Ετικέτες
- Άρθρα
- Βιβλιοπαρουσίαση
- Γλυπτική
- Διαθεματικότητα
- Εκδηλώσεις
- Επιστήμη
- Ζωγραφική
- Θέατρο
- Θέατρο.
- Ιστορία
- Κινηματογράφος
- Κοινωνία
- Λαογραφία
- Λογοτεχνία
- Μνήμες
- Μουσική
- Μουσική.
- Μυθολογία
- Παιδεία
- Περιβάλλον
- Σαν Σήμερα
- Σύγχρονη Λογοτεχνία
- Ταξιδιωτικές Εντυπώσεις
- Τέχνη
- Τεχνολογία
- Τηλεόραση
- Υγεία
- Φιλοσοφία
- Φωτογραφία
- Ψυχολογία
Δευτέρα 30 Ιανουαρίου 2023
"Manuscript of Trouble" A poem by Sayeeda Sharmin (Bangladesh)
ΓΙΑΝΝΑ ΒΛΑΧΟΥ "ΜΕΡΕΣ ΤΟΥ ΚΟΤΣΥΦΑ 29, 30, 31 ΓΕΝΑΡΗ"
"ΜΕΡΕΣ ΤΟΥ ΚΟΤΣΥΦΑ 29, 30, 31 ΓΕΝΑΡΗ"
Καθρέπτης θρυμματισμένος - βεβαιωμένη ματαίωση... Κι όμως στις άκρες είχε αρχίσει να σκουριάζει από καιρό. Aπό τους πολλούς αντικατοπτρισμούς μάλλον αλλοιώθηκε. Τι απωθεί τώρα πια τη θλίψη; Γηράσκει ο πόνος. Διδάσκει ο πόνος; Κι αν στον καθρέπτη δε φαίνεται πλέον η μορφή ο χρόνος, σκληρός διαπραγματευτής χρεώνει με άνισο τόκο τις στιγμές. Προκύπτουσα θλίψη, αθέλητη επίγνωση. Τόσο μα τόσο ενισχύεται το χρονοβόρο σημάδι ... Στους κροτάφους, στο μέτωπο καταγράφει και χαράζει διαδρομές. Κι ο κότσυφας ανίδεος πετά στα κλαδιά, χαρακτηρίζει επιπόλαια τις μέρες μιας ενθουσιώδους επερχόμενης άνοιξης καθυστερώντας μόνο το βέβαιο, το αμετάκλητο. Η ύπουλη άνοιξη καιροφυλακτεί κι ας εμποδίζει τον θρήνο με εφήμερες φιλοφρονήσεις. Έτσι για να μαλακώσει τη θλίψη του απευκταίου. Είναι πιο επώδυνη η ματαίωση όταν στις εποχές βασίζεις τις ευχές σου. Τα αναξιόπιστα κοτσύφια μόνο τρεις μέρες κλέβουν εντυπώσεις....Σάββατο 28 Ιανουαρίου 2023
"The Light " Poem by Asma Kousar (Pakistan)
ΜΑΡΙΑ ΖΑΧΑΡΙΑ "ΣΤΕΛΛΑ"
Τα πράγματα δεν πάνε καλά
Ακουγόταν ο πατέρας από την
κουζίνα της μητέρας
Στέλλα,Στέλλα φώναζε ο πατέρας
Κάνε πιο σιγά,έλεγε η μητέρα,
Κοιμούνται τα παιδιά
Σαν παραμύθι εξωτικό,πάγωσε
Η λίμνη της Καστοριάς
Κι Όλο φυλλομετρούσε τις
Σελίδες της εφημερίδας
"Τα Νέα Της ΚΑστοριάς"
Κι όσο περνούσε ο καιρός
Κι αλλάζανε οι εποχές το
παραμύθι έπαιρνε το χρώμα
κάθε μιας κάθε φορά.....
3.12.2020
Μικρό απόσπασμα από το ποίημα "ΣΤΕΛΛΑ", από την ποιητική συλλογή "Η ΧΑΜΕΝΗ ΑΤΛΑΝΤΙΔΑ ΤΗΣ ΝΙΟΤΗΣ ΜΑΣ".
Παρασκευή 27 Ιανουαρίου 2023
ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΜΥΡΓΙΩΤΗΣ "Και χείρας Συμεών ευλογήσας[1]"
Και χείρας Συμεών ευλογήσας[1]
Την
2α Φεβρουαρίου η Αγία Εκκλησία εορτάζει την Υπαπαντή του Κυρίου μας
Ιησού Χριστού. Δεσποτική εορτή. Τι ακριβώς εορτάζουμε;;
Σαράντα
ημέρες μετά την γέννησή Του η Παναγία και ο μνηστήρας Της Ιωσήφ, σύμφωνα με τον
μωσαϊκό νομό οδήγησαν τον νεογέννητο Χριστό εις τον ναό των Ιεροσολύμων. Έτσι
προβλεπόταν από τον νόμο. Αν το πρωτότοκο παιδί ήταν αγόρι αφιερωνόταν εις τον
θεό και οι γονείς του ανάλογα με τις οικονομικές τους δυνατότητες πρόσφεραν ως
θυσία ή δυο τρυγόνια ή ένα ζεύγος περιστεριών.
Τον Χριστό υποδέκτηκε ο υπερήλικας Προφήτης
Συμεών, ο οποίος είχε λάβει υπόσχεση από τον Θεό ότι πρώτα θα δει τον Σωτήρα
του κόσμου και μετά θα πεθάνει. Ο υπέργηρος και Δίκαιος Συμεών από το Άγιο
Πνεύμα ογηγηθείς βρέθηκε εις τον ναό και δέκτηκε εις την αγκαλιά του τον
Χριστόν τον ευλόγησε και είπε «Νυν απολύεις τον δούλον σου, Δέσποτα κατά το
ρήμα σου εν ειρήνη,ότι είδον οι οφθαλμοί μου το σωτήριον σου, ο ητοίμασας κατά
πρόσωπον πάντων των λαών.Φως εις αποκάλυψιν εθνών και δόξαν λαού σου Ισραήλ»(Λουκ.
Β΄25-32) . Ομολόγησε δηλαδή ότι μετά χαράς κλείνει τους οφθαλμούς του εις τον
θάνατοαφού αξιώθηκε να δει τον σωτήρα του κόσμου δηλαδή τον Ιησούν Χριστό.
Παρόντες
ήσαν η μητέρα Του η Παναγία και ο Δίκαιος Ιωσήφ, τους οποίους ευλόγησε και
απεθυνόμενος προς την Αειπάρθενο Θεοτόκο προέβλεπε το πάθος του Κυρίου και τον
πόνο που θα νοιώσει Αυτή βλέποντας τον Υιό Της σταυρωμένο, με τους λόγους «Και σου δε αυτής την ψυχήνδιελεύσεται
ρομφαία,όπως αν αποκαλυφθώσιν εκ πολλών καρδιών διαλογισμοί». Πράγματι οι
προφητείες του Συμεών επαληθεύτηκαν.
Αφού
έγιναν τα υπό του νόμου προβλεπόμενα ο Κύριος με την μητέρα Του Παναγία και τον
Ιωσήφ επέστρεψαν εις την πόλη Ναζαρέτ και ο μικρός Ιησούς μεγάλωνε πληρούμενος
σοφίας και χάρη Θεού ήταν εις αυτόν.
Μυργιώτης
Παναγιώτης
Μαθηματικός
ΜΥΡΓΙΩΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ "Τρεις Ιεράρχες: τρεις στυλοβάτες της Ορθοδοξίας, της Παιδείας και του Ελληνισμού."
Τρεις
Ιεράρχες: τρεις στυλοβάτες της Ορθοδοξίας,
της Παιδείας και του Ελληνισμού.
Ξεχωριστή ημέρα η 30ή Ιανουαρίου για
την Ορθοδοξία, τις επιστήμες και τον ελληνισμό,. Είναι η ημέρα του
κοινού εορτασμού τριών Αγίων μορφών της ορθόδοξης πίστης που τίμησαν τα
γράμματα, τις επιστήμες και τον ελληνικό πολιτισμό. Πρόκειται για τον εορτασμό
της μνήμης των τριών Ιεραρχών‧ του Αγίου Βασιλείου, του Αγίου Γρηγορίου του
Ναζιανζηνού και του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου. Γόνοι πλουσίων
αριστοκρατικών οικογενειών της εποχής προικισμένοι με μαθησιακές δυνατότητες
ασχολήθηκαν με τα γράμματα καισπούδασαν όλες τις σύγχρονες επιστήμες.
Διακρίθηκαν στις σπουδές των γνωρίζοντας δυο
δρόμους‧ τον δρόμο από το σπίτι στην
εκκλησία και τον δρόμο από το σπίτι στο
πανεπιστήμιο.Δεν τους παρέσυρε το κλίμα της εποχής για να υπηρετήσουν τα
είδωλα. Τάξανε τον εαυτό τους εις την υπηρεσία των ανθρώπων δια μέσου της πίστης
της ειλικρινούς Αγάπης προς κάθε αδελφό,όπως δίδαξε ο Κύριος ημών Ιησούς
Χριστός.
Πωλούν τα υπάρχοντά τους και
αφιερώνονται εις την εκκλησία. Διακονούν τον εμπερίστατο αδελφό , τον άρρωστο,
τον πεινώντα, τον ενδεή. Την εποχή τους η έννοια της οργανωμένης νοσοκομειακής
περίθαλψης των ασθενών δεν υφίσταται. Πιστοί στην εντολή του Χριστού βάζουν τα
θεμέλια της νοσοκομειακής περίθαλψης του ασθενούς μέχρι την θεραπεία, με την
επίβλεψη ιατρών και νοσηλευτών και συγχρόνως την παροχή δωρεάν εστίασης. Μη
ξεχνάμε την περίφημη Βασιλειάδα που δημιούργησε ο Μέγας Βασίλειος με την
βοήθεια του φίλου του Γρηγορίου και εις τη συνέχεια του Ιωάννου Χρυσοστόμουο οποίος
ίδρυσε Λεπροκομείο εις την Κωνσταντινούπολη.
Εις το έργο τους συνάντησαν μεγάλα
προβλήματα και δυσκολίες. Οι ειδωλολάτρες και αιρετικοί άρχοντες τους
απειλούσαν με εξορίες και θάνατο.Όμως, δεν λύγισαν και δεν υποχώρησαν, δεν
απαρνήθηκαν τον Χριστό και το πλήρωσαν με εξορίες και καθαιρέσεις από τους
αιρετικούς, τους οποίους πολέμησαν.
Καυτηρίαζαν τα κακώς κείμενα της
εποχής, χωρίς να εξαιρούν από την κριτική των και τους ισχυρούς του κόσμου.Η
ζωή των ήταν απολύτως σύμφωνη με το κήρυγμα του Χριστού. Ότι δίδασκαν το
εφάρμοζαν εις την καθημερινή βιωτή τους.
Εις την εποχή των 3 Ιεραρχών η
γυναίκα βρίσκονταν σε τραγική θέση σε σχέση με αυτή του άνδρα. Οι Τρεις
Ιεράρχες δεν έμειναν αδιάφοροι γιατί και ο άνδρας και η γυναίκα είναι
εικόνες του Θεού. Η αντίληψη της
κατωτερότητας της γυναίκας είχε περάσει και εις την αντίληψη του κοσμικού
δικαίου της εποχής. Εις το ζήτημα της μοιχείας π.χ. ο άνδρας είχε το δικαίωμα
να διώξει την σύζυγό του ενώ η γυναίκα δεν στερείτο οποιασδήποτε προστασίας. Ο
Μ. Βασίλειος επισημαίνει το πρόβλημα και το θέτει υπό μορφή απορίας, ο Γρηγόριος
ανεβάζει τους τόνους και διατρανώνει την αντίθεσή του εις την επικρατούσα
κατάσταση με βαρυσήμαντη ομιλία εις την οποία μεταξύ των άλλων λέγει, σε
μετάφραση του Αγίου Νικοδήμου του Αγιορείτου «Καίτόννόμονὅπουἔχουσι (διά
τήνσωφροσύνην) τόν βλέπω ἄνισονκαίἀνώμαλον. Ἐπειδή, διά ποίανἀφορμήν ὁ νόμος αὐτός
(τῶν Ρωμαίων) τήνμέν γυναίκα παιδεύει ἐάνπορνεύσῃ, εἰςδέτόνἄνδρα δίδει ἄδειαννά
πορνεύει; Καίἄνμέν ἡ γυνή ἐπιβουλευθῇτήνκοίτηντοῦἀνδρός, κρίνεται ὡςμοιχαλίς, ἐάνδέ
ὁ ἄνδρας, ἔχονταςτήνγυναῖκα του, πορνεύσῃμέἄλλας γυναίκας, εἶναιἀνεύθυνος; Δέν
δέχομαι τήννομοθεσίαναὐτήν, δένἐπαινῶτήνσυνήθειαν. Ἄνδρεςἦσανὅπουἔκαμαντόννόμοναὐτόν,
καί διά τοῦτο μόνον κατά τῶνγυναικῶνἐνομοθέτησαν…». Και εις το θέμα της
υπεξουσιότηταςτων τέκνων η ρωμαϊκή
νομοθεσία ήταν εις βάρος των γυναικών και υπέρ των ανδρών. Πάλι επαναστατεί ο
Γρηγόριος λέγων «Ἐπειδήαὐτοίοἱἴδιοινομοθέταιτοῦπολιτικοῦ τούτου νόμου, εἰςμέν
τούς πατέρας ἐνομοθέτησαννάεἶναιτά τέκνα ὑπεξούσια, τόδέάσθενέστερον μέρος, ἤτοιτήν
μητέρα, γυναῖκαοὖσανἀσθενή, ἀφῆσανἀνεπιμέλητον, μήνομοθετήσαντεςνάεἶναιτά τέκνα
καίεἰςαὐτήνὑπεξούσια. Ὁ δέ Θεός δένἐνομεοθέτησενἔτσι, ἀλλά λέγει, Τίμα
τόν Πατέρα σου καίτήν Μητέρα σου, ἥτιςἐστίνἐντολή πρώτη ἐνἐπαγγελίαις, ἵναεὖ
σοι γένηται… Βλέπετε τήνἰσότητατῆς νομοθεσίας ( τοῦΘεοῦ); ἕναςεἶναι ὁ ποιητής
τοῦ ανδρός καίτῆς γυναικός. Ἕνα χώμα εἶναικαίοἱ δύο. Ἕνας νόμος εἶναικαίεἰς
τούς δύο. Μία ἀνάστασις. Ἐξίσουἀπότόνἄνδρακαίἀπότήνγυναῖκαἐγεννήθημεν, καίἕν
χρέος ἀπότά τέκνα εἰς τούς γονεῖςχρωστεῖται. Πῶς λοιπόν ἐσύ ὁ νομοθέτης ἄνδρας,
ζητεῖςσωφροσύνηνἀπότήνγυναῖκα, σύ δέοὐσωφρονεῖς; Πῶςζητεῖςἐκεῖνοὁπούδέν δίδεις;
…».
Λίγο αργότερα ο ιερός Χρυσόστομος με
την έμπνευση του Αγίου Πνεύματος θα ανατρέψει την ελληνορωμαϊκή αντίληψη για
τις σχέσεις ανδρός και γυναικός,ανανοηματοδώντας την συζυγία υπό το φως της
χριστιανικής αντίληψης της ιερότητας του γάμου. Βασιζόμενος στον Απόστολο Παύλο
ο ιεράρχης της Κωνσταντινουπόλεως εντοπίζει το πρότυπο του γάμου στη μυστική
γαμήλια σχέση του Χριστού με την Εκκλησία. Το κέντρο που νοηματοδοτεί το γάμο
είναι ο Χριστός και η θυσία Του για την Εκκλησία. Η αγάπη των συζύγων δεν είναι
κύκλος αυτόκεντρης μόνωσης, αλλά άνοιγμα στην όντως αλήθεια του προσώπου του
άλλου που είναι ο Χριστός. Οι σύζυγοι αγαπούν ο ένας τον άλλον πρωτίστως για
χάρη του Χριστού.
Οι τρείς
Ιεράρχες εντρύφησαν εις την μελέτη της αρχαίας ελληνικής γραμματείας όσον
ολίγοι άλλοι. Βαθείς γνώστες της σοφίας των προγόνων μας άντλησαν και
διαφύλαξαν ότι πολυτιμότερο και ψυχοφελές υπάρχει εις αυτήν. Όπως η μέλισσα από
το άνθος τρυγεί το νέκταρ για να δημιουργήσει το μέλι και όπως από τις
τριανταφυλλιές κόβουμε τα ευωδιαστά ωραία τριαντάφυλλα και προσέχουμε να μη
πληγωθούμε από τα αγκάθια έτσι προσεγγίζουμε την αρχαιοελληνικήγραμματεία. Εις
το πλουσιότατο συγγραφικό έργο που κατέλειψαν σύζευξαν άριστα δυο κατά μια,
πρώτη ματιά αντίθετα πράγματα‧ την Ορθοδοξία και τον ελληνισμό. Η ένωση αυτή
δημιούργησε τον ελληνορθόδοξο πολιτισμό. Η θαυμάσια ελληνική γλώσσα με την
πλαστικότητα και με τη δυνατότητα δημιουργίας λέξεων εκ των εννοιών βοήθησε εις
τα μέγιστα εις την εξάπλωση, εδραίωση και κατανόηση των αληθειών της Πίστεώς
μας.
Πλουσιότατο
είναι το συγγραφικό των έργο, όπως γράψαμε πριν. Δίνουν απαντήσεις και εις τα
πολύπλοκα σημερινά προβλήματα σε πολλούς επιστημονικούς τομείς, όπωςπαιδαγωγική,ψυχολογία,
κοινωνικές επιστήμες κλπ. Διαβάζοντας τα συγγράμματά τους νομίζειςκανείς
ότι έχουν γραφεί από σύγχρονους και όχι πριν από πολλούς αιώνες. Τα συγγράμματά
τους είναι θεόπνευστα όπως όλων των Αγίων. Η μελέτη τους θα μας ωφελήσει και ως
Ορθόδοξους και ως Έλληνες, θα γνωρίσουμε τον
τεράστιο πλούτο και το μεγαλείοτης ελληνικής γλώσσας και της Ορθοδοξίας.
Τα πρόσωπα των τριών Ιεραρχών, των
μελιρρύτων ποταμών, όπως διαβάζουμε εις το απολυτίκιο της εορτής των, είναι τα
πλέον κατάλληλα για να εορτάζει η Παιδεία η πραγματική, η κατά Χριστόν, και να
πανηγυρίζουν οι επιστήμες που σέβονται τον ρόλο τους και υπηρετούν τον όλο
άνθρωπο και όχι ανιστόρητες και απάνθρωπες σκοπιμότητες. Έτσι εξηγείται και ο
πόλεμος που δέχεται η εορτή αυτή από γνωστά κέντρα και παράκεντρα.
Όσα και να
γράψει κανείς το θέμα δεν εξαντλείται, απλά το αδικεί. Ευχής έργον θα ήταν κάθε
χρόνο εις την μνήμη τους να διοργανώνονταν πολυήμερες εκδηλώσεις προβολής του
επαναστατικού έργου των τριών φωστήρων της τρισηλίουθεότητος.
ἈπολυτίκιονἮχος α’.
Τούς τρεῖς μεγίστους φωστῆρας τῆς Τρισηλίου θεότητος, τούς τήν οἰκουμένην ἀκτῖσι
δογμάτων θείων πυρσεύσαντας, τούς μελιῤῥύτους ποταμούς τῆς σοφίας, τούς
τήν κτίσιν πᾶσαν θεογνωσίας νάμασι καταρδεύσαντας, Βασίλειον τόν μέγαν,
καί τόν Θεολόγον Γρηγόριον, σύν τῷ κλεινῷ Ἰωάννη, τῷ τήν γλῶτταν χρυσοῤῥήμονι, πάντες οἱ τῶν
λόγων αὐτῶν ἐρασταί, συνελθόντες ὕμνοις τιμήσωμεν· αὐτοί γάρ τῇ Τριάδι, ὑπέρ ὑμῶν ἀεί πρεσβεύουσιν.
ΚοντάκιονἮχος β’.
Τούς Ἱερούς καί θεοφθόγγους Κήρυκας, τήν κορυφήν τῶν Διδασκάλων
Κύριε, προσελάβου εἰς ἀπόλαυσιν τῶν ἀγαθῶν σου καί ἀνάπαυσιν· τούς πόνους γάρ ἐκείνων καί τόν κάματον,
ἐδέξω ὑπέρ πᾶσαν ὁλοκάρπωσιν, ὁ μόνος δοξάζων τούς Ἁγίους σου.
Μυργιώτης Παναγιώτης
Μαθηματικός
ΜΥΡΓΙΩΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ "Τρεις Ιεράρχες, τρείς στυλοβάτες της Ορθοδοξίας. Προστάτες των γραμμάτων. Μέγιστοι φωστήρες της Χριστιανοσύνης"
Τρεις
Ιεράρχες, τρείς στυλοβάτες της Ορθοδοξίας. Προστάτες των γραμμάτων. Μέγιστοι
φωστήρες της Χριστιανοσύνης
Τους
τρεις μεγίστους φωστήρας της τρισηλίου θεότητος γιορτάζει και πανηγυρίζει την 30ή Ιανουαρίου
κάθε χρόνο η Ορθοδοξία. Την ημέρα αυτή τιμώνται τα γράμματα, οι επιστήμες και ο
ελληνισμός. Οι μέγιστοι φωστήρες που προαναφέραμε είναι οι άγιοι της
εκκλησίας Μέγας Βασίλειος, Γρηγόριος ο Ναζιανζηνός και
Ιωάννης ο Χρυσόστομος. Η γραφή των ονομάτων είναι τυχαία και προφανώς
δεν ενέχει αξιολόγηση. Μη γένοιτο. Είναι ο καθένας με τα ιδιαίτερα
χαρακτηριστικά ισάξιοι. Αποτελούν, ή θα
έπρεπε να αποτελούν, τα πρότυπα της σοφίας, της ταπεινότητας και της ανιδιοτελούς
προσφοράς για κάθε άνθρωπο σε κάθε εποχή και, κυρίως, για μας τους εκπαιδευτικούς.
Τη ζωή των και το πλουσιότατο έργο των μας δείχνει τους δρόμους που θα πρέπει
και εμείς ως εκείνων μιμηταί να ακολουθήσουμε.
Ο Μέγας Βασίλειος και ο Γρηγόριος ο
Θεολόγος σπουδάσανε στην τότε ειδωλολατρική Αθήνα. Οι πειρασμοί τότε και τώρα
είναι πάντα παρόντες. Δεν υπάρχουν μόνο σήμερα πειρασμοί για τους νέους.
Πάντοτε το κακό, ο διάβολος και η αμαρτία παραμονεύουν για να τυλίξουν τον κάθε
άνθρωπο και ιδιαίτερα τον νέο στα δίκτυα τους. Οι νεαροί σπουδαστές μας μένουν
αδιάφθοροι και μακράν κάθε αμαρτίας. Σπουδάζουν όλες τις επιστήμες της εποχής
των: μαθηματικά, φυσική, ρητορική κλπ. Είναι οι πανεπιστήμονες της εποχής. Δεν
γνωρίζουν πολλούς δρόμους. Μόνο δυο ξέρουν: από το σπίτι στο σχολείο και από το
σπίτι στην εκκλησία. Γνωρίζουν που βαδίζουν και ποιός είναι ο υψηλός σκοπός της
ζωής των. Η σωτηρία της ψυχής. Και αυτή δεν επιτυγχάνεται έξω και μακριά από
την εκκλησία. Κατορθώνεται με τη βοήθεια του Κυρίου εντός της εκκλησίας.
Σπουδάζουν την ελληνική γραμματεία
αλλά δεν απομακρύνονται από τα ορθόδοξα δόγματα. Μέσα από την ειδωλολατρική
παιδεία τροφοδοτούν τον εαυτό τους με μηνύματα ορθοδοξίας. Όπως η μέλισσα από
το άνθος παίρνει μόνο το νέκταρ που χρειάζεται για το μέλι της και όπως από το
τριαντάφυλλο παίρνουμε το υπέροχο άρωμα και πετάμε τα αγκάθια, