Γιώργος Αλεξανδρής "Κιλελέρ"

Κιλελέρ

Παράπονο το χάραμα,προσκύνημα η χάση.
Η μοίρα τους τούς έταξε βαριόμοιρη λαχτάρα,
το τίμημα της φτώχειας τους να τo ‘χουνε κατάρα,
ξένη τη γη τους να ποτίζουνε με αίμα και ιδρώτα.

Χορταίνουνε στο λιόκαμα,γητεύονται στον ίσκιο
κολλήγες που δουλεύουνε στο στοιχειωμένο χώμα,
φυτρώνοντας τον πόνο τους παρηγοριά ν’ ανθίσει,
βλαστολογώντας όνειρα ελπίδα να καρπίσει,
ζωή, πικρή κι αβάσταχτη μην τύχει τους μισήσει
κι αυτή τη γη ζητιάνεμα μονάχα τους γνωρίσει.

Παράπονο το χάραμα,εκδίκηση η χάση.
Φιδόκλεφτες στιγμές πικρές,στιγμές ζωντανεμένες
που βρίσκει η πείνα χόρτασμα, η δίψα τη δροσιά της
και χάνεται ο πόνος τους στην πίκρα του καημού τους,
μ’ αντρειωμένο φίλημα της σκέψης στην ψυχή τους.

Τραγούδι γλυκοσέρνεται, φωνές αναθαρρεύουν,
θεριεύονται στο πνίξιμο ανάσες διψασμένες.
– Ο κάμπος μας τσιφλίκια τους και θάνατος δικός μας.
Ψωμί τους είναι η πείνα μας, η δίψα μας χαρά τους.
Ιτιές παραπονιάρικες πως είμαστε ποιος τό ‘πε;
Δικός μας είν’ ο κάμπος μας, δική μας κι η σοδειά μας.
Δικός μας ο ιδρώτας μας κι αυτή η δούλεψή μας.
Ημέρες που περάσαμε ποτέ να μην ξανάρθουν.
Κιλελέρ, Κιλελέρ, ξημέρωμα Λαμπρής φαντώσου!
Ψηλά στον ήλιο Κιλελέρ, τ’ αλέτρι το δρεπάνι.
Δική μας τούτη η γη ‚του τσιφλικά δεν είναι! 

 Γιώργος Αλεξανδρής

Πίνακας 

Α. Τάσσος, Μαρίνος Αντύπας - Κιλελέρ 1910

Από https://www.rizospastis.gr/

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΜΥΡΓΙΩΤΗΣ "Αθανάσιος Διάκος: ο Εθνομάρτυς και αγωνιστής της Ελευθερίας της Ελλάδος και της Ορθοδοξίας"

Αθανάσιος Διάκος πίνακας του Διονύσιου Τσόκου

από https://el.wikipedia.org/

Αθανάσιος Διάκος:

ο Εθνομάρτυς και αγωνιστής της Ελευθερίας της Ελλάδος και της Ορθοδοξίας

Αθανάσιος Διάκος, γνωστός ήρωας της επανάστασης του 1821 με μαρτυρικό τέλος. Κοιμήθηκε ως Έλληνας ήρωας και γενναίος χριστιανός. ΣΔεν απαρνήθηκε την πίστη του, ούτε και την ελληνικότητά του. Ανδρείος στο φρόνημα ως ελληνορθόδοξος μαχητής.Τον κατέγραψε η ιστορική και λαϊκή μνήμη στις χρυσές σελίδες που (πρέπει να)εμπνέουν και (να) καθοδηγούν τις μετέπειτα γενεές.

Το πραγματικό όνομα του Διάκου,κατά μια εκδοχή, ήταν Αθανάσιος Μασαβέτας και κατά άλλη εκδοχή Αθανάσιος Γραμματικός. Γεννημένος το 1788, μυήθηκε στην Φιλική Εταιρεία το 1818 και το 1820 έγινε αρματολός στη Λιβαδειά. Είχε έφεση στη θρησκεία και η μητέρα του σε ηλικία 12 ετών τον πήγε στο μοναστήρι του Αγίου Ιωάννη στην Αρτοτίνα Φωκίδας για να εκπαιδευτεί. Έγινε μοναχός και λόγω του μεγάλου ζήλου γρήγορα χειροτονήθηκε διάκος. Η λαϊκή παράδοση αναφέρει ότι, όταν ο Αθανάσιος Διάκος ήταν μοναχός ένας τούρκος πασάς με τα στρατεύματά του επισκέφθηκε το μοναστήρι εντυπωσιάστηκε από την εμφάνιση του νεαρού διάκου και με τα λεγόμενα του (και την μετέπειτα πρότασή του) πρόσβαλε τον διάκο, ο οποίος πάνω στον καυγά που επακολούθησε σκότωσε τον τούρκο και αναγκάστηκε να φύγει στα βουνά και να γίνει κλέφτης. Σύμφωνα με άλλη εκδοχή σε ένα γάμο την Αρτοτίνα όπου γλεντούσαν και πυροβολούσαν ένα βόλι σκότωσε τον γιό της Κοντογιάννενας από μεγάλο σόι,γειτονικού χωριού. Στον γάμο αυτό παρών ήταν και ο Διάκος, ο οποίος κατηγορήθηκε ότι αυτός είναι ο φονιάς, χωρίς να είναι βέβαιο ότι αυτός άθελά του τον σκότωσε. Έτσι αναγκάστηκε να καταφύγει στα βουνά.Αργότερα, στο πανηγύρι της Παναγιάς ο Διάκος κατέβηκε στο χωριό και οι Τούρκοι τον συνέλαβαν μαζί με κάποιον Καφέτζο που κυνηγούσαν και τους οδήγησαν στις φυλακές από τις οποίες κατάφεραν να δραπετεύσουν και να καταφύγουν και πάλι στα βουνά.Μαζί έφτασαν στο λημέρι του ξακουστού κλέφτη της ΔωρίδαςΤσαμ Καλόγερου.Σε μια συμπλοκή με τους τούρκους ο καπετάνιος Τσάμ Καλόγερος πληγώθηκε βαριά και ο Διάκος με ηρωισμό και αυτοθυσία τον έσωσε από βέβαιο θάνατο μεταφέροντάς τον στους ώμους του σε απάτητο ύψωμα δυο ώρεςπορεία. Εκεί ο καπετάνιος Τσάμ Καλόγερος είπε παρουσία όλων των ανδρών της ομάδος του: «Αν πεθάνω, αυτός πρέπει να γίνει καπετάνιος σας».

Αργότερα οι άνδρες της ομάδας του Τσάμ Καλόγερου χωρίστηκαν σε τρείς ομάδες, εις την μία αρχηγός ήταν ο Διάκος, ο Γούλας και ο Σκαλτσοδήμος. Εκείνο το διάστημα πληροφορείται ο Διάκος ότι τουρκικό απόσπασμα συνέλαβε και σκότωσε τον πατέρα του και έναν από τους αδελφούς τουκαι ορκίζεται να τιμωρήσει αυστηρά την τουρκιά. Κάθε απόσπασμα που ξεμυτούσε αποδεκατίζετο από τους άνδρες του Διάκου.

Εκείνη την εποχή ο Αλή Πασάς των Ιωαννίνων κατέστρωνε σχέδια εναντίον του Σουλτάνου και κάλεσε στην έδρα του καπεταναίους, μεταξύ αυτών και τον Σκαλτσοδήμο, ο οποίος έστειλε τον Διάκο. Ο Διάκος υπήρξε αρματολός από το 1814έως το1816 και όταν ο Οδυσσέας Ανδρούτσος έγινε καπετάνιος υπήρξε πρωτοπαλίκαρό του.Αργότερα δημιουργεί δική του ομάδα και όπως συμβαίνει και με άλλους καπετάνιους γίνεται και μέλος της Φιλικής Εταιρείας προετοιμαζόμενος για τον μεγάλο, πάνδημο ξεσηκωμό. Αφού άρχισε η επανάσταση ο Διάκος με τον φίλο του και ντόπιο καπετάνιο Βασίλειο Μπούσγο πολιορκούν την Λιβαδειά και την ελευθερώνουν. Την 4η Απριλίου 1821 η ελληνική σημαία κυματίζει περήφανα στην ελεύθερη Λιβαδειά.Ο Χουρσίτ Πασάς με εντολή του Σουλτάνου στέλνει δυο από τους καλύτερους διοικητές από την Θεσσαλία, τον Ομέρ Βρυώνη και τον Κιοσέ-Μεχμέτ πασά με 8000 πεζούς και 1000ιππείς με σκοπό να καταστείλουν την επανάσταση στην Ρούμελη και στη συνέχεια να προχωρήσουν στην Πελοπόννησο. Ο Διάκος και η ομάδα του που ενισχύθηκαν με τον Πανουργιά και τον Δυοβουνιώτη αποφάσισαν να αποκόψουν την πορεία των τούρκων στη Ρούμελη λαμβάνοντας θέσεις κοντά στις Θερμοπύλες. Οι 1500 Έλληνες μαχητές χωρίστηκαν σε τρείς ομάδες. Η ομάδα του Διάκου ανέλαβε να υπερασπιστεί την γέφυρα της Αλαμάνας στον Σπερχειό ποταμό. Ο Δυοβουνιώτης την Γέφυρα του Γοργοποτάμου και ο Πανουργιάς τα ύψη της Χαλκωμάτας. Ο Δυοβουνιώτης γρήγορα οπισθοχώρησε και η ομάδα του Πανουργιά,όταν ο ίδιος πληγώθηκε, οπισθοχώρησαν και πολλοί χάσανε τη ζωή τους, μεταξύ αυτών και ο επίσκοπος Σαλώνων Ησαΐας και ο αδελφός του Παπαγιάννης. Οι τούρκοι συγκέντρωσαν όλες τις δυνάμεις των εναντίον του Διάκου. Ο συνεργάτης Μπούσγος του προτείνει να οπισθοχωρήσουν πριν περικυκλωθούν από τους πολυάριθμους εχθρούς. Ο Διάκος αρνείται λέγοντας "Ο Διάκος δεν φεύγει, ούτεεγκαταλείπειτους συντρόφους του" και έμεινε με 48 παλικάρια.

