κάτοικοι επαναστάτησαν ζητώντας την επιστροφή του νησιού στο Βυζάντιο και σκότωσαν μάλιστα ιππότες της φρουράς του νησιού, αλλά η στάση κατεστάλη.Ανεξάρτητα από αυτό, οι Ιππότες οχύρωσαν τη Λέρο. Μαρτυρία της ιπποτικής κατοχής του νησιού είναι τα τέσσερα οικόσημα σε διάφορες θέσεις των οχυρώσεων, τα οποία δείχνουν το διαχρονικό ενδιαφέρον των ιπποτών για συμπληρώσεις και επισκευές.

Από το 1386 έως το 1415 η Λέρος μαζί με την Κάλυμνο και την Κω είχαν παραχωρηθεί από τους ιππότες στον Γερμανό (και μέλος της αδελφότητας) Hesso Schlegelholtz έναντι ετήσιου μισθώματος 100 χρυσών νομισμάτων (φιορινιών)

Το 1436 και αφού μεσολάβησαν κάποιοι άλλοι φεουδάρχες, άρχοντας στο νησί έγινε ένα άλλο μέλος της αδερφότητας ο Ενετός fra Fantino Querini (Κουιρίνι ή Κυερίνης) της Stampalia (Αστυπάλαια) ο οποίος στο διάστημα 1436-1453 ήταν κυβερνήτης σε Λέρο, Κάλυμνο και Νίσυρο. Οι Querini είχαν μεγάλη δύναμη στο Αιγαίο εκείνη την περίοδο έχοντας στην κατοχή τους και Αστυπάλαια, Αμοργό, Σαντορίνη κ.ά.Ο Querini έκανε σημαντικές ενισχύσεις των τειχών στο κάστρο της Λέρου, λόγω της αυξανόμενης Τουρκικής επιθετικότητας (και) στη θάλασσα.

Η Λέρος λεηλατήθηκε από τους Τούρκους το 1455 και το 1457 και τότε ερημώθηκε σχεδόν τελείως. Το 1460 οι Τούρκοι επιτέθηκαν ξανά, αλλά αυτή τη φορά οι επίθεση αποκρούσθηκε. Νέες εισβολές αναφέρονται το 1477 και το 1502


Το 1492 κυβερνήτης στη Λέσβο έγινε ο fra Filippo, ενώ λίγο αργότερα, το 1495, το τάγμα αποφάσισε να αναλάβει κεντρικά τη διοίκηση του νησιού, επειδή, όπως φαίνεται, μπροστά στον Οθωμανικό κίνδυνο, η υπεράσπιση του νησιού από τοπάρχες δεν ήταν πλέον δυνατή. Έτσι από το 1495, το κάστρο υπαγόταν απευθείας στον Μεγάλο Μάγιστρο Pierre d’Aubusson.Το 1505, ο Οθωμανός ναύαρχος Κεμάλ Ρέις (πατέρας του Πίρι Ρέις) με έναν στόλο αποτελούμενο από 8 μεγάλες γαλέρες και άλλα πλοία, πολιόρκησε το κάστρο, αλλά δεν κατόρθωσε να το καταλάβει. Το εγχείρημα επαναλήφθηκε το 1508 με περισσότερα πλοία, με το ίδιο ανεπιτυχές αποτέλεσμα. Ο θρύλος λέει πως τότε το νησί σώθηκε από τον ένα και μοναδικό επιζώντα ιππότη, τον Paolo Simeoni, που ήταν μόλις 18 ετών. Ο νεαρός έντυσε γυναίκες και παιδιά με τις πανοπλίες των νεκρών ιπποτών, ξεγελώντας έτσι τους Οθωμανούς πως η φρουρά της Λέρου ήταν ακόμα δυνατή.

Τελικά, στις 24 Δεκεμβρίου του 1522, μετά τη λήξη της πολιορκίας της Ρόδου, υπογράφτηκε συνθήκη μεταξύ του Σουλτάνου Σουλεϊμάν και του Μεγάλου Μαγίστρου των Ιπποτών Philippe Villiers de L’Isle-Adam (Φιλίπ Βιλιέ ντε Λ’ Ιλ-Αντάμ), βάσει της οποίας η Λέρος, μαζί με όλες τις κτήσεις του Τάγματος στο Αιγαίο, πέρασε στα χέρια των Οθωμανών.
.

Το 1648 ένας Ενετικός στόλος υπό τον Leonardo Foscolo επιτέθηκε στο νησί και μετά από τον βομβαρδισμό του κάστρου, ο Τούρκος φρούραρχος αναγκάστηκε να παραδοθεί. Τότε καταστράφηκε μέρος των τειχών και κάποιοι προμαχώνες που επιδιορθώθηκαν αργότερα από τους Τούρκους που ανακατέλαβαν τη Λέρο πολύ γρήγορα, αφού η επιχείρηση του Foscolo δεν απέβλεπε σε μόνιμη κατάληψη του νησιού.Οι Τούρκοι γενικά έκαναν κατά καιρούς διάφορες επισκευές και αλλαγές στην οχύρωση.
Το 1821 το νησί επαναστάτησε και έπαιξε σημαντικό ρόλο ως βάση εφοδιασμού των ελληνικών πλοίων, αλλά παρέμεινε τελικά υπό Τουρκική κατοχή έως το 1912 οπότε πέρασε στους Ιταλούς.
Οι Ιταλοί χρησιμοποίησαν το κάστρο σαν στρατώνα και παρατηρητήριο και έκαναν κάποιες τσιμεντένιες επεμβάσεις. Η Λέρος ήταν γενικά σημαντική για τους Ιταλούς που κατασκεύασαν και άλλες οχυρώσεις σε όλο το νησί. Η Γερμανική αεροπορία βομβάρδισε την περιοχή τον Νοέμβριο του 1943. Τρεις βόμβες έπληξαν το κάστρο καταστρέφοντας μέρος της οχύρωσης και εντελώς τον ναό της Παναγίας ο οποίος ξανακτίστηκε μετά τον πόλεμο.

Η Λέρος τελικά έγινε Ελληνική μαζί με τα υπόλοιπα Δωδεκάνησα το 1948. Μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1990 στο κάστρο έδρευε μονάδα του Ελληνικού Στρατού.


Ο επισκέπτης στο όμορφο νησί της Λέρου δεν πρέπει να παραλείψει μια βόλτα στην εκκλησία Αγία Ματρώνα-Κιουρά, πίσω από τον κόλπο του Παρθενίου, λίγο πιο κάτω από το αεροδρόμιο. Εδώ οι εξόριστοι της περιόδου της Χούντας είχαν τη δική τους εκκλησιά, μια εκκλησιά διαφορετική: Ένα ξεχασμένο ερημοκλήσι σε μικρή απόσταση από το στρατόπεδο δίπλα στη θάλασσα, που το 'δερναν ο αέρας κι η βροχή το χειμώνα και το 'ψηνε ο ήλιος το καλοκαίρι.


Η Αγία Ματρώνα, σύμφωνα με τη θρησκευτική παράδοση ήτανε μια αρχοντοπούλα της Χίου που πριν 550 περίπου χρόνια έφυγε κρυφά από τους δικούς της και έγινε μοναχή. Αγία Κιουρά την ονόμασαν οι κάτοικοι της Λέρου (παραφθορά της κυράς) και έτσι την ξέρουνε όλοι πάνω στο νησί. Μέσα στο εκκλησάκι σώζεται και η εικόνα της που σύμφωνα με την παράδοση έχει φιλοτεχνηθεί κι αυτή στη Χίο.


Ο Επιτάφιος, Αντώνης Καραγιάννης
Στα χρόνια της δικτατορίας ο ναός ήταν ερειπωμένος και ο Μανώλης Γλέζος μαζί με τους ζωγράφους Αντώνη Καραγιάννη, Τάκη Τζανετέα και Κυριάκο Τσακίρη αποφάσισαν να τον επισκευάσουν. Οι τρεις εικαστικοί αποφάσισαν να φτιάξουν αγιογραφίες, που ωστόσο ξέφευγαν από τη θρησκευτική παράδοση, όπως τη γνωρίζουμε. Οι εργασίες στην Αγιά Κιουρά μαζί με τη φιλοτέχνηση, κράτησαν οκτώ μήνες και οι κάτοικοι του νησιού στήριξαν το εγχείρημα.


Σε μία από τις αγιογραφίες, ο Χριστός φαίνεται λυπημένος με το βλέμμα προς τον ουρανό, πιθανόν προς την ελευθερία και το Θεό. Σε όλες τις εικόνες οι ζωγράφοι απεικόνισαν τα συναισθήματα των ίδιων, αλλά και των υπόλοιπων εξόριστων...



Οι ζωγράφοι χρησιμοποίησαν ως μοντέλα τα πρόσωπα κρατουμένων, γυναικών της Λέρου, αλλά και χωροφυλάκων. Οι Άγιοι δεν είχαν το συνηθισμένο φωτοστέφανο και ο Μυστικός Δείπνος ήταν η τραπεζαρία των εξορίστων. Ο Αϊ-Γιάννης ο Βαπτιστής ήταν ο χωροφύλακας, ενώ ο Χριστός ήταν ο νεότερος εξόριστος Σωτήρης Σκυλάκος....
...

Όταν η Λέρος μετά την πτώση της Χούντας έπαψε να είναι τόπος εξορίας, διάφοροι κύκλοι προσπάθησαν να καταστρέψουν τις αγιογραφίες ρίχνοντας ασβέστη και να κρύψουν τις δημιουργίες των κρατούμενων καλλιτεχνών. Μερικά χρόνια αργότερα, μέλη της Ελβετικής Αρχαιολογικής Σχολής ανακάλυψαν την καταστροφή, κάτι το οποίο προκάλεσε την οργή των αγωνιστών. Μετά από αγώνα κατάφεραν να πετύχουν την αποκατάσταση των εικόνων με τη χρηματοδότηση του Υπουργείου Πολιτισμού....
.

Η περίοδος της δικτατορίας καθιστά την Αγιά Κιουρά-Ματρώνα ως μνημείο της σύγχρονης ιστορίας της Ελλάδας, εκεί όπου αποτυπώθηκε η στέρηση της ελευθερίας του ελληνικού λαού από τη χούντα των συνταγματαρχών



Η εκκλησία της Αγιάς Κιουράς έχει χαρακτηριστεί ως διατηρητέο μνημείο και έργο τέχνης από το Υπουργείο Πολιτισμού. Είναι ένα μονόχωρο καμαροσκέπαστο κτίσμα του 18ου αιώνα, κτισμένο στα λείψανα παλαιότερου ναού. Στα βόρεια και στα νότια φέρει δύο προκτίσματα νεώτερων χρόνων (πιθανόν μετά την ενσωμάτωση της Δωδεκανήσου), στεγασμένα με πλάκες από οπλισμένο σκυρόδεμα. Έτσι, εσωτερικά παρουσιάζεται σαν μία τρίκλιτη εκκλησία....


Εκκλησιαστικό Μουσείο
Σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο της Παναγίας του Κάστρου (στην ακρόπολη της Αγίας Μαρίνας) στεγάζεται το εκκλησιαστικό Μουσείο της Λέρου.
Διαθέτει σπάνια εκκλησιαστικά και ιερατικά εκθέματα όπως αρχιερατικούς σάκους και ιερά σκεύη, παλιές εικόνες, χειρόγραφα και σπάνια εκκλησιαστικά βιβλία, αλλά και επιλεγμένα αρχαιολογικά ευρήματα όπως νομίσματα, κιονόκρανα, ενεπίγραφες στήλες κ.α.


Η πόρτα του ιερού της Παναγίας του Κάστρου διατηρείται στο Βυζαντινό μουσείο του Κάστρου!


Η Μαύρη Παναγία....


Σταύρωση 17ος αιώνας.


Τα  Εισόδεια της Θεοτόκου 18ος αιώνας.


17ος αιώναςΗ Σταύρωση! Λεπτομέρεια, το κοριτσάκι που αγκαλιάζει τον Σταυρό. Ετσι απεικονίζει ο αγιογράφος την Μαρία την Μαγδαληνή


Ο Αρχάγγελος Μιχαήλ από Συρία


Ο Αρχάγγελος Μιχαήλ Κρητικής τεχνοτροπίας.
.

Ο μονόχωρος ναός της Παναγίας αρχικά χτίστηκε τον 11ο αιώνα ενώ στην σημερινή του θέση οικοδομήθηκε μετά το 1669 και πρέπει να ανακαινίστηκε μάλοον αλλά και να διευρύνθηκε ως το 1719, χρονιά κατά την οποία εγκαινιάστηκε από τον μητροπολίτη Καρπάθου Νεόφυτο Γαιρμάνη ενώ διαθέτει ένα εξαιρετικά περίτεχνο χρυσοποίκιλτο τέμπλο, σπουδαίο Δεσποτικό θρόνο αλλά και εξαιρετικό Άμβωνα, κατασκευές όλες του 1745


Εντός των τειχών σώζονται πέντε εκκλησίες, μεταξύ των οποίων αυτή της Παναγίας του Κάστρου. Ο ναός, ο οποίος οικοδομήθηκε στο τέλος του 17ου αιώνα μετά την θαυματουργή –σύμφωνα με την παράδοση- εμφάνιση της εικόνας της Παναγίας στην πυριτιδαποθήκη του κάστρου, σήμερα στεγάζει το Εκκλησιαστικό Μουσείο της Λέρου.


Επίσης εδώ είναι αποθησαυρισμένη η περίφημη βιβλιοθήκη της Παναγίας του Κάστρου που περιέχει χειρόγραφα και παλαίτυπα που χρησιμοποιούσαν σε δύσκολες εποχές οι μαθητές της Σχολής του Μοναχού Δαμασκηνού ενώ σε παλαιό τάφο, στο κλίτος του ναού αναπαύεται εν ειρήνη μια σπουδαία οσιακή μορφή του 2Οου αιώνα η γερόντισσα Γαβριηλία Παπαγιάννη.


Πολύτιμο κειμήλιο της λατρείας των Λερίων αποτελεί η μικρών διαστάσεων εικόνα της Θεοτόκου Βρεφοκρατούσας, που είναι τοποθετημένη σε ξυλόγλυπτο πλαίσιο και φέρει χρυσάργυρη επένδυση, που φιλοτεχνήθηκε περί το 1732. Ο ναός διαθέτει δεσποτικές ξεχωριστής ποιότητας εικόνες, πολλές από τις οποίες, καθώς και διάφορα κειμήλια, εκτίθενται στο Εκκλησιαστικό Σκευοφυλάκιο Βυζαντινής Τέχνης, που οικοδομήθηκε πρόσφατα δίπλα στο ναό και λειτουργεί ως μουσείο.


Το Μεσαιωνικό Κάστρο της Λέρου βρίσκεται βορειοανατολικά του νησιού και σε ύψος 600 περίπου μέτρων από την θάλασσα, στο λόφο Απιτύκι (ή Πιτύκι) ενώ πήρε το όνομά του από το ναό της Θεοτόκου όπου είναι αποθησαυρισμένο το «Ιερό Παλλάδιο των Λερίων», η εικόνα της Παναγίας που έναν θαυμαστό τρόπο έφθασε στο νησί της Λέρου αλλά και εξίσου θαυματουργό τρόπο επέλεξε η ίδια η Παναγία το τόπο του ναού Της.


Επί αρχιερατείας Νεκταρίου Χατζημιχάλη αναπαλαιώθησαν ο περιβάλλων χώρος και τα και ανηγέρθηκε ιδιαίτερος χώρος όπου συνελλέγησαν και φυλάσσονται Ιερά Κειμήλια όλων των ναών του νησιού ενώ στον ίδιο χώρο φυλάσσεται και η προσωπική του βιβλιοθήκη.


Το πολεμικό Μουσείο του Τούνελ Μερικιάς αποτελεί έναν μοναδικό εκθεσιακό χώρο για την Ελλάδα. Ένα στρατιωτικό τούνελ – από τα πολλά που υπάρχουν στο νησί – έχει αναστηλωθεί με πολύ προσοχή και σεβασμό.


Στον υποβλητικό αυτό χώρο φιλοξενούνται πλήθος εκθεμάτων. Η Λέρος εξαιτίας της γεωστρατηγικής της θέσης και του εξαιρετικού φυσικού λιμανιού του Λακκιου, αποτέλεσε την ιταλική ναυτική βάση της Ανατολικής Μεσογείου, από τη δεκαετία του 1930.


Με τη συνθηκολόγηση της Ιταλίας το Σεπτέμβριο του 1943, οι Γερμανοί επιχείρησαν να καταλάβουν τα Δωδεκάνησα που βρίσκονταν στον έλεγχο των πρώην συμμάχων τους.
Τα ιταλικά στρατεύματα προσπάθησαν να αμυνθούν με τη βοήθεια κάποιων βρετανικών στρατευμάτων που ήρθαν σε βοήθεια. Η σφοδρότερη σύγκρουση έγινε στο νησί της Λέρου που και οι δύο αντίπαλοι συγκέντρωσαν μεγάλη δύναμη πυρός.


Η μάχη της Λέρου διήρκησε 3 μέρες σκληρών συγκρούσεων και αποτέλεσε την τελευταία σημαντική νίκη για τις δυνάμεις του άξονα.
Η επίσκεψη στο πολεμικό μουσείο αποτελεί μια περιήγηση στο χρόνο και στην ιστορία του νησιού.

Πλήθος εκθεμάτων που βρέθηκαν διάσπαρτα στο νησί ή ανασύρθηκαν από τις θάλασσες του, αλλά και άλλα που δωρίθηκαν από τον Ελληνικό Στρατό και ιδιώτες, φωτογραφίες και χάρτες, μακέτες και κάθε είδους υλικό, γίνονται οδηγοί σε αυτό το ταξίδι στην ιστορία.



Στον περιβάλλοντα χώρο του Τούνελ λειτουργεί στρατιωτικό μουσειακό πάρκο που περιλαμβάνει στρατιωτικά αυτοκίνητα, φορτηγά, αεροπλάνα και διάφορα άλλα αντικείμενα ή όπλα.


Παραμονές του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου είχε μετατραπεί σε νησί-αεροπλανοφόρο της Ιταλίας - Κάποιες εγκαταστάσεις που είχαν φτιάξει οι Ιταλοί πέρασαν στο Ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό ενώ άλλες εγκαταλείφθηκαν απαξιωμένες και λεηλατημένες - Κι όμως η Λέρος θα μπορούσε να αναδειχθεί σε κορυφαίο προορισμό ιστορικού τουρισμού

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ - ΚΕΙΜΕΝΑ : ΝΕΛΛΑ ΘΕΟΤΟΚΑΤΟΥ

πηγές πληροφοριών