ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΜΥΡΓΙΩΤΗΣ "Ο Μέγας Βασίλειος παιδαγωγών ως νομικός επιστήμονας."

 

Ο Μέγας Βασίλειος παιδαγωγών ως νομικός επιστήμονας.

Μεγάλη η συμβολή του στην νομική επιστήμη και το δίκαιο.

Μέγας Βασίλειος ο ουρανοφάντωρ, μεγάλος πατέρας της ορθοδοξίας, ένας από τους τρείς Ιεράρχας. Ο Μέγας Βασίλειος στον σύντομο βίο του επί της γης άφησε πλούσιο έργο. Δεν αναφερόμαστε μόνο στο φιλανθρωπικό του έργο,την περίφημη και ξακουστή Βασιλειάδα, που ανακούφισε χιλιάδες ανθρώπους πεινώντες και αρρώστους. Αναφερόμαστε και στο πνευματικό-συγγραφικό έργο που κατέλειπε αναχωρώντας για τας αιωνίους μονάς σε ηλικία μόλις 49 ετών.

Είναι γνωστό ότι ο Μέγας Βασίλειος, όπως και οι δυο άλλοι Ιεράρχες,έλαβεα πολύπλευρη μόρφωση. Σπούδασε όλες τις επιστήμες της εποχής του. Μεταξύ των επιστημών που σπούδασε περιλαμβάνεται και η δικηγορία, την οποία άσκησε όσα χρόνια ήταν λαϊκός. Παράλληλα δίδασκε και την ρητορική τέχνη. Την περίοδο αυτή συνέγραψε τρία πολύ υπέροχα ασκητικά συγγράμματα: “όροι κατά πλάτος”, “όροι κατ’ επιτομήν” και “όροι Ηθικοί”. Στο πρώτο έργο διαπραγματεύεται τα γενικά προβλήματα του μοναχικού βίου. Στο δεύτερο έργο αναφέρεται σε γενικά προβλήματα αλλά και σε ζητήματα εφαρμογής εις την πράξη της ορθοδόξου διδασκαλίας της Εκκλησίας από τους μοναχούς και τις μοναχές. Τέλος, στους “όρους Ηθικούς” περιέχονται κείμενά της Αγίας Γραφής, τα οποία αναφέρονται στον πνευματικό και ηθικό βίο των Χριστιανών.

Ο Μέγας Βασίλειος, πριν εισέλθει στις τάξεις του Ιερού κλήρου συνέγραψε 99  κανόνες οι οποίοι αργότερα επικυρώθηκαν δια του Β’ κανόνος της Πενθέκτης Οικουμενικής Συνόδου, η οποία συνεκλήθη το 691 μ.Χ. στην Κωνσταντινούπολη. Θα αναφερθούμε περιληπτικά, για λόγους ευνόητους, στους κανόνες αυτούς. Αυτοί οι κανόνες δεν είναι ένα «Ποινικό Δίκαιο για τους αμαρτωλούς», αλλά μια σειρά διατάξεων που προτείνουν επιτίμια για την παιδαγωγική αντιμετώπιση των μετανοούντων πιστών από τους πνευματικούς. Οι πνευματικοί, δεχόμενοι την εξομολόγηση των πιστών, επιβάλλουν κάποια επιτίμια (αν, όταν και στον βαθμό που το κρίνουν σκόπιμο) προκειμένου να βοηθήσουν τους μετανοούντες να κατανοήσουν τα σφάλματά τους και να εκφράσουν τη μετάνοιά του γι’ αυτά. Οι κανόνες αυτοί δεν έχουν τον απόλυτο χαρακτήρα των ποινικών διατάξεων, αλλά είναι ενδεικτικοί του μεγέθους των αμαρτημάτων στα οποία αναφέρονται. Ο Μέγας Βασίλειος, παρά το ότι δεν γράφει με νομικό πνεύμα τους ‘’όρους Ηθικούς’’, αλλά με πνεύμα πατρικό, αφήνει το αποτύπωμα της λεπτής, δίκαιης και διακριτικής νομικής του σκέψης. Διαφαίνεται και ο σεβασμός του στον θεσμό της οικογένειας και σε άλλες αξίες.  

Στον πρώτοκανόνα,ορίζει με σαφήνεια και καταπληκτική πληρότητα τα μεγάλα «εκκλησιαστικά αμαρτήματα» τα οποία είναι οι  αιρέσεις, τα εκκλησιαστικά σχίσματα και οι παρασυναγωγές εντός του εκκλησιαστικού σώματος.

Στον όγδοο κανόνα οριοθετεί και διακρίνει τον «ακούσιο φόνο» από τον «εκούσιο» δηλαδή κάνει λόγο για την ανθρωποκτονία εκ προθέσεως, την ανθρωποκτονία εξ’ αμελείας Η δε αναφορά του στα “εμβρυοκτόνα δηλητήρια” συνδέεται προφανώς με τα αδικήματα της «ετεραμβλώσεως» και «αυταμβλώσεως». Αξιοσημείωτο είναι επίσης ότι ο Μέγας Βασίλειος, συλλαμβάνει και τη σημερινή θεωρία του “Εενδεχόμενου δόλου” για τον οποίο ορίζει ότι “αν κάποιος προσφέρει σε άλλο πρόσωπο “περίεργονφάρμακον” για να τον ελκύσει σε σαρκικό έρωτα και το άτομο αυτό αποθάνει, τότε ο προσφέρων το φάρμακο, είναι υπεύθυνος για τον θάνατο του προσώπου, όπως εκείνος που διαπράττει ανθρωποκτονία εκ προθέσεως με ευθύ δόλο’’.

 Στονδεύτερο κανόνα του κάνει λόγο για τα αδικήματα της αμβλώσεως, εκτρώσεως. Δυστυχώς στην σημερινή εποχή,νομικά, τα αδικήματα αυτά θεωρούνται νόμιμα, δεν διώκονται νομικά. Το κυοφορούμενο έμβρυο δεν έχει ζωή;;??. Έχει...

Ο τέταρτος κανόνας του ασχολείται με τους δίγαμους και τρίγαμους και ακολουθώντας παλαιότερους πατέρες αποδέχεται μόνο την μονογαμία και απορρίπτει με κάθε τρόπο την διγαμία και τριγαμία, αποδεχόμενος σε ειδικές μόνο περιπτώσεις κατ’ οικονομία την διγαμία για να μη θεωρηθεί μοιχεία ο δεύτερος γάμος.

Στον έβδομο κανόνα ο Άγιος Βασίλειος αναφέρεται στις ακόλαστες και ανήθικες σαρκικές  πράξεις της  «αρσενοκοιτίας» και της «κτηνοβασίας», τις οποίες εξομοιώνει με την ανθρωποκτονία εκ προθέσεως. Οι τελέσαντες τα ανωτέρω παραπτώματα εν αγνοία τους είναι άξιοι συγχωρήσεως μετά από τριάντα χρόνια ειλικρινούς μετανοίας.

Στον όγδοοκανόνα ο σεπτός Ιεράρχης αναφέρεται στους λόγους διαζυγίου. Πρόβλημα, θα έλεγα, λίαν έντονο των ημερών μας. Απασχολεί την κοινωνία και θλίβει τον Κύριο. Αναφέρει ο νομομαθής Ιεράρχης ως λόγους διαζυγίου την πορνεία, την μοιχεία, αλλά  και την διγαμία, για την οποία ομιλεί στον ΙΒ’ (δωδέκατο) κανόνα του.

Ο ενδέκατος κανόνας αναφέρεται σε ένα πολύ λεπτό θέμα του ποινικού δικαίου και για τη σημερινή εποχή, το θέμα της διακρίσεως, το οποίο αφορά την δύσκολη διάκριση ανάμεσα στο αδίκημα της θανατηφόρου σωματικής βλάβης και της ανθρωποκτονίας εκ προθέσεως.

Ένα από τα σοβαρά θέματα που απασχολούν τη σημερινή κοινωνία είναι και το θέμα της τοκογλυφίας. Πολλοί συνάνθρωποί μας έχασαν τις περιουσίες τους από αδίστακτους και σκληρούς τοκογλύφους. Στο ζήτημα αυτό αναφέρεται στον δέκατοτέταρτο κανόνα ο Μ. Βασίλειος γράφοντας ότι ο τοκογλύφος μπορεἰ να γίνει ιερέας αν το άδικο κέρδος το μοιράσει στους πτωχούς.

Σύμφωνα με τον εικοστό πρώτοΚανόνα ο νομομαθης Ιεράρχης ορίζει ότι αν νυμφευμένος άνδρας αμαρτήσει με άλλη νυμφευμένη γυναίκα λογίζεται ως πόρνος και τιμωρείται βαρύτερα από έναν άνδρα ανύπαντρο.Στην άποψη αυτή καταλήγει γιατί ο ανύπανδρος αναγκάζεται προς το πορνεύειν εξ αιτίας της φυσικής επιθυμίας του, ενώ ο παντρεμένος έχει ως  παρηγοριά της φυσικής επιθυμίας την νόμιμη γυναίκα του.  

            Στο αδίκημα της απαγωγής αναφέρεται ο εικοστός δεύτεροςκανόνας του Αγίου, ορίζοντας ότι τιμωρούνται όλοι όσοι απαγάγουν γυναίκες είτε ελεύθερες είτε «προμνηστευμένες». Κατά κανόνα όμως γίνονται δεκτοί εις μετάνοια εκείνοι που αποδίδουν τις γυναίκες αυτές στους άνδρες ή τους γονείς τους.

Ο εικοστός τρίτος κανόνας εισάγει την απαγόρευση να νυμφεύεται κάποιος την αδελφή της θανούσης γυναικός του. Το ίδιο να ισχύει και για την γυναίκα να μη μπορεί να παντρευτεί τον αδελφό του αποθανόντος ανδρός της.

Ο τριαντακοστός τρίτοςκανόνας αναφέρεται στο αδίκημα της «ἑκθέσεως» σε κίνδυνο ζωής και αναφέρεται στο παιδί που εγκαταλείπεται στο δρόμο από την μητέρα του μετά την γέννησή του.

Το ζήτημα της εκούσιας απαγωγής απασχολεί τον Ιεράρχη στον ΛΗ’ (τριακοστό όγδοο) κανόνα αναφέροντας ότι οι γυναίκες που ακολουθούν τον άνδρα που αγαπούν παρά τη θέληση των γονέων θεωρούνται ως πόρνες. Αν οι γονείς δώσουν την συγκατάθεσή τους η έγγαμη συμβίωση θεωρείται νόμιμη. Η εκκλησία διακηρύσσει «ευχαί γονέων στηρίζουσι θεμέλια οίκων» (ακολουθία του μυστηρίου του γάμου).

Ως νομομαθής ο Μ. Βασίλειος αναφέρεται  στα όρια της νόμιμης άμυνας κανόνας, τεσσαρακοστός τρίτοςτην οποία δεν συγχωρεί ως πράξη όταν είναι δυσανάλογα υπερβολική από την επίθεση που δέχεται ο αμυνόμενος, ο οποίος τιμωρείται με ελαττωμένη ποινή.

Το πρόβλημα του ακούσιου φόνου, απασχολεί τον Ιεράρχη εις τον πεντηκοστό έβδομο κανόνα που ορίζει ότι εκείνος που προκαλεί ακούσιο φόνο, για δέκα έτη απέχει από το μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας. Αυτά ισχύουν για τους λαϊκούς, για τους κληρικούς είναι πιο αυστηρά τα πράγματα. Αυτόν τον κανόνα πρέπει να προσέξουν οι κληρικοί που οδηγούν.Ανά πάσα στιγμή είναι δυνατόν να προκαλέσουν ακούσιο φόνο και να μη δύνανται να εκτελέσουν τα ιερατικά τους καθήκοντα. Δέχεται ο ιερός πατήρ, ως ελαφρυντικό την έμπρακτο μετάνοια του διαπράξαντος ακούσιο φόνο.

Για ζητήματα που είναι ακραιφνώς πνευματικά ο Μ. Βασίλειος ορίζει ο επίορκος να απέχει για μια δεκαετία από την Θεία Κοινωνία. Την ίδια δε ποινή επιβάλλει εξηκοστός έκτος κανόνας και στον τυμβωρύχο.

Ο δε εξηκοστός έβδομος κανόνας επιλαμβάνεται του ζητήματος της αιμομιξίας μεταξύ των αδελφών, την οποία χαρακτηρίζει απερίφραστα ως έγκλημα. Θεωρεί επίσης ότι “αδελφομιξία” υφίσταται και στην περίπτωση των ετεροθαλών αδελφών. Το ίδιο μάλιστα επιτίμιο φαρμόζει ο ιερός πατήρ και σε εκείνους που έχουν ερωτικές σχέσεις με την μητριά τους.

Για τα οριζόμενα από νομική επιστήμη «κωλύματα γάμου» ο Ιεράρχης ορίζει ότι απαγορεύεται ο γάμος ως δευτέρου βαθμού συγγενείας εξ αίματος του ενός των συζύγων με δευτέρου βαθμού εξ αίματος συγγενείας του ετέρου συζύγου. Το κώλυμα υπάρχει και μετά την λύση ή ακύρωση του γάμου, εάν συμβεί δεν θεωρείται μοιχεία.

Ο ογδοηκοστός πρώτος κανόνας ορίζει ότι όποιοι «εξ ανάγκης και εκ βασάνων φρικτών» αρνήθηκαν την πίστη τους εις τον Χριστόν  μπορούν και πρέπει να αντιμετωπιστούν από την Εκκλησία με περισσότερη αγάπη και πνεύμα συγχωρήσεως. Ενώ είναι ασυγχώρητοι και παντελώς εκτός του σώματος της Εκκλησίας όσοι χωρίς βάσανα, χωρίς ανάγκη αλλά με ιδιοτέλεια και σκοπιμότητα πρόδωσαν την πίστη τους στον Κύριο και έγιναν αρνησίθρησκοι  και επίορκοι.

Ο 90όςκανόνας ασχολείται με ένατο ιδιαίτερο εκκλησιαστικό αδίκημα, την σιμωνία(φιλαργυρία των κληρικών). Επαινεί την αφιλαργυρία και ανιδιοτέλεια των ιερέων εκείνων  που τελούν τα μυστήρια χωρίς να απαιτούν από τους πιστούς χρήματα για να επιτελέσουν τα ιερατικά τους καθήκοντα. Γι’ αυτό θεωρεί μέγα αμάρτημα την φιλαργυρία, την δε σιμωνία των κληρικών χαρακτηρίζει ως ειδωλολατρία και βαρεία εκτροπή.

Από τα παραπάνω αναφερόμενα, πιστεύουμε ότι, βγαίνει αβίαστα το συμπέρασμα ότι ό Άγιος Βασίλειος είναι ένας σύγχρονος νομικός που δείχνει τον σωστό δρόμο σε ποινικολόγους και νομικούς του αστικού δικαίου.Τέτοιους δασκάλους χρειαζόμαστε, τέτοιους νομικούς απαιτεί η κοινωνία για να λειτουργήσουν οι θεσμοί της πολιτείας και της κοινωνίας προς τον ορθό δρόμο. Το αστικό και ποινικό δίκαιο σέβεται τους κανόνες αυτούς και αυτό αποτελεί πολύτιμη και ανεκτίμητη παρακαταθήκη του αγίου ανδρός.

Τέτοιοι δάσκαλοι χρειάζονται για τα παιδιά μας. Τέτοιοι δάσκαλοι είναι  κοινωνική και εθνική ανάγκη να στελεχώσουν και να διδάξουν τα Ελληνόπουλα. Στη σημερινή εποχή της απαξίωσης των ιερών και των οσίων της φυλής και του Ελληνικού γένους είναι πολλαπλώς χρήσιμο να υπάρξουν φωτισμένοι δάσκαλοι να ανάψουν την φλόγα της Ορθόδοξης πίστης, των υψηλών ιδανικών και εθνικών οραμάτων για να μη πορευτούμε άδοντες και χαίροντες στον σύγχρονο μεσαίωνα της ηθικής παρακμής και λατρείας της σάρκας και του χρήματος. Να ανακοπεί η πορεία, συν Θεώ, προς την εκσυγχρονισμένη ειδωλολατρία.

Μυργιώτης  Παναγιώτης Μαθηματικός

Η εικόνα είναι από https://www.pemptousia.gr

ΗΛΙΑΣ ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ "Τα παράθυρα - το Φως: Λύτρωση ή μία «νέα τυραννία;» "

 «Ίσως το φως θάναι μία νέα τυραννία.

Ποιος ξέρει τι καινούργια πράγματα θα δείξει».

            Υπάρχουν στιγμές που αναζητώ επίμονα εκείνα τα στοιχεία ή τους παράγοντες που διαμόρφωσαν τη ζωή μου μέσα από το αξιακό σύστημα και την αισθητική περί του βίου που μου «επέβαλαν». Εκτός από τα πρόσωπα, τα γεγονότα και κάποια βιώματα κατά ένα περίεργο τρόπο διαπίστωσα πως και κάποια ποιητικά αναγνώσματα επηρέασαν βαθύτατα την βιοθεωρία μου.Αναγνώσματα που σε άλλους δεν ασκούν καμία επιρροή.

            Ανάμεσα στα ποιήματα που μου έκαναν ιδιαίτερη εντύπωση και τα σιγοψιθυρίζω συχνά είναι τα «Παράθυρα» του Κ. Καβάφη. Με ένα ανεξιχνίαστο και μυστηριώδη τρόπο έχω ταυτιστεί με το ποιητικό υποκείμενο και προσπαθώ να βρω τις αναλογίες και να δώσω κάποιες απαντήσεις. Ιδιαίτερα το τελευταίο δίστιχο «Ίσως το φως θα ναι μία νέα τυραννία. / Ποιος ξέρει τι καινούργια πράγματα θα δείξει»  λειτουργεί ως βαυκάλημα σε κάποιους ενοχικούς φόβους μου απέναντι στο «φως» ως σύμβολο της αλήθειας, της αποκάλυψης και διάλυσης του σκότους.

Ποιος φοβάται το φως;

            Αλήθεια ποιος μπορεί να φοβάται το φως; Ποιος ανομολόγητος λανθασμένος σχεδιασμός της ζωής μας, μάς εγκλώβισε σε αδιέξοδα χωρίς ελπίδα διαφυγής; Ποιο σκοτεινό στοιχείο του ψυχισμού μας ακυρώνει κάθε προσπάθεια για αντίδραση και υπέρβαση όλων εκείνων των στοιχείων που μάς φυλακίζουν; Γιατί για πολλούς τα «παράθυρα» και το «φως» αντί για ελπίδα, προσδοκία και προϋπόθεση αυτογνωσίας λειτουργούν ως θερμοκήπιο φόβου και μιας απροσδιόριστης αγωνίας για κάθετι που συνιστά ζωτικό στοιχείο της ταυτότητάς μας; Ερωτήματα και διλήμματα.

«Σ΄ αυτές τες σκοτεινές κάμαρες, που περνώ

μέρες βαρυές, επάνω κάτω τριγυρνώ

για να ΄βρω τα παράθυρα…»

            Οι περισσότεροι χτίζουμε τη ζωή μας πάνω σε λαθεμένες επιλογές είτε από άγνοια ή κάτω από την πίεση των κοινωνικών επιταγών. Όταν συνειδητοποιούμε το λάθος και νιώθουμε την ασφυξία των αδιέξοδων, τότε αντιλαμβανόμαστε πως οι επιλογές μας είναι δραματικά περιορισμένες. Κι αυτό γιατί οποιαδήποτε αντίδρασή μας προϋποθέτει τη συνειδητοποίηση των λαθών μας, την αποδοχή τους αλλά και την αυτογνωσία ως μοχλό εκκίνησης και αντίδρασης.

 

            Όλα αυτά, όμως, συνιστούν διαδικασίες που χαρακτηρίζουν άτομα με ψυχικό σθένος και ακόμα τη θέληση να αλλάξουν τη ζωή τους και «της τύχης την καταφορά» («Οι Τρώες»). Βέβαια υπάρχουν και εκείνοι που από ευθυνοφοβία επιρρίπτουν το βάρος και την ευθύνη της δικής τους «αβίωτης» ζωής στους άλλους. Οι «σκοτεινές κάμαρες» ως χώρος ψυχικού πνιγμού αποδιοργανώνουν το άτομο μέσα από το αδυνάτισμα των «λογικών ιμάντων». Έτσι η αναζήτηση μιας ηρωϊκής εξόδου είναι αναγκαία αλλά και τόση δύσκολη για άτομα που παντού βλέπουν «Τείχη» («Χωρίς περίσκεψιν, χωρίς λύπην, χωρίς αιδώ, / μεγάλα κ΄ υψηλά τριγύρω μου έκτισαν τείχη»).

Οι μοιρολάτρες και οι δειλοί.

            Ίσως πολλοί θα αντιτείνουν πως η αυτογνωσία θα πρέπει να συνοδεύεται κι από τη σαφή γνώση της πραγματικότητας που μας περιβάλλει και μας διαμορφώνει, αν θέλει να αντιταχθεί στο πεπρωμένο και στα συρματοπλέγματα της κοινωνικής ζωής. Γιατί οι «σκοτεινές κάμαρες», τα «Τείχη» και οι «Τρώες» δεν είναι μόνο κατασκευάσματα των άλλων αλλά και της δικής μας αβελτηρίας και αδιαφορίας «Α, όταν έκτιζαν τα τείχη πώς να μην προσέξω» («Τα Τείχη»).

            Ωστόσο, οι περισσότεροι αδυνατούν να απαλλαγούν από τα φοβικά και αυτοενοχοποιητικά σύνδρομα και γι αυτό επιλέγουν την αποδοχή της πραγματικότητας που τους δεσμεύει και τους καθιστά υπεξούσιους.

            Είναι οι μοιρολάτρες, οι φοβισμένοι, οι προσαρμοσμένοι, οι συμβιβασμένοι, οι πεσιμιστές. Είναι οι άνθρωποι που δεν αντιστέκονται,δεν αντιδρούν και δεν τολμούν. Αποδέχονται τη μοίρα τους και παραιτούνται. Προτιμούν ως λύση την ακινησία και την αδράνεια. Είναι οι αρνητές της δράσης και της υπέρβασης. Ορρωδούν και υποχωρούν μπροστά στα προβλήματα.

            Συμβιβάζονται με την «ήττα» τους και εναγωνίως αναζητούν τα «Παράθυρα». Αυτά,ωστόσο για τους περισσότερους δεν είναι λύση, γιατί είναι φορείς μιας άλλης θεώρησης της ζωής. Αυτή η «άλλη» ζωή τρομάζει περισσότερο τους ηττοπαθείς που προτιμούν τον αυτοεγκλεισμό στο συμβατικό και το γνωστό (όσο σκληρό κι αν είναι αυτό).

            Αδυνατούν να δουν το νέο, το διαφορετικό και να συνυπάρξουν με αυτό. Οι ηρωικές ανταρσίες και οι μεγάλες πράξεις απουσιάζουν από όλους αυτούς που τρέφονται από τη συνήθεια και από το φόβο μπροστά στις νέες αλήθειες και το φως της πραγματικής ζωής. Είναι οι παραιτημένοι της ζωής.

            Για αυτούς ισχύει η τραγική διαπίστωση «Ανεπαισθήτως μ’ έκλεισαν από τον κόσμο έξω» («Τα τείχη») ή το «Κάθε προσπάθειά μου μια καταδίκη είναι γραφτή» («Η πόλις») ή το «Όμως η πτώσις μας είναι βεβαία» («Οι Τρώες»).

Να τολμήσουμε……

            Ίσως κανείς άλλος ποιητής δεν περιέγραψε με τέτοια ενάργεια όχι μόνο την τραγικότητα της ανθρώπινης ζωής αλλά και το ψυχικό υπόστρωμα όλων εκείνων των ανθρώπων που δειλιάζουν, τρέπονται σε φυγή και αποσύρονται μπροστά στο μέγεθος των δυσκολιών.

            Να είναι άραγε ένα στοιχείο της ανθρώπινης φύσης ή η καταγραφή και αποδοχή μιας πραγματικότητας; Μιας πραγματικότητας που ισοπεδώνει την ανθρώπινη ύπαρξη και υποχρεώνει τον άνθρωπο σε μία αντι-ηρωϊκή στάση ζωής. Ο Σοφοκλής το είπε καθαρά στην «Αντιγόνη» με την ποιητική του τέχνη «Ουδέν έρπει θνητών βιότω πάμπολυ γ’ εκτός άτας» (Ο βίος των θνητών καιρό δεν σέρνεται πολύ έξω από της συμφοράς το μονοπάτι).

            Κανείς δεν μπορεί να ζητήσει από τον άνθρωπο συμπεριφορές ρήξεων. Λίγοι είναι αυτοί που μπορούν να ξεπεράσουν τα όριά τους και να συγκρουστούν τόσο με τις εσωτερικές τους ανασφάλειες όσο και με τις άτεγκτες δομές του κοινωνικού συστήματος. Ούτε η επιπόλαια αισιοδοξία ωφελεί ούτε ο αδιέξοδος και ψυχοβόρος πεσιμισμός «Η νύχτα της ζωής είναι γεμάτη άστρα. Κι όσο πιο σκοτεινή είναι η νύχτα, τόσο πιο λαμπερά τα’ άστρα» («Νέα Εστία» 1963).

            Για να φύγει το σκοτάδι χρειάζονται τα παράθυρα. Όχι για να δραπετεύσουμε από αυτά, αλλά για να μπει το φως. Όσες απογοητεύσεις κι αν μας φέρει αυτό, όσες αλήθειες κι αν μας αποκαλύψουν οι αχτίδες του, εμείς θα πρέπει να συμβιβαστούμε με τις νέες αλήθειες της πραγματικότητας και της ζωής.

            Η Καβαφική «τυραννία» του φωτός δεν αποτελεί κατ’ ανάγκη και μία αποδεκτή κατάσταση από όλους. Γιατί το φως δεν αποκαλύπτει μόνον τις «ασχήμιες» μας αλλά και τις δυνατότητές μας.

            Εμείς θα μείνουμε στην αισιόδοξη πλευρά της ζωής και της προσπάθειάς μου για κάτι ψηλότερο.  Έστω κι αν αυτό αποδειχθεί απάτη και μας ξαναβυθίσει στα αδιέξοδά μας.

«Κομμάτι κατορθώνουμε˙ κομμάτι

παίρνουμ’ επάνω μας˙ κι αρχίζουμε

νάχουμε θάρρος και καλές Ελπίδες» («Τρώες»).

https://iliasgiannakopoulos.blogspot.com/

Εύα Πετροπούλου Λιανού " Σιωπή "

  Σιωπή

Η σιωπή κάποτε ήταν χρυσός!!

Τώρα όμως που όλα σκεπάστηκαν από ψέμματα ανείπωτα

Από αγάπη ψεύτικη..

Να φωνάξετε

Να φωνάξετε δυνατά

Είμαι ευτυχισμένος

Είμαι ευτυχισμένη

Εχω λίγα αλλά είναι αρκετά

Οι μέρες μας γέμισαν από ποτήρια σπασμένα κι όσο κι αν προσπαθούμε να τα κολλήσουμε

Τα ραγισματα είναι εμφανή

Ραγισματα στη γλώσσα,

Ραγισματα στην αγκαλιά,

Ραγισματα στην αγάπη,

Καποτε μου είπαν, να κρύβεσαι εάν αγαπάς

Να βάζεις το χέρι σου μπροστά όταν χαμογελας

Να μη δείχνεις τη χαρά σου..

Διαφωνώ!!

Εαν μάθαινες στο παιδί από μικρό να χαμογελάει.

Να ξεκαρδιζεται με το αστείο του φίλου του

Να μαθει στη χαρά, την ευτυχία, την αφθονία, την πρόοδο..

Θα ήταν χαρούμενος ο κόσμος.

Θα ήταν χαμογελαστός

Θα ήταν όλοι ευτυχισμένοι, γιατί όλοι θα είχαν κολλήσει την αρρώστια της αισιοδοξίας, της ελπίδας.

Μάθε να χαίρεσαι με τη χαρά μου

Να διώξουμε τα σκοτάδια

Να χαίρομαι με τη χαρά σου

©®Εύα Πετροπουλου Λιανού

Two poems by Manzar Hussain Akhtar (Pakistan)

 

Name: Manzar Hussain Akhtar

Country: Pakistan

Bio: Mr. Manzar Hussain Akhtar is one of the leading exponents of Poetry. His

achievements are towering cutting edges on the poetic spectrum.

His poetry serves the social function as an unacknowledged legislature of the world. His entire work is characterized by excellence in terms of subject, craft, and profoundness. Awards: National Award on his Urdu book Satr-E-Nou.

 

Poem 1: ANNALS OF TIME.

When time learnt to move

Moment was its first step.

By and by shaped in centuries

Sprawl to eternity, the untiring moments

Reach the destiny,

The exhausted souls

 

Poem 2: SUN KISSED THE WALL

Dreams imbued in the forbidden lands of an eye
Summoned an uprising.
Life under unknown skies
Ornamented cascades of a new mode
Sun kissed the wall
and fixed the pulsations

A poem by Khabib Zahid in Urdu

Khabib Zahid was born in Jardanwala on March 8, 1998. He received his MA in 1998. He taught in the same year. The first book was published in 2004. received the National Book Foundation, Ministry of Education Award. The books that have been published so far, their names are one.1, Allama Ehsan Elahi Zaheer (Biography) 2, Events of Scholars (Compilation) 3, Iman Afrooz Kahaniyan (Story for Children) 4, Re-read the lesson of honesty (stories for children) 5, Gham Aina (poetry collection) 6, Matal Dard (poetry collection) 7, Prisoner of the Sun's Eye (Gharpare) 8. Research Step (Psychology) 9, Wounded Wounded Spectacle (Poetry Collection) 10, Desert Chaos (Fiction) 11, This evening is a treasure (poetry collection) 12, Sarlamakan Pember (Collection of Naat)

خبیب زاہدآٹھ مارچ انیس سو اٹھترکو جڑانوالہ میں پیدا ہوئے۔انیس سو اٹھانوےمیں ایم اے کیا۔اسی سال درس نظا می کیا۔دوہزارچارمیں پہلی کتاب شایع ہوئی۔دد وہزارچودہ میں پہلاشعری مجموعہ شایع ہوا۔دد وہزارچھہ میں ان کی ایک کتاب"ایمان افروزکہانیاں"کو نیشنل بک فاؤنڈیشن ،و ز ارت تعلیم کا ایوارڈ ملا۔اب تک جو کتابیِ چھپی ہیں،ان کے نام یک ہیں۔

1،علامہ احسان الہی ظہیر(سوانح)

2،علماء کے واقعات(مرتب)

3،ایمان افروزکہانیاں(بچوں کےلیےکہانہاں)

4،سبق پھر پڑھ صداقت کا(بچوں کےلیےکہانیاں)

5،غم آئنہ(شعری مجموعہ)

6،مطلع درد(شعری مجموعہ)

7،سورج آنکھ کا قیدی(گہرپارے)

8،جستجوکاقدم(نفسیات)

9،زخم زخم تماشا(شعری مجموعہ)

10،دشت آشوب(افسانے)

11،یہ شام غنیمت ہے(شعری مجموعہ)

12،سرلامکاں پیمبر(مجموعہ نعت)

مجھےگھرسےکردےتودربدر،مرےسب ٹھکانےتباہ کر

مری زندگی کویوں طول دے،مرےمقتلوں کوپناہ کر

کبھی ختم ہوں نہ یہ ہجرتیں،مجھےچھوڑدےمراہرمقام

مجھےراستوں میں کہیں کھپا،مری منزلوں کوبھی راہ کر

سرراہ جب میں شہیدہوں توگواہی تک نہ دیں سنگ و خشت

مجھےجب ملیں نہ شہادتیں میں مرے قاتلوں کوگواہ کر

مجھےختم کرنےکوان میں اورپنپنےدےذراتلخیاں

کبھی ختم ہونےکولےچلوں گامصیبتوں کوبیاہ کر

مجھےعلم ہے کہ میں بچ گیاتوکروں گاسب کوخراب اور

مگراےمسیحا！مجھےبچانےکاآخری یہ گناہ کر

خبیب زاہد

ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΟΥ "Για την καινούρια χρονιά"

Αείρυτος ο χρόνος . Παιχνίδι της Λάχεσης .
Άλλοτε
μετρά το βαλς των ερώτων κορμιά στροβιλίζοντας,
χτυπά παλμός ζωής σε αγάλματα που ξαναζούν για να αφηγούνται την ιστορία τους εις τους αιώνας.
Άλλοτε
ξεφυλλίζει παλιές φωτογραφίες μακριά παίρνοντας φωνές αγαπημένων ,
απομαγεύει τις ζωές ·κλέφτης προσδοκιών .

Ας ήταν ο χρόνος διακοπές παιδικών καλοκαιριών
που μια βουτιά στη θάλασσα κρατούσε μια ζωή ·
κι εκείνα τα παιχνίδια στην πλατεία μια αιωνιότητα ονείρων .

Και να που πάλι εγώ ακίνητο στυλώνοντας το βλέμμα στον λεπτοδείκτη
μια παύση μόνο προσδοκώ από τον χρόνο τον ανόλεθρο
να βρω τα υλικά το παιδί μέσα μου να ξαναφτιάξω.


Πίνακας Σαλβαδόρ Νταλί
Από http://dromospoihshs.gr/

ΗΛΙΑΣ ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ "Κοιτάζοντας τον Χρόνο με μελαγχολία"

 «Μην κοιτάζεις το ρολόι, κάνε ό,τι κάνει. Προχώρα».(Sam Levenson)

Κοιτάζοντας τους δείκτες ενός ρολογιού ίσως είναι από τις λίγες φορές που νιώθουμε μία παντελή αδυναμία απέναντι σε ένα φαινόμενο που δεν μπορούμε να επηρεάσουμε ή να προφυλαχτούμε από αυτό. Ο χρόνος είναι αμείλικτος και δεν υπακούει σε καμία ανθρώπινη δύναμη ή παράκληση. Έχει το δικό του ρυθμό και υπακούει μόνο στην δική του νομοτέλεια. Οι επιστήμονες και οι φιλόσοφοι που ερμήνευσαν τη βαθύτερη ουσία του χρόνου διαπίστωσαν πως το «άτρωτο» σημείο του εντοπίζεται στην «ανυπαρξία» του. Θεωρούν, δηλαδή, πως δεν έχει αντικειμενική υπόσταση και είναι καθαρά ανθρώπινη επινόηση. Μία επινόηση που στοχεύει στην επιβολή της «τάξης» στο χαώδες τοπίο του σύμπαντος.

«Νόημα ή μέτρον του χρόνου, ουχ υπόστασιν»

(Ο χρόνος είναι επινόηση ή τρόπος μέτρησης και δεν υπάρχει πραγματικά, Αντιφών ο Ραμνούσιος)

Ανάλογες είναι και οι εκτιμήσεις του Αϊνστάιν για το «ανυπόστατο» του χρόνου. Αποτελεί, ωστόσο, παραδοξότητα μία ανθρώπινη επινόηση να μάς εξουσιάζει, να μάς φοβίζει και να μάς συντρίβει στο τέλος. Οι αρχαίοι Έλληνες με τους μύθους τους προσπαθούσαν να ερμηνεύσουν τα φυσικά φαινόμενα και να σταθούν λογικά απέναντί τους. Παράδειγμα ο θεός Κρόνος που η έννοιά του παραπέμπει στον χρόνο. Όπως ο Κρόνος έτρωγε τα παιδιά του, έτσι και ο χρόνος τα ισοπεδώνει όλα, εξ ου και ο χαρακτηρισμός του, ως «πανδαμάτωρ»(«Tempus edax rerum»).

«Ο χρόνος δεν υπάρχει, είναι μία ανθρώπινη επινόηση και εξυπηρετεί ανθρώπινες ανάγκες».(Αϊνστάιν)

Αδύναμοι απέναντι στον Χρόνο…

Αυτή η πανεξουσία του Χρόνου πολλές φορές πλημμυρίζει με άγχος, φόβο και μελαγχολία τον άνθρωπο. Συνειδητοποιεί την αδυναμία του αλλά δεν  παραιτείται. Απέναντι στον Σεισμό ως φυσικό φαινόμενο ορθώνει κτίσματα με αντοχές, απέναντι στον καύσωνα και το ψύχος ορθώνει το ανάστημά του με την αρωγή της τεχνολογίας, απέναντι στα μεγάλα κύματα και τις φουρτούνες αντιπαραθέτει τα ανθεκτικά πλοία, απέναντι στο «χώρο» και στην απεραντοσύνη του (σύμπαν) αντιτάσσει τους πυραύλους που εκμηδενίζουν τις αποστάσεις. Απέναντι στον χρόνο ο άνθρωπος πασχίζει καθημερινά να δημιουργεί όλες εκείνες τις προϋποθέσεις που θα τον καταστήσουν άτρωτο – έστω και προσωρινά. Έχει το πλεονέκτημα – για άλλους μειονέκτημα – να γνωρίζει την περατότητά του και την υπεροπλία του χρόνου.

Πολλοί είναι εκείνοι που θεωρούν πως ο ανθρώπινος πολιτισμός είναι προϊόν αυτής της γνώσης της θνητότητας της ανθρώπινης ύπαρξης και της παντοδυναμίας της επέλασης του χρόνου. Η τροφή, τα οικοδομήματα, τα εργαλεία, η ιατρική, η τεχνολογία, η επιστήμη και οι θρησκείες είναι καθαρά δημιουργήματα της επίγνωσης πως ο χρόνος θα μάς συντρίψει χωρίς οίκτο και φυλετικές διακρίσεις. Γι’ αυτό και προσπαθούμε – επί ματαίω – να αναβάλουμε το αναπόφευκτο τέλος, αφού στην πάλη με το χρόνο στα «μαρμαρένια αλώνια», ο άνθρωπος αναπόφευκτα θα είναι ο ηττημένος. Ίσως ο Χρόνος να καγχάζει με τα δημιουργήματα του ανθρώπου, αφού σε αυτά διαβλέπει μία αδικαιολόγητη «οίηση» ή και «Ύβρη» στο βαθμό που όλα αυτά δεν είναι ικανά να αποτρέψουν το τέλος του.

«Δυστυχώς το ρολόι δουλεύει, οι ώρες περνούν. Το παρελθόν αυξάνεται, το μέλλον υποχωρεί».(Haruki  Murakami, Ιάπωνας συγγραφέας)

Ο χρόνος σκορπά αμηχανία και μελαγχολία

Θα ήταν πολύ ενδιαφέρον να καταγραφεί από την επιστήμη ο «χρόνος» που αφιερώνεται από τον άνθρωπο σε καθημερινό επίπεδο – άλλοτε συνειδητά κι άλλοτε ασυνείδητα – για το φαινόμενο του χρόνου και για ό,τι τον χαρακτηρίζει. Σίγουρα τα ευρήματα θα ήταν αποκαλυπτικά για τον τρόπο με τον οποίο αντιδρά ο άνθρωπος απέναντι στην σκέψη και την έγνοια του χρόνου. Ίσως το κυρίαρχο συναίσθημα να είναι η αμηχανία για τον τρόπο διαχείρισής του. Η ταχύτητα ή η βραδύτητα δράσης εξαρτάται τόσο από τις άμεσες ανάγκες αλλά και από τον τρόπο που αξιολογεί τις προτεραιότητες της ζωής. Άλλοι παραπονιούνται πως δεν έχουν αρκετό χρόνο κι άλλοι δεν γνωρίζουν τον τρόπο διαχείρισής του. Άλλοι βιάζονται να χαρούν τον χρόνο που τους δόθηκε – από ποιόν άραγε; - κι άλλοι τυχεροί από την μεγαθυμία του χρόνου δεν γνωρίζουν πώς να τον διαχειριστούν για μια ζωή με νόημα και περιεχόμενο.

«Κερδίζουμε χρόνο στη ζωή,/ αλλά δεν ξέρουμε πώς να τη ζήσουμε».(Μπουκάϊ)

Ένα άλλο συναίσθημα που μάς πλημμυρίζει όταν παρακολουθούμε τους δείκτες του ρολογιού είναι η μελαγχολία γι’ αυτά που δεν προλάβαμε να ζήσουμε, να γνωρίσουμε, να δημιουργήσουμε, να ταξιδέψουμε, να… αλλά και τα όσα σχεδιάζουμε για το μέλλον που φαίνεται να είναι δύσκολο, απροσδιόριστο, αβέβαιο και χρονικά απροσμέτρητο. Το παρόν φαίνεται να μην υπάρχει, αφού κάθε λεπτό που ζούμε αυτόματα αποθηκεύεται στο παρελθόν. Από εδώ ίσως πηγάζει και η μελαγχολία. Ο άνθρωπος, δηλαδή, αδυνατεί να αποθηκεύσει τον χρόνο και συνεχώς εκλιπαρεί τις συμπαντικές δυνάμεις, τον Θεό ή την Τύχη να του χαρίσουν περισσότερο χρόνο. Ο υλικός θησαυρισμός δεν έχει ανάλογο σύμμαχο και στον θησαυρισμό χρόνου.

«Utera, non numera».(Χρησιμοποίησε (το χρόνο), μην τον μετράς)

Ο ιστορικός χρόνος

Τα παραπάνω συναισθήματα της αμηχανίας και της μελαγχολίας μπροστά στο Χρόνο συμπληρώνουν το μωσαϊκό στο οποίο δεσπόζουσα θέση κατέχουν και οι ημερομηνίες που παραπέμπουν σε ιστορικά γεγονότα. Στην ανάγνωση ή και στο άκουσμα μιας ιστορικής ημερομηνίας ο άνθρωπος πλημμυρίζεται από αντιφατικά συναισθήματα (χαρά, ενθουσιασμός, απογοήτευση, θλίψη…) και εύκολα ανακαλεί στην μνήμη τα αντίστοιχα γεγονότα. Αρκεί μόνον η αναφορά σε μία ιστορική ημερομηνία για να νιώσει κάποιος εθνική υπερηφάνεια (1821) ή εθνική λύπη (1453, 1922…). Είναι από τις λειτουργίες του χρόνου που διαμορφώνουν και το εθνικό ασυνείδητο κάθε λαού, αφού η ιστορική διαδρομή του νοηματοδοτείται από κάποιες ημερομηνίες με ιδιαίτερο ιστορικό βάρος, όπως: 146π.Χ., 1453μ.Χ., 1821, 1922, 1940… Είμαστε δέσμιοι του χρόνου και σε εθνικό επίπεδο και σε αυτόν τον ιστορικό χρόνο – ημερομηνίες πολλοί πολιτικοί επενδύουν με την ανάλογη προπαγάνδα.

Η ζωή μας χωρά σε μία παρένθεση

Ωστόσο η εξουσιαστική παρουσία του χρόνου είναι έντονη και σε ένα σημείο στίξης που χρησιμοποιείται δίπλα σε ένα όνομα για να δηλώσει την αρχή και το τέλος ενός ανθρώπου. Είναι η γνωστή παρένθεση που μέσα της κλείνει τη ζωή μας ενημερώνοντάς μας για τα δύο απώτατα άκρα της, τη γέννηση και το θάνατο. Άλλοτε διακριτικά κι άλλοτε αδιάκριτα σχολιάζουμε το «υπόλοιπο» που προκύπτει από την αφαίρεση των δύο ημερομηνιών μιας παρένθεσης φιλοσοφώντας ταυτόχρονα για την αξία και το σκοπό της ζωής μας. Συγκινούμαστε αν το υπόλοιπο είναι μικρό, ενώ στεκόμαστε απαθείς και ουδέτεροι όταν αυτό είναι μεγάλο. Στη δεύτερη περίπτωση τα συνοδευτικά σχόλια ποικίλλουν, όπως: Έφυγε πλήρης ημερών, Την έζησε τη ζωή του, Τα χρόνια του να έχουμε, Κανείς δεν είναι αθάνατος…

 Σε αυτές τις περιπτώσεις κριτήριο των σχολιασμών μας είναι το προσδόκιμο όριο ζωής, αλλά και πόσο κοντά σε αυτό βρίσκεται η δική μας η ζωή. Οι δύο ημερομηνίες της παρένθεσης είναι ικανές να μας φέρουν μελαγχολία, αν σκεφτούμε πως δεν μπορούμε να γνωρίζουμε την δεύτερη ημερομηνία, αυτήν του θανάτου μας, αλλά ούτε και την διαβάσουμε ποτέ. Κάποιος άλλος θα κλείσει την παρένθεση συμπληρώνοντας τον χρόνο θανάτου μας. Μπορεί ο χρόνος να μην έχει συναισθήματα και να είναι ουδέτερος, αλλά η συνεχής ροή του μάς προκαλεί άγχος και φόβο μήπως είμαστε εμείς το επόμενο θύμα του.

Η στάση μας απέναντι στον Χρόνο

Επειδή στον άνθρωπο δεν αρμόζει η μοιρολατρία ούτε η παθητική υποταγή στις νομοτέλειες του Χρόνου επιβάλλεται να δοκιμάζουμε τις δυνάμεις και τις αντοχές μας στη δύναμή του κι ας γνωρίζουμε πως στο τέλος θα γνωρίσουμε την συντριβή. Ο φόβος και η αναβλητικότητα δεν βοηθούν στην επιβίωσή μας. Η αναμονή του κατάλληλου χρόνου πολλές φορές μάς εκθέτει σε μεγαλύτερους κινδύνους. Ο Μάρτιν Λούθερ Κίνγκ θεωρούσε πως «Πάντα είναι ο κατάλληλος χρόνος για να κάνεις αυτό που είναι σωστό».

Ο Κ. Παλαμάς στην τάση κάποιων να περιμένουν τον κατάλληλο χρόνο για να δράσουν διαβλέπει μία αναβλητικότητα και έναν φόβο για σύγκρουση με την σκληρή πραγματικότητα. Επικαλούνται την συμμαχία του χρόνου για να κρύψουν τις δικές τους ανασφάλειες και την απουσία τόλμης. Ο χρόνος συμμαχεί με ανθρώπους που δοκιμάζονται στο καμίνι των προβλημάτων και αντιδρούν με ταχύτητα στα απροσδόκητα που φέρνει ο χρόνος.

«Ανάξιος όποιος δεν μπορεί/ μες στο σεισμό, το χαλασμό/ κάστρο τη γνώμη του να στήσει/ και λέει: να ιδώ…»

Στην ανεξιχνίαστη φύση του χρόνου και στον μυστηριακό του χαρακτήρα ο άνθρωπος και οι επιστήμονες στάθηκαν με αμφιθυμία. Η θεωρία περί απολυτότητας του χρόνου κατέρρευσε και ο χωροχρόνος κυριάρχησε ως γνώση. Ωστόσο το «βέλος» του όλους μάς απειλεί και μάς πληγώνει. Ο Χαλίλ Γκιμπράν συμβουλεύει με τον δικό του τρόπο για την συμπεριφορά μας απέναντι στον χρόνο.

«Θέλετε αν μετράτε τον χρόνο, τον αμέτρητο και ακαταμέτρητο.

Να προσαρμόζετε τη συμπεριφορά σας, ακόμα και να κατευθύνετε τη ροή του πνεύματός σας, σύμφωνα με τις ώρες και τις εποχές.

Από τον χρόνο να δημιουργήσετε ένα μικρό ποτάμι, στην όχθη του οποίου θα κάθεστε και θα παρατηρείτε τη ροή του…

…Και γνωρίζει ότι το χθες δεν είναι παρά η μνήμη του σήμερα, και το αύριο είναι το όνειρο του σήμερα…

Κι αφήστε το παρόν να αγκαλιάζει το παρελθόν με ενθύμηση, και το μέλλον με λαχτάρα».(«Ο Προφήτης»)

 

https://iliasgiannakopoulos.blogspot.com/