Η μάχη της Αλαμάνας.

Πολεμώντας γενναία τραυματίζεται και συλλαμβάνεται από πέντε Τσάμηδες, οι συμμαχητές του Μπακογιάννης και Καλύβας ορμούν να τον ελευθερώσουν αλλά πέφτουν νεκροί από τα βόλια των εχθρών. Ο Διάκος οδηγείται στη Λαμία και τον παρουσιάζουν στον Ομέρ Βρυώνη, οοποίος γνώριζε και εκτιμούσε τον Διάκο από την περίοδο που ήταν μαζί στην αυλή του Αλή Πασά. Ο Βρυώνης προσφέρει αξιώματα και πολλά δώρα και θέτει ως όρο να αλλαξοπιστήσει ο Διάκος και να ασπαστεί το Ισλάμ. Του ζητείται να προδώσει Χριστό και Ελλάδα. Να γίνει εφιάλτης. Αν είναι δυνατόν. Ο Αθανάσιος Διάκος απαντά με υπερηφάνεια και λεβεντιά. "Εγώ Γραικός εγεννήθηκα, Γραικός θε να αποθάνω!" Τογνωρίζει και το αντιλαμβάνεταιότι τον περιμένει ο θάνατος. Ο Ομέρ Βρυώνης δείχνει συμπάθεια προς τον Διάκο αλλά, τον οδηγεί προς τον θάνατο, πιεζόμενος από τους υπόλοιπους τούρκους. Ο Διάκος αντιμετωπίζει τον θάνατο με ψυχραιμία. Ένα παράπονο βγαίνει από τα χείλη του, αφού δεν θα ζήσει την ημέρα της ελευθερίας. Είπε, λοιπόν:"Για δες καιρό που διάλεξε ο χάρος να με πάρει, τώρα που ανθίζουν τα κλαδιά και βγάζει η γης χορτάρι».Στη Λαμία κλείνουν τον Διάκο σε ένα παλιό χάνι. Τρείς Έλληνες παρακολουθούν κρυφά από χαλασμένα παραθυρόφυλλα του χανιού τα τεκταινόμενα μέσα σε αυτό. Τον έδεσαν με σχοινιά σε ένα παχνί και τον φυλάγανε. Ο διάκος πονούσε αλλά δεν παραπονιότανε. Ξαφνικά ανοίγει ηπόρτα και εμφανίζονται δυο μπέηδες, ο Ομέρ Βρυώνης και ο σκληρός Χαλήλ Μπέης, ο οποίος αφού βεβαιώνεται ότι ο Διάκος είναιδεμένος παριστάνει τον γενναίο παλικαρά.Κτυπά τον δεμένο Διάκο. Τον διακόπτει ο Βρυώνης και αρχίζει διάλογος μεταξύ Διάκου και Βρυώνη. Οι παρατηρητές δεν ακούνε αλλά βλέπουν τον Διάκο να απορρίπτειτις προτάσεις του Βρυώνη κουνώντας αρνητικά το κεφάλι του.Ο Βρυώνης εξαγριώνεται και αρχίζει να φωνάζει, μα ο Διάκος τον αντιμετωπίζει με απόλυτη ηρεμία. Οι δυο μπέηδες φεύγουν και αναλαμβάνει πλέον ο δήμιος.

Το μαρτυρικό τέλος του Αθανασίου Διάκου.

Αρχίζουν οι τούρκοι τις προεργασίες για το τέλος της επίγειας ζωής του Εθνομάρτυρα. Στο μισοσκόταδο βλέπει ο Διάκος και οι τρείς παρακολουθούντες τους τούρκους να ανάβουν φωτιά και να βάζουν πάνω μια σιδεροστιά και ένα μεγάλο χάλκινο κακάβι στο οποίο ρίχνουν μέσα λάδι. Πιάνουν τον Διάκο καθώς είναι δεμένος χειροπόδαρα και τον βάζουν να καθίσει πάνω σε ένα σκαμνί,ώστε τα πόδια του να κρέμονται.Οι τούρκοι τον περιπαίζουν και του υπόσχονται διάφορα. Αυτός απαντά κουνώντας αρνητικά το κεφάλι του. Σε κάθε άρνηση οι βασανιστές μπήγουν πιο βαθειά τα καρφιά στο σώμα του ήρωα, ο οποίος αναταράζεται ολόκληροςαπό τους πόνους.Η μυρωδιά του καιόμενου λαδιού τρυπά τις μύτες όλων. Βλέπουν οι τρείς αυτόπτες μάρτυρες τους τούρκους να παίρνουν το καυτό λάδι και να το ρίχνουν στα γυμνωθέντα πόδια του Διάκου, ο οποίος σφαδάζει από τους πόνους κάθε φορά που πέφτει καυτό λάδι στα πόδια του.Όταν διαπίστωσαν ότι δεν αντιδρά έντονα άφησαν τα πόδια, τον ξεγύμνωσαν το επάνω μέρος του σώματος σχίζοντας την πουκαμίσα και το γιλέκο. Αρχίζουν να ρίχνουν το καυτό λάδι στο κορμί, στο στήθος και στα χέρια. Βουβή η αντίδραση του εθνομάρτυρα. Η βουβή αντίδραση τους εκνευρίζει τον βασανίζουν αλλά, προσέχουν να μη πεθάνει, αυτή είναι η εντολή που έχουν.Το σώμα του φαίνεται ότι αρχίζει να νεκρώνεται αλλά το πνεύμα του φαίνεται καθάριο από τις αντιδράσεις και τις αρνήσεις του. Εξοργίζονται και επινοούν νέους τρόπους βασανισμών. Με τα καρφιά αρχίζουν να σπάνε τις φυσαλίδες που δημιουργηθήκανε από το καυτό λάδι σε ολόκληρο το σώμα του.Το χάραμα βρήκε τον Διάκο να κρατιέται όρθιος με τα σχοινιά και τους βασανιστές του αποκαμωμένους από το ξενύχτι και την κούραση.Όταν ο ήλιος ανέβηκε ψηλά βγάζουν τον Διάκο έξω σέρνοντάς τον χωρίς όμως να δείχνει ότι καταλαβαίνει. Τον οδηγούν στο τελικό μαρτύριο, στο σούβλισμα. Με την άδεια του Χαλήλ Μπέη πολύς κόσμος συγκεντρώθηκε για να δει το απάνθρωπο μαρτύριο. Για να φοβηθεί, αυτός ήταν ο στόχος των τούρκων. Ανάμεσα στο πλήθος ξεχωρίζει η μάνα του Διάκου, η οποία πληροφορήθηκε το γεγονός και ήλθε να αποχαιρετήσει τον υιό της από την επίγεια τούτη προσωρινή ζωή. Η εμφάνιση του δημίου με ένα σουβλί στα χέρια μαρτυρά τις προθέσεις των τούρκων. Ο δήμιος τρέμει από τον φόβο γιατί πρέπει ο Αθανάσιος Διάκος να μη πεθάνει κατά την διάρκεια του σουβλίσματος. Το έργο του δημίου λεπτό και φοβερό. Δένει τον Διάκο σε ένα σαμάρι ανάσκελα και με τα πόδια ανοικτά και αρχίζει το έργο.Χώ­νει την πολύ καλάλεπτυσμένη άκρη του σουβλιού, ξε­κινώντας απ' τη βουβωνική χώρα και προχωρώντας προς τα επάνω, περνώντας το σουβλί κάτω οπό το δέρ­μα, μέχρι που το έβγαλε πάνω στην πλάτη του, λίγο κάτω απ' το δεξιό του το αυτί. Από κάποιες μικροκινήσεις που κάνει ο Διάκος κάθε φορά που σπρώχνει το σουβλί προς τα επάνω ο δήμιος, δείχνει ότι ακόμα είναι ζωντανός. Μόλις τελειώνει ο γύφτος, ορμούν Τούρκοι και με σκοινιά δένουν το σώμα γύρω στο σουβλί για να μη σπάσει το δέρμα και ακουμπάνε όρθιο σχεδόν το σουβλί με το Διάκο σ' ένα δέντρο.

Στη συνέχεια, σπεύδουν να συγυρίσουν τη φωτιά που έχουν ανάψει. Και τότε γίνεται κάτι που ξαφνιάζει τους πάντες.Ένας Τούρκος καβάλα στο ψαρί του άλογο στέκε­ται μπροστά στο σουβλισμένο, βγάζει τη διμούτσουνη όρθια κουμπούρα του και τη στρέφει στο Διάκο. Δύο κουμπουριές ακούγονται που βρίσκουν κατάστηθα το Διάκο. Κι ο Τούρκος κεντρίζοντας το άλογο του, χάνε­ται στην ανηφόρα μέσα στα στενάκια.Ο Χαλήλ Μπέης, βλέπει αυτό και αφρίζει απ' το θυμό του. Και δίνει εντολή, να βάλουν το Διάκο έτσι, πάνω στη φωτιά, και να τον γυρίσουν λίγο!

Ο κόσμος που παρακολουθεί αυτή την κτηνωδία μέ­νει άφωνος. Στη συνέχεια ο Χαλήλ οργισμένος και ανικανοποί­ητος, δίνει εντολή να πάρουν έτσι με το σουβλί τον νε­κρό τον Διάκο και να τον πετάξουν στην άκρη του ρέματος. Άφησαν τον νεκρό ξεσκέπαστο, άταφο, σχε­δόν τρείς ημέρες φρουρούμενο. Οι φρουροί αποχώ­ρησαν την τρίτη ημέρα αφού άρχισε να μυρίζει, οπότε βρήκαν ευκαιρία κάποιοι χριστιανοί οι οποίοι περίμεναν και είχαν προετοιμάσει έναν λάκκο εκεί ακριβώς που σή­μερα είναι ο τάφος του. Του έβγαλαν το σουβλί, τον καθάρισαν λίγο και τον έθαψαν, χωρίς να βάλουν πάνω του ούτε έναν σταυρό, από φόβο.

Περί το 1860, ο συνταγματάρχης Ρούβαλης που είχε έρθει από την Καλαμάτα με μετάθεση στη Λαμία και είχε πληροφορηθεί πού περίπου είχαν θά­ψει το Διάκο έκανε έρευνες να τον βρει.

Στις αρχές του 1900 η Λαμία τίμησε τον Διά­κο όπως έπρεπε. Αφού ανακαίνισε τον πρόχειρο τάφο του στο σημείο που είναι ακόμα, έστησε τον υπέρλαμπρο ανδριάντα του στην πλατεία Διάκου, με αποκαλυ­πτήρια επίσημα, παρουσίακαι του Βασιλέως Γεωργίου Α' και της βασιλικής οικογένειας, υπουργών, στρα­τιωτικών και άλλων επισήμων, στις 23 Απριλίου 1903.

Ο αείμνηστος μητροπολίτης Φθιώτιδος Νικόλαος προώθησε τηναίτησηανακήρυξης της αγιότητας του Αθανασίου Διάκου, αλλά η πρότασή του δεν έχει γίνει δεκτή έως σήμερα από την Ιερά Σύνοδο. Για το θέμα ο μακαριστός μητροπολίτης δήλωσε: «Ο Αθανάσιος Διάκος δικαίως ονομάσθηκε “Ο ηρωικότερος των ηρώων της Ελληνικής Επαναστάσεως του 1821 και ο γενναιότερος των γενναίων”. Υπήρξε ομολογητής του Χριστού και μάρτυρας με τη γνησιότητα και τη ζωντάνια των μαρτύρων της πρωτοχριστιανικής εποχής. Προκλήθηκε να αρνηθεί την πίστη του με πλούσιες ανταμοιβές και δελεάσματα, αλλά έμεινε αμετακίνητος, προτιμήσας τον μαρτυρικό θάνατο από την προδοσία και την ατιμία. Ο δι’ ανασκολοπισμού μαρτυρικός θάνατός του υπήρξε “το γνησιώτερον βάπτισμα”, όπως χαρακτηρίζουν οι Διαταγές των Αποστόλων τον θάνατο του μάρτυρος, το οποίο εξάλειψε κάθε αμαρτία και τον παρέδωσε καθαρόν και άγιον εις τον Θεόν».

Πληροφορία που τιμά την Εκκλησία μας και τον ελληνικό Λαό.

Το κέντρο νεότητας «Άγιος Φώτιος» της Ιεράς Μητροπόλεως Κίτρους και Κατερίνης με τις ευλογίες του ΣεβασμιωτάτουΜητροπολίτουκ. Γεωργίου και την άοκνη προσπάθεια του πατρός Παύλου Ντούρου, που έγραψε το σενάριο και έκανε τη σκηνοθεσία, και πληθώρας εθελοντών ετοίμασε κινηματογραφική ταινία για τον άξιο Εθνομάρτυρα, και ίσως ιερομάρτυρα, Αθανάσιο Διάκο.

Μυργιώτης Παναγιώτης

Μαθηματικός

ΣΣ Η ταινία προβάλλεται σε πολλές πόλεις και σημειώνει μεγάλη επιτυχία. Η Αθήνα και η Θεσσαλονίκη έχουν προβάλλει την υπέροχη ταινία

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΜΥΡΓΙΩΤΗΣ "Ο γενναίος μαχητής Παπαφλέσας προσφέρει τη ζωή του για την ελευθερία του υπόδουλου Ελληνισμού και της Ορθοδοξίας στο Μανιάκι"

Παπαφλέσσας του Διονυσίου Τσόκου (Εθνικό Ιστορικό Μουσείο)

από https://el.wikipedia.org/

Ο γενναίος μαχητής Παπαφλέσας προσφέρει τη ζωή του για την ελευθερία του υπόδουλου Ελληνισμού και της Ορθοδοξίας στο Μανιάκι

Γρηγόριος Παπαφλέσσας, ο ρασοφόρος αγωνιστής και μάρτυρας της ελευθερίας της Ελλάδος. Σημαντικός πολεμιστής της παλιγγενεσίας του 1821. Πρόσφερε ολοκαύτωμα τον εαυτό του στον αγώνα για του Χριστού την πίστη την αγία και της Ελλάδος την ελευθερία. Ηρωικά πολέμησε στο Μανιάκι, έπεσε μαχόμενος και πέρασε στο πάνθεο των ηρώων.

Το πραγματικό ή το κατά κόσμον όνομα του Παπαφλέσσα ήταν Γεώργιος Δικαίος του Δημητρίου, ένα από τα 28 παιδιά του πατέρα του. Το δε Φλέσσας πιθανολογείται ότι είναι παραφθορά του Εφέσιος ή Εφεσαίος. Έτσι ο παπάς Φλέσσας έγινε Παπαφλέσσας. Τόπος γεννήσεώς του καταγράφεται το χωριό Πολιανή Μεσσηνίας και έτος γεννήσεως το 1786 ή 1788. Φοίτησε στη περίφημη σχολή της Δημητσάνας αλλά δεν την τελείωσε. Το έτος 1816 προσέρχεται στον μοναχισμό και μονάζει στο μοναστήρι της Παναγιάς της Βελανιδιάς στην Καλαμάτα και λαμβάνει το όνομα Γρηγόριος. Πνεύμα ατίθασο έρχεται σε σύγκρουση με τον επίσκοπο Μονεμβασιάς και φεύγει από το μοναστήρι και καταφεύγει στο μοναστήρι της Ρεκίτσας. Εκεί έρχεται σε αντιπαράθεση με τούρκο της περιοχής για τα περιουσιακά στοιχεία της μονής και καταφεύγει στη Ζάκυνθο. Την εποχή αυτή στη Ζάκυνθο διαβιεί ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης με τον οποίο γνωρίζεται και γίνονται φίλοι. Στην Κωνσταντινούπολη, αργότερα, χειροτονείται αρχιμανδρίτης από τον πατριάρχη Γρηγόριο τον Ε΄. Ο Αναγνωστόπουλος τον μυεί στη Φιλική Εταιρεία στις 18 Ιουνίου 1818 και υπογράφει τα έγγραφα της εταιρείας ως Αρμόδιος και ως διακριτικά χρησιμοποιεί τα αρχικά ΑΜ. Τον Μάιο του 1820 με τον Γεώργιο Λεβέντη στο Βουκουρέστι συντάσσουν το «Σχέδιον Γενικόν». Ο Παπαφλέσσας προτείνει στον Αλέξανδρο Υψηλάντη την έναρξη της επανάστασης στην Πελοπόννησο και την παρουσιάζει έτοιμη για αυτό τον σκοπό, χρησιμοποιώντας πλαστά έγγραφα. Η σύσκεψη του Ισμαηλίου αποφασίζει να σταλεί ο Παπαφλέσσας στην Πελοπόννησο ως εκπρόσωπος του Αρχηγού.

Ο Παπαφλέσσας τέλη Νοεμβρίου του 1820 αναχωρεί από την Κωνσταντινούπολη για Πελοπόννησο. Στο ταξίδι αυτό προς την Μάνη περνά από τις Κυδωνιές, τα νησιά Ύδρα και Σπέτσες. Στα νησιά αυτά βρίσκει τον κόσμο χωρισμένο σε δυο στρατόπεδα όσο αφορά το πρόσωπό του. Βρίσκει θερμούς οπαδούς αλλά και πολέμιους. Οι προεστοί στην Πελοπόννησο τον δέχονται με καχυποψία. Συμμετέχει στη συνέλευση της Βοστίτσας και παρουσιάζει τις εντολές του Αλεξάνδρου Υψηλάντη για την έναρξη της επανάστασης από τον Μοριά. Οι επιφυλάξεις υπάρχουν και προτείνεται να αποσυρθεί στο μοναστήρι της Σιδερόπορτας. Τους απειλεί ότι θα ξεκινήσει τον αγώνα μόνος του. Κινείται σε περιοχές της Γορτυνίας και της υπόλοιπης Πελοποννήσου διακηρύσσοντας ότι η ημέρα του Ευαγγελισμού, η 25η Μαρτίου, έχει ορισθεί ως ημέρα έναρξης του αγώνα. Συναντά σημαντικούς καπεταναίους, μετέπειτα γενναίους οπλαρχηγούς Κολοκοτρώνη, Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη και άλλους.

Στην Άλωση της Τριπολιτσάς, σύμφωνα με την παράδοση, όταν χρειάστηκε να υψώσουν σημαία, ο Παπαφλέσσας έσκισε το βαθύ γαλάζιο εσώρασό του (το επονομαζόμενο αντερί), σχημάτισε ένα τετράγωνο και διέταξε το πρωτοπαλίκαρό του και γνωστό αγωνιστή, Παναγιώτη Κεφάλα, να σχίσει δύο λουρίδες από την άσπρη φουστανέλα του, έτσι ώστε να σχηματίζουν σταυρό. Η σηµαία αυτή, η οποία και από πολλούς θεωρείται ότι αποτέλεσε τη βάση της πρώτης επίσημης σημαίας του ελληνικού κράτους, υψώθηκε με ξέφρενο πανηγυρισμό στο τουρκικό διοικητήριο της ελεύθερης πλέον πόλης. Συμμετέχει ενεργά στα πολεμικά δρώμενα με ηρωισμό και αυταπάρνηση. Σε πολλές μάχες είναι αισθητή η παρουσία του μαζί με τα παλικάρια του.

Η Β΄ εθνοσυνέλευση στο Άστρος της Κυνουρίας τον εκλέγει υπουργό των εσωτερικών, θέση που διατηρεί μέχρι τον θάνατό του. Κατά τον εμφύλιο αρχικά τάχτηκε με το μέρος του Κολοκοτρώνη αλλά, αργότερα, πέρασε στο αντίπαλο στρατόπεδο.

Το ηρωικό τέλος του Παπαφλέσσα.

Ο Ιμπραήμ Πασάς σαρώνει την Πελοπόννησο και ο Παπαφλέσσας αποφασίζει να τον αντιμετωπίσει στο Μανιάκι. Ο στρατός του αποτελείται από 700 μαχητές. Ανταποκρινόμενοι σε έκκλησή του ενισχύουν το στράτευμα ο ανεψιός του Δημήτρης Φλέσσας με εκατόν πενήντα παλικάρια, ο Α. Κουμουνδούρος, ο Παν. Μπούρας, ο Αδαμάκης Αποστολόπουλος κι ο Ν. Κουλοχέρας με τους νταϊφάδες τους. Εκεί δυνάμωσαν το στράτευμά του ο Γιώργης Μπούτος απὸ το Μελιγαλά κι ο Καρακίτσος απὸ το Κατσαρό. Κίνησε για τη Φρουτζάλα. Σ᾿ αυτὴ συναντήθηκε με τους άοπλους αγωνιστὲς του Νιόκαστρου και με τον Μανιάτη Μούρτζινο. Μαθαίνει πως η κυβέρνηση αποφάσισε να αμνηστεύσει τους φυλακισμένους. Κάθεται λοιπόν, στις 14 του Μάη, και γράφει συστήνοντας να τους βγάλουν χωρὶς το παραμικρό χασομέρι, και ξέχωρα τον Κολοκοτρώνη, που έπρεπε να του δοθεί αμέσως η αρχιστρατηγία. Λησμόνησε για το καλό της πατρίδας ότι ο Κολοκοτρώνης ήταν πολιτικός του αντίπαλος. Προέχει το γενικό καλό, η λευτεριά της πατρίδος. Η ορθοδοξία. Ο στρατός του ανέρχεται, τώρα, σε 1500 άτομα. Παίρνει ευχάριστες ειδήσεις: από τον Δημήτρη Πλαπούτα από τον Αετό πως έρχεται να τον συντρέξει με 1600 νοματαίους, από τους καπεταναίους της Αρκαδίας, από το χωριό Μάλι, εφτά ώρες δρόμο από τη Δραΐνα, πως βρίσκονταν εκεί με 2000 αγωνιστές, από τον αδελφό του Νικήτα πως έφτασε στη Φρουτζάλα κι ερχόταν με 700 νοματαίους κι από τον Ηλία Κατσάκο από την Καλαμάτα πως είχε κάτω από τις προσταγές του 1000 πολεμιστές. Όλοι μαζὶ ίσαμε πέντε χιλιάδες. Αριθμός, πάλι, μικρός για να αντιμετωπίσει το πολυάριθμο στράτευμα του Ιμπραήμ. Τη στιγμή που ο Παπαφλέσσας ετοιμαζόταν να φύγει απὸ τη Δραΐνα φτάνουν σε βοήθειά του ο Ηλίας Κέρμας με 120 Κοντοβουνίσιους, ο Θανασούλας Καπετανάκης με 80, ὁ Π. Κεφάλας με 20, ὁ Πιέρος Βοϊδὴς κι ὁ Τσαλαφατίνος με 120 Μανιάτες, ὁ Στ. Καπετανάκης με 20, ὁ Λίβας, ὁ Μπιτσιάνης κι ὁ αδελφός του Γιώργης Δικαίος με 80. Έτσι όταν έφτασε στο Μανιάκι ὁ Παπαφλέσσας είχε μαζί του ίσαμε δύο χιλιάδες άντρες. Την 20η Μαΐου το ασκέρι του Ιμπραήμ έκανε την εμφάνισή του. Πολλοί Έλληνες μόλις το είδαν φοβήθηκαν και έφυγαν. Διατάζει να μετρήσουν πόσοι μαχητές μείνανε και βρέθηκαν λιγότεροι από χίλιοι. Είναι 500 ή κατ άλλους 600. Καθὼς ήταν συναγμένοι τους βγάζει φλογερό λόγο θυμίζοντάς τους τις νίκες στο Βαλτέτσι, στο Λεβίδι, στη Γράνα, στα Βέρβενα και την καταστροφή της στρατιάς του Δράμαλη.

- Όπου νάναι φτάνουν, τους λέει, δεκαπέντε χιλιάδες πατριώτες σε βοήθειά μας, ὁ Πλαπούτας κι όλοι οι Ἀρκαδινοί, ὁ αδελφός μου Νικήτας, ὁ Κατσάκος κι άλλοι Μανιάτες. Σε μία ώρα θάναι εδώ. Θα τριγυρίσουν τ᾿ ασκέρι του Ἰμπραὴμ και θα το κτυπάνε απὸ τις πλάτες. Ἀδέρφια! ἡ πατρίδα καρτεράει απὸ μας να δοξαστεί ξανά απὸ τη νίκη μας! Όταν έπαψε να μιλάει ὁ Παπαφλέσσας, ὁ Μανιάτης Βοϊδὴς είπε τα αξιομνημόνευτα τούτα λόγια:

- Πάμε στα ταμπούρια μας κι όποιος θα μείνει γιαμά, ας ακούει των γυναικών τα μοιρολόγια!...Ο Ιμπραήμ προχωρά, τα ασκέρια του αψηφούν τα βόλια των Ελλήνων μαχητών. Το μεσημέρι κάλεσαν οι σάλπιγγες του εχθρού τον αιγυπτιακό στρατό να πάψει την επίθεσή του και ν᾿ αποσυρθεί για να κολατσίσει. Του προτείνουν να φύγουν την ώρα που οι Αιγύπτιοι τρώνε... τους απαντά -Εγὼ σας είπα και πρώτα και τώρα σας το λέγω τη φευγάλα να μην τη βάζετε διόλου στο νου σας, γιατὶ εμείς χανόμαστε άδικα αν πέσουμε πάνω στη φωτιὰ του εχθρού. Όχι, δε θα παραδώσω τους Έλληνες μόνος μου στ᾿ αδιάκοπο ντουφέκι του τακτικού. Έπειτα εμείς καρτεράμε τη βοήθεια πού, καθώς γνωρίζετε, θα φτάσει ώρα την ώρα. Παγαίνετε τώρα στα πόστα σας!..

Στο ταμπούρι του Παπαφλέσσα ανακατώθηκαν Τούρκοι κι Έλληνες και γίνηκαν όλοι ένα. Όπως οι εχθροὶ φόραγαν κόκκινες στολές, «ὁ τόπος όλος εκοκκίνισεν απὸ αυτὲς κι απὸ τα αίματα». Ὁ σημαιοφόρος του Παπαφλέσσα, ὁ Δημήτρης απὸ τη Χίο, για να μην πέσει ἡ σημαία στα χέρια του εχθρού την σκίζει, τη χώνει στο στήθος του, σπάζει και το σταυρό του κονταριού και τον βάζει στο σελάχι του, και με το σπαθὶ στο χέρι σαν αστραπή χιμά πάνω στο τούρκικο ασκέρι και φεύγει. «Ἡ παλικαριά του είναι αμίμητος», γράφει ὁ Φωτάκος.

Σιγά-σιγά σκόρπαγε ὁ καπνός της μάχης. Οι νικητὲς τότε βάλθηκαν να σκυλεύουν τους σκοτωμένους. Ύστερα άρχισαν να κόβουν τ᾿ αφτιά τους, να τα πάνε στον Ιμπραὴμ να πάρουνε μπαξίσι. Τότε τσακώθηκαν «μεταξὺ των ποιος απὸ αυτοὺς να έχει περισσότερα».

Κατέβηκε τέλος κι ὁ Ιμπραήμ στο ταμπούρι του Παπαφλέσσα. Αφού έκανε ντουάδες στον Αλλάχ για τη νίκη, πρόσταξε το στρατό του να ρίξει τρεις νικητήριες μπαταριές. Μετὰ παράγγειλε να του φέρουν το κουφάρι του Παπαφλέσσα. Βρήκαν το ακέφαλο κορμί του. Δίπλα του κείτονταν νεκρὸς ο νεαρός Γάλλος κι ολόγυρα πλήθος τα κουφάρια των εχθρών. Λίγο πιο πέρα πέτυχαν και το κεφάλι του ήρωα. Το έφεραν στον Ιμπραήμ· τους είπε να χώσουν στη γη ένα ψηλὸ παλούκι και να στήσουν όρθιο τον σκοτωμένο δένοντάς τον πάνω σ᾿ αυτό. Ύστερα στερέωσαν στο κορμὶ και το κεφάλι, αφού πριν πλύνανε τα αίματα απὸ τα γένια του. Τότε «ὁ νεκρός εφαίνετο ως να ήτο ζωντανός».

Ο Ιμπραήμ, αφού «ακίνητος κι άφωνος τον παρετήρησεν ολίγον», γυρνά και λέει στους αξιωματικούς του:

- Πραγματικά, στάθηκε ένας ικανός και γενναίος άνθρωπος. Και καλύτερο θα ήταν, κι ας παθαίναμε άλλη τόση ζημιά, να τον πιάναμε ζωντανό, γιατὶ πολὺ θα μας χρησίμευε.

«Η Λεωνίδειος μάχη» είχε τελειώσει. Το Μανιάκι πήρε τη θέση του, στις σελίδες της Ιστορίας μας, δίπλα στις Θερμοπύλες και στην Αλαμάνα.

Τώρα, ανατολικά από το χωριό Μανιάκι, στο ξωκλήσι «Αγία Ανάσταση», βρίσκονται τα κόκαλα εκείνων που πέσανε σε τούτη τη μάχη, θυμίζοντας, σ εμάς τους μεταγενέστερους, πως η λευτεριά μας, καθώς λέει στον εθνικό μας ύμνο ὁ Σολωμός, είναι απ τα κόκαλα βγαλμένη των Ελλήνων τα Ιερά.

Μυργιώτης Παναγιώτης

Μαθηματικός

Κυκλοφόρησε από τις ΑΩ Εκδόσεις το συναρπαστικό μυθιστόρημα της Τίνας Κουτσουμπού "Χλομά βουνά - στ' αχνάρια του Χρηστομάννου"

 

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

 

Τίνα Κουτσουμπού

Χλομά βουνά

Εκδόσεις ΑΩ

στ' αχνάρια του Χρηστομάννου

Τιμή: 24.38 ευρώ, Σελίδες: 496

ISBN: 978-618-5675-53-0

ΑΩ Εκδόσεις

 

 

Κυκλοφόρησε από τις ΑΩ Εκδόσεις το συναρπαστικό μυθιστόρημα της Τίνας Κουτσουμπού «Χλομά βουνά - στ' αχνάρια του Χρηστομάννου».

Είναι εφικτό ένας άνθρωπος να επηρεάσει το μέλλον της κοινότητας; Ν’ αλλάξει τη μοίρα ενός τόπου αλλά και τη δική του, υλοποιώντας καινοτόμες ιδέες κι οράματα; Η ιστορία μας το επιβεβαιώνει με τον πιο καταφατικό τρόπο. Στην εποχή του Φραγκίσκου Ιωσήφ και της Σίσσυ, στα τέλη του 1800 στο δυτικό άκρο της Αυστροουγγαρίας, στο Τιρόλο, η περιοχή των Δολομιτών παραμένει, ακόμη, απομονωμένη. Εκεί, ζει και δραστηριοποιείται o ελληνικής καταγωγής πολιτικός Θέοντορ Χρηστομάννος. Βαθιά γοητευμένος από την ομορφιά των δύσβατων βουνών και προικισμένος με το ελληνικό δαιμόνιο της επινοητικότητας, θα προσπαθήσει να πραγματοποιήσει ένα μεγάλο όραμα: να βγάλει την περιοχή αυτή από την αφάνεια με την κατασκευή μεγαλόπνοων έργων ανάπτυξης. Με ενέργειές του θα κατασκευαστούν ο εμβληματικός Δρόμος των Δολομιτών, υδραυλικά έργα, σιδηροδρομικές συνδέσεις, μεγάλα πολυτελή ξενοδοχεία και ορεινά καταφύγια που θα μεταμορφώσουν την περιοχή σε σημαντικό τουριστικό θέρετρο. Συνοδοιπόροι του στο εκπληκτικό αυτό εγχείρημα, ο Περικλής κι η Αρετή από τη Μεσσηνία, επηρεάζονται από τις απόψεις του κι αποφασίζουν να συνεργαστούν για την υλοποίηση των πρωτοποριακών σχεδίων του. Δυο προοδευτικοί άνθρωποι, που, υιοθετώντας τα οράματα του Χρηστομάννου, θα εργαστούν με ζήλο, μεράκι και πάθος, για ν’ αλλάξουν μία ολόκληρη περιοχή, αλλά και τη ζωή τους. Η ιστορία μας, ελεύθερα εμπνευσμένη, από την αληθινή ζωή και το έργο του Έλληνα της διασποράς, Θέοντορ Χρηστομάννου (1854-1911), εκτυλίσσεται στη Μεσσηνία, στη Βιέννη και στο Τιρόλο από το 1870 έως τις αρχές του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

 

Βιογραφικό

Η Τίνα Κουτσουμπού γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Αθήνα. Εργάσθηκε στην ΕΡΤ και στην Εμπορική Τράπεζα. Ζει στην Καλαμάτα από το 1996. Είναι μέλος της Π.Ε.Λ., της Εταιρίας Ελλήνων Λογοτεχνών και διετέλεσε γενική γραμματέας της Ένωσης Μεσσηνίων Συγγραφέων και υπεύθυνη δημοσίων σχέσεων.

Διηγήματά της  βραβεύτηκαν σε πολλούς λογοτεχνικούς διαγωνισμούς στην Ελλάδα και στην Κύπρο. Συμμετέχει στα συλλογικά έργα: «Αθηναϊκό ημερολόγιο» (εκδ. Φιλιππότη, 2012, 2013, 2014, 2018, 2019), «Ημερολόγιο του Αρχιπελάγους» (εκδ. Φιλιππότη, 2014, 2015), «Ο Ξένος» (εκδ. OpenBooks, 2016), «Κυπριακή Φιλολογική Πρωτοχρονιά 2018» (Ε.Π.Ο.Κ), «Λαθρόψυχοι» (εκδ. 24 γράμματα, 2018), «Το σχολείο» (εκδ. OpenBooks, 2018), «Μεσσηνιακές Δημιουργίες» (2012, 2014, 2016, 2018, 2020), Επετειακοί τόμοι της Ένωσης Μεσσηνίων Συγγραφέων: για το 1821 (εκδ. Καλλίεργον, 2021) και για τη Μικρασιατική καταστροφή και τον προσφυγικό ελληνισμό (εκδ. 24 γράμματα, 2022), «Ποιήματα 10 σύγχρονων Μεσσήνιων ποιητών» (εκδ. 24 γράμματα, 2022).

Άρθρα της δημοσιεύθηκαν στην εφημερίδα «Βήμα των Συντακτών» της ΕΣΜΗΕ, στον ημερήσιο και περιοδικό Τύπο Καλαμάτας και Κορώνης, σε λογοτεχνικά περιοδικά έντυπης και ηλεκτρονικής μορφής καθώς και σε λογοτεχνικά blogs. Έχει παρακολουθήσει σεμινάρια ιστορικού μυθιστορήματος, δημιουργικής γραφής και διόρθωσης και επιμέλειας κειμένων. Είναι μέλος σε πολλές πολιτιστικές ενώσεις.

Έχει εκδώσει τα βιβλία: «Ο καινούργιος κι επτά ακόμη διηγήματα» (εκδ. Γαβριηλίδης, 2015), «Του καιρού γυρίσματα» (εκδ. Διάνυσμα, 2016), «Ιστορίες του Νότου» (εκδ. Μικρές εκδόσεις, 2018), «Η Καλαμάτα στην τσέπη, τουριστικός οδηγός στα ελληνικά και στα αγγλικά (Kalamata a pocket guide)» (εκδ. 24 γράμματα, 2020), «Το νερό που μ’ εκδικήθηκε» (εκδ. ΑΩ, 2021), «Χλομά βουνά - στ’ αχνάρια του Χρηστομάννου» (εκδ. ΑΩ, 2023).

 

 

ΑΩ Εκδόσεις

Αθ. Μιχάλη 19, 19010 Καλύβια Αττικής

Τηλέφωνο: 6932 616019

aomegaekdoseis.gr, aomegaekdoseis@yahoo.gr

ΗΛΙΑΣ ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ "Γυναίκες και Στερεότυπα: Πρόσωπα, Ρόλοι, Μύθοι, Πρότυπα."

 *Η Γυναίκα στην Ποίηση ως αρχετυπική και στερεοτυπική μορφή

     “Α δε στοιχειώσετε άνθρωπο, γιοφύρι δε στεριώνει, / και μη στοιχειώσετε ορφανό, μη ξένο, μη διαβάτη, / παρά του πρωτομάστορα την όμορφη γυναίκα, / πόρχεται αργά τ’ αποταχύ, και πάρωρα το γιόμα” (“Του Γιοφυριού της Άρτας”).

       “Κάλχας δ΄ ο μάντις απορία κεχρημένος / ανείλεν Ιφιγένειαν ην έσπειρ’ εγώ / Αρτέμιδι θύσαι τη τόδ΄ οικούση πέδον, και πλουν τ’ έσεσθαι…” (Ευριπίδη, ”Ιφιγένεια εν Αυλίδι”. στιχ.88-91, Κι ο μάντης Κάλχας, ενώ σταυρώναμε τα χέρια πια, / δίνει χρησμό, την Ιφιγένεια, το βλαστάρι μου, / να τη σφάξω στην Άρτεμη, που κατοικεί σ’ αυτή τη γη. / για να φύγουν τα πλοία…).

           Όταν προσπαθείς να αιτιολογήσεις κάποια φαινόμενα που σχετίζονται με τις διακρίσεις και τη βία εναντίον κάποιων ομάδων ανθρώπων (όχι υποχρεωτικά μειονοτήτων) δεν αρκούν οι ψυχολογικές θεωρίες. Χρειάζεται να μελετήσεις σωστά κι εκείνα τα στερεότυπα που διαμόρφωσαν και πυροδότησαν τη συγκεκριμένη βίαιη συμπεριφορά σε όλες τις εκδοχές της (λεκτική, ψυχολογική, σωματική…).  

 

        Κι αυτό γιατί ο άνθρωπος κατεξοχήν είναι προϊόν και των κοινωνικών επιδράσεων. Σε αυτές τις επιδράσεις συγκαταλέγονται τα Στερεότυπα, οι Προκαταλήψεις και οι Διακρίσεις. Οι έννοιες αυτές είναι συναφείς αλλά όχι και ταυτόσημες.

        Τα Στερεότυπα ορίζονται ως πεποιθήσεις και η Προκατάληψη ως μία αρνητική στάση απέναντι στα μέλη μιας ομάδας. Συνεπώς τα στερεότυπα αποτελούν το γνωστικό υπόβαθρο των προκαταλήψεων. Η Διάκριση ορίζεται ως συμπεριφορά που εκφράζεται ως άνιση μεταχείριση ατόμων ή ομάδων πάνω στη βάση των φυσικών ή κοινωνικών τους γνωρισμάτων.

         Έτσι και σύμφωνα με τον Fiske, τα “Στερεότυπα αποτελούν το γνωστικό στοιχείο, η Προκατάληψη το συναισθηματικό στοιχείο και η Διάκριση το συμπεριφορικό στοιχείο”.

 

         Οι παραπάνω διευκρινίσεις για τις σημασιολογικά όμορες λέξεις (στερεότυπα, προκαταλήψεις, διακρίσεις) στοχεύουν στην ακριβή εστίαση στην αιτία του φαινομένου των βιαιοπραγιών (που ενίοτε φθάνουν έως το φόνο-γυναικτονίες) εναντίον των γυναικών, που τελευταία πληθαίνουν ανεξήγητα και επικίνδυνα.

         Όταν, λοιπόν, και η ίδια η Τέχνη-Λογοτεχνία (άθελά της βέβαια) διαχρονικά κατασκευάζει, αναπαραγάγει και διαδίδει ή και διδάσκει εκείνα τα στερεότυπα που περιγράφουν τη γυναίκα ως “αναλώσιμο” ον και ως “αντικείμενα χρήσης” διαφόρων ανδρικών σκοπιμοτήτων, τότε ας μην νιώθουμε κατάπληκτοι όταν γινόμαστε δέκτες μίας ακόμη είδησης γυναικοκτονίας δια «ασήμαντον αφορμήν».

        Τα αποσπάσματα από την τραγωδία «Ιφιγένεια εν Αυλίδι» και από το ποίημα «Του Γιοφυριού της Άρτας»  είναι ενδεικτικά του τρόπου με τον οποίο αντιμετώπιζαν τη γυναίκα διαχρονικά οι άνδρες που είχαν, βεβαίως, γαλουχηθεί με τα ανάλογα και άκρως απαξιωτικά και υποτιμητικά για τη γυναίκα στερεότυπα και προκαταλήψεις.

        Η Γυναίκα (σύζυγος και θυγατέρα), δηλαδή, θύμα στο θυσιαστήριο  των ανδρικών φιλοδοξιών και σκοπιμοτήτων. Το περίεργο και το ανησυχητικό είναι που και στα δύο κείμενα δεν υπάρχει καμία αντίθετη φωνή από το κοινωνικό περιβάλλον. Αυτό καταδεικνύει τον διαβρωτικό ρόλο των στερεοτύπων στη συνείδηση του κοινωνικού σώματος. Μία διάβρωση που υπόγεια και αφανώς διαμορφώνει και πυροδοτεί συμπεριφορές που υποβιβάζουν το γυναικείο φύλο σε αντικείμενο πάνω στο οποίο οι «ισχυροί» δοκιμάζουν την δύναμή τους και ασκούν μία sui generis εξουσία.

          Κι αυτό γιατί όλα (και όχι μόνον σύμφωνα με την μαρξιστική θεωρία) είναι θέμα Δύναμης και Εξουσίας. Αυτός, δηλαδή, που νιώθει δυνατός αρέσκεται κατά καιρούς να ασκεί και την Εξουσία του «επί του αδυνάτου»

        Στην λογοτεχνία - και όχι μόνον -  πλεονάζουν τα αρνητικά πρότυπα-στερεότυπα για τη Γυναίκα. Μία καταγραφή αυτών των αρνητικών προτύπων-στερεοτύπων θα ερμήνευε ως ένα βαθμό κάποιες συμπεριφορές που κατατάσσουν τη Γυναίκα σε πλάσμα δεύτερης κατηγορίας ή και  όχι ως φορέας επικίνδυνων στοιχείων-γνωρισμάτων.

        Στον κατάλογο αυτόν των αρνητικών προτύπων-στερεοτύπων συγκαταλέγονται και τα ονόματα των: Ωραία Ελένη (μοιχαλίς), Κίρκη (μάγισσα), Εύα (προπατορικό αμάρτημα-απαγορευμένος καρπός), Κλυταιμνήστρα (συζυγοκτόνος), Κλεοπάτρα (σύμβολο ερωτικών φαντασιώσεων), Μήδεια (παιδοκτόνος)…

          Βέβαια, για να μην αδικούμε τη λογοτεχνία και την ιστορία, υπάρχουν και θετικά γυναικεία πρότυπα που καταξιώνουν τη γυναίκα σε όλα τα πεδία του ανθρώπινου πολιτισμού, όπως: Υπατία, Πηνελόπη, Εκάβη, Αντιγόνη, Ανδρομάχη, Ιωάννα της Λωραίνης, Μαρί Κιουρί,  η μπρεχτική "Μάνα Κουράγιο"), η Βιρτζίνια Γουλφ, Σιμόν ντε Μπωβουάρ…

          Στα παραπάνω ονόματα θα μπορούσαν να προστεθούν και τα ονόματα των εννέα Μουσών και των τριών Μοιρών με ό,τι αυτά συμβολίζουν. 

       Ως σύμβολα Ιερότητας και Κάλλους δεσπόζουν στο νότιο τμήμα του Ερέχθειου, στην Ακρόπολη,  οι Καρυάτιδες.

      "Βουβά κορμιά, μαλλιά πλεγμένα...στου καιρού τα μπερδέματα. / Ρημαγμένα κάλλη.../ Χαμένη νιότη, σμιλεμένη στη σκουριά του κόσμου και του αλμυρού πελάγους / Στήθη, βορά στων απανταχού ορδών το αντίτιμο. / Ξεψυχισμένων ερώτων, τάχα το καθρέφτισμα" ("Φοίβος Σταμπολιάδης "Καρυάτιδες¨").

        Στα θετικά πρότυπα - στερεότυπα των Γυναικών θα μπορούσαν να συμπεριληφθούν και οι Αμαζόνες, που σκορπούσαν τον τρόμο ακόμα και στους άνδρες πολεμιστές.

        Η αναφορά των αρνητικών και θετικών προτύπων είναι ενδεικτική και δεν φιλοδοξεί να καταγράψει το σύνολο των γυναικών που με την παρουσία τους το έργο τους και την συμπεριφορά τους σημάδεψαν την ιστορία.

           “Η γυμνή γυναίκα μπροστά στον ραγισμένο καθρέφτη / συνθέτει τα κομμάτια της…/ Προσπαθεί να καταλάβει την ψυχή της / το Αέναο παζλ / Είναι η Εύα του χαμένου παραδείσου; / Η Κίρκη που μάγεψε τον Οδυσσέα; /…Ή μήπως η Αντιγόνη που αντιστέκεται στην παντοδύναμη εξουσία; / …H  ωραία Ελένη; η Κασσάνδρα; η εργάτρια της διπλανής φάμπρικας; / Η Μαρία η Μαγδαληνή; / Όλες μαζί κι η καθεμιά ξεχωριστά / Ένα πολύπλοκο αίνιγμα / Ένα μυστήριο άλυτο η Γυναίκα” (Πόπη Παντελάκη).

        Εξάλλου τα “πρόσωπα”, οι ρόλοι και οι μύθοι που πλάστηκαν για τη γυναίκα είναι πάμπολλοι και αντικρουόμενοι και καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα. Μέσα από αυτά τα πρόσωπα, τους ρόλους και τους μύθους αντανακλάται και η θέση της γυναίκας στην κοινωνία αλλά και οι κυρίαρχες αντιλήψεις γι αυτήν.

    "Όσο υπάρχουν Αχαιοί θα υπάρχει μία Ωραία Ελένη" (Οδ. Ελύτης, "Μαρία Νεφέλη")

       Η Γυναίκα ως πρότυπο ομορφιάς και ερωμένης, η Γυναίκα ως εκδικητική, πονηρή,  και τιμωρός, η Γυναίκα Φόνισσα (Μήδεια - Φραγκογιαννού), αλλά και ως Μάνα (η αιώνια Μάνα), θυγατέρα, σύζυγος.

     Χαρακτηριστικό παράδειγμα  των αντινομιών που συνοδεύει το γυναικείο στερεότυπο-πρότυπο είναι κι αυτό της περίπτωσης της Κασσιανής στο Βυζάντιο, που ενώ η στάση της απέναντι στο βασιλιά τίμησε το γυναικείο φύλλο, εντούτοις στην κοινή γνώμη έμειναν γνωστά τα λόγια του τροπαρίου της που προβάλλουν εμφαντικά την αμαρτωλή γυναίκα.

       “Κύριε, η εν πολλαίς αμαρτίαις περιπεσούσα γυνή…Μην με την σην δούλην παρίδης…”.

           Μία άλλη παράμετρος  της αρχετυπικής όσο και στερεοτυπικής αντίληψης και θεώρησης της Γυναίκας στα αρχαία ελληνικά κείμενα είναι και απόδοση κάποιων συμπαντικών νόμων που καθαρίζουν απόλυτα και με σκληρό τρόπο τη ζωή των ανθρώπων με γυναικείες θεότητες. Θεότητες που προκαλούν φόβο και τρόμο στον άνθρωπο που αγωνιά για το μέλλον του.Τέτοιες γυναικείες θεότητες ήταν: Ειμαρμένη, Μοίρα, Αίσα, Τύχη, Ανάγκη. 

        Στην ίδια στερεοτυπική αντίληψη για τη φύση της Γυναίκας ανήκουν και οι φοβερές μορφές  των Ερινύων. Οι Ερινύες, που ο αριθμός τους ήταν απροσδιόριστος, ήταν μυθικές χθόνιες θεότητες, δαιμονικές, αποκρουστικές και φοβερές στην όψη και εξέφραζαν τις τύψεις συνειδήσεων. Όλοι, θεοί και άνθρωποι, υπόκεινταν στην εξουσία τους (Μέγαιρα, Αληκτώ, Τισιφόνη...). 

        Μία άλλη στερεοτυπική γυναικεία μορφή, αρνητικά φορτισμένη, είναι και η Πανδώρα που θεωρείται  και η πρώτη θνητή γυναίκα που έγινε με την περιέργειά της, την ανοησία και την αβελτηρία της η αιτία πολλών δεινών για τους ανθρώπους, σύμφωνα πάντα με τον Ησίοδο που δεν έκρυψε τον μισογυνισμό του στα έργα του. Σχετικά γράφει:

      "Από αυτήν αυτήν κατάγονται όλες οι γυναίκες και το θηλυκό γένος. Από αυτήν προήλθε το καταστροφικό γένος των γυναικών  (της γαρ ολώϊον εστι γένος γυναικών) που ζει μεταξύ των θνητών ανδρών για να τους βασανίζει, σύντροφος μόνο στα πλούτη και ποτέ στη μισητή φτώχεια. Ο Δίας έπλασε τις γυναίκες για να βλάψει τον άνδρα" (Θεογονία). 

       Δεν είναι τυχαίο, επίσης, πως οι αρχαίοι Έλληνες στην προσπάθειά τους  να ερμηνεύσουν κάποιες αρνητικές συμπεριφορές των ανθρώπων και την απότοκη τιμωρία τους δόμησαν το σχήμα "Ύβρις, Άτη, Νέμεσις, Τίσις", που το ανήγαγαν  σε συμπαντικό νόμο. Όλες αυτέ οι μορφές-δυνάμεις (που προκαλούσαν φόβο και δέος) παρέπεμπαν στη γυναικεία φύση.

       Στην εποχή, λοιπόν, της Πολιτικής Ορθότητας και του κινήματος της Woke Culture είναι αδύνατο να προβληθούν περιγραφές και πρότυπα τύπου «Ιφιγένειας εν Αυλίδι» και «Γιοφυριού της Άρτας». Κι αυτό γιατί και τα στερεότυπα της Λογοτεχνίας και της καθημερινής μας ομιλίας-επικοινωνίας  έχουν τη σημασία τους.

           Προς το σκοπό αυτό δεν λείπουν και ποιήματα που «προπαγανδίζουν» την άλλη εικόνα της γυναίκας που γνωρίζει το ρόλο της και τη θέση της στην κοινωνία και τολμά να τα διεκδικεί με θάρρος και αποφασιστικότητα.

       “Απαρνηθείτε γυναίκες, / την ατελέσφορη υπομονή / Μη χαμογελάτε ενώ είστε οργισμένες / Μη σιωπάτε ενώ είστε εξοργισμένες / Μη φοβάστε το λεξιλόγιο των ανδρών / Ακυρώστε αυτόν τον μηχανισμό εξουσίας / που τους βόλεψε για χρόνια” («Στις Γυναίκες», Ζωή Καραπατάκη).

        Στο παραπάνω ποίημα-παιάνα  για την απελευθέρωση της Γυναίκας θα μπορούσε να προστεθεί και το εξομολογητικό όσο και διδακτικό ποίημα της Αλεξίας Καλογεροπούλου.

         “Έκανα τα χέρια μου κουπιά / και κολύμπησα, όσο μου επέτρεπε / το βάρος της προπατορικής ενοχής, / προς την ελευθερία. / Κι άλλες είχαν προσπαθήσει πρωτύτερα / να βγουν στη στεριά, / μα δεν τα κατάφεραν./ Οι πιο πολλές υποτάχτηκαν στου ανδρός / το θέλημα που βαφτίστηκε όμοιο με του Θεού”.

          Περισσότερο, όμως, και εξίσου αναγκαία θεωρείται η υπόμνηση-προτροπή προς τους άνδρες όπως αναδύεται μέσα από το ποίημα του Κώστα Λιννού:

       “ Όσοι χτυπούν τις γυναίκες είναι σαν να καίνε τους κήπους, / Όσοι τις φιμώνουν είναι σαν ν΄ αλυσοδένουν το φως. / Όσοι αδικούν τις γυναίκες είναι σαν να σβήνουν τ΄ αστέρια. / Όσοι τις βιάζουν είναι σαν να ξεριζώνουν την ψυχή τ΄ουρανού. / Οι Γυναίκες, που το σώμα τους είναι μια αστείρευτη θάλασσα, / Οι Γυναίκες, που η καρδιά τους αγκαλιάζει το πνεύμα της γης!”.

 

           Και όσες-οι είναι απαισιόδοξοι ας ακούσουν τα λόγια της Κατερίνας Γώγου που αποπνέουν μία βεβαιότητα και μία ελπίδα πως όλα θα αλλάξουν προς το καλύτερο για τις γυναίκες και όχι μόνον.

       “Θα ΄ρθει καιρός που θ΄ αλλάξουν τα πράγματα. / Να το θυμάσαι Μαρία /Είναι Μαρίa  - δε θέλω να λέω ψέματα - / δύσκολοι καιροί. / Και θα ΄ρθουνε κι άλλοι./...«Σημασία έχει να παραμένεις άνθρωπος». / Θα την αλλάξουμε τη ζωή! / Παρ΄ όλα αυτά Μαρία”.

 

              *Aφιέρωμα στην Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας.

 Από https://iliasgiannakopoulos.blogspot.com/

Κυκλοφόρησε το νέο μυθιστόρημα της Νανάς Σκαρτσίλα "Οι ρίζες του μανδραγόρα" από τις Εκδόσεις 24 γράμματα

 

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Νανά Σκαρτσίλα

Οι ρίζες του μανδραγόρα

Εκδόσεις 24 γράμματα

Σελίδες: 728, Τιμή: 26 ευρώ

ISBN: 978-618-201-707-4

Εκδόσεις 24 γράμματα

Κυκλοφόρησε το νέο μυθιστόρημα της Νανάς Σκαρτσίλα «Οι ρίζες του μανδραγόρα» από τις Εκδόσεις 24 γράμματα.

Η ζωή της Ιουλίας ανατρέπεται όταν ανακαλύπτει ότι είναι υιοθετημένη. Γίνεται άλλος άνθρωπος. Και ξεκινάει την αναζήτηση της βιολογικής της μητέρας στην Ουγγαρία, ιδιαίτερα στο Σίοφοκ -μια πόλη δίπλα στη λίμνη Μπάλατον-, όπου έχει γεννηθεί, με απροσδόκητες εξελίξεις. Όταν η ζωή της βρίσκεται σε κίνδυνο καταφέρνει να ξεφύγει… με όχι απαραιτήτως νόμιμα μέσα και επιστρέφει στην Αθήνα. Εκεί ανακαλύπτει την αγάπη της για τη λογοτεχνία.

Σε κάθε βιβλίο της οι ιστορίες βρίσκουν τη συγγραφέα και όχι το αντίθετο. Αρχίζει μια νέα αναζήτηση στην Πορτογαλία σ’ ένα πανέμορφο ψαροχώρι στις ακτές του Ατλαντικού, τη Ναζαρέ, για να βρει τον βιολογικό της πατέρα. Σε ένα απομονωμένο φρούριο δίπλα στο φάρο της Ναζαρέ, ανακαλύπτει ότι το να σκαλίζεις το παρελθόν δεν είναι πάντα καλή ιδέα. Στην Παλιά Αθήνα είναι θαμμένο ένα μυστικό που όταν έρθει στην επιφάνεια θα τη στοιχειώσει.

Παρουσιάζεται ανάγλυφος ο πίνακας της Αθήνας του 1913, μετά τους Βαλκανικούς πολέμους, όπου φαντασία και πραγματικότητα περιπλέκονται, με τους ανθρώπους της εποχής, τις συνήθειες και την καθημερινότητά τους. Οι σουφραζέτες και οι αγώνες τους, οι λογοτέχνες που άφησαν το στίγμα τους, το Γλωσσικό Ζήτημα, οι μόρτηδες, ο αιματηρός πετροπόλεμος των νέων, μονομαχίες, καντάδες, κοινωνικές ανισότητες και φτωχομαχαλάδες, μοιραίοι έρωτες, δοξασίες και οιωνοί. Η Ιουλία θα ανακαλύψει τυχαία το φρικτό μυστικό που έχει σχέση με τις ρίζες της και την κατάρα που την ακολουθεί.

Μια ιστορία αγάπης με πολλές ανατροπές, μια ιστορία μυστηρίου και μυστικών που έρχονται στο φως από τα βάθη του χρόνου. Ένα ταξίδι στην Παλιά Αθήνα… με ένα τέλος εντελώς απρόβλεπτο.

Βιογραφικό

Η Νανά Σκαρτσίλα γεννήθηκε στο Αίγιο. Σπούδασε στη Νομική του Πανεπιστημίου Αθηνών κι εργάστηκε ως ελεύθερη επαγγελματίας. Έχει δύο κόρες και ζει με την οικογένεια της στην Αθήνα. Της αρέσουν τα ταξίδια. Από κάθε τόπο που επισκέπτεται αντλεί υλικό για τα βιβλία της. Της έχει απονεμηθεί έπαινος για τη νουβέλα της «Έρνεστ Χέμινγουεϊ, ο άνθρωπος πίσω από τον μύθο» στον 9ο Διεθνή Λογοτεχνικό Διαγωνισμό 2020 του Ομίλου για την UNESCO Τεχνών, Λόγου και Επιστημών Ελλάδος. «Οι ρίζες του μανδραγόρα» είναι το τρίτο της μυθιστόρημα. Προηγήθηκαν τα «Φαίδρα. Μια γυναίκα, τρεις ζωές» (εκδ. Εντύποις, 2017) και «Το πέταγμα της πεταλούδας» (εκδ. 24 γράμματα, 2020).

Εκδόσεις 24 γράμματα, Λεωφ. Πεντέλης 77, Χαλάνδρι 152 34, Τηλ.: 210 612 70 74

info@24grammata.com, www.24grammata.com

Carpe "Αλλοιώσεις..."

Ο χρόνος αλλοιώθηκε,
παλεύω να μιλήσω,
να καθυστερήσω την απώθηση του φωτός.
Στις μέρες που ήρθαν
αποτυπώνονται τα ίχνη
μιας ματαίωσης οδυνηρής.
Αμετάκλητα τα ραγίσματα
του εσωτερικού μου κόσμου .
Με βήμα σιωπηλό απαγκιστρώνομαι
απ'τις σκιές μιας πραγματικότητας παράξενης.
Θαμπωμένα τα μάτια
περιπλανιούνται
σ'ενα λάθος συνεχόμενο.
Σε πλησιάζω αμήχανα,
αναζητώντας το φως στην ψυχή
κι ένα κορμί αλάξευτο.

Carpe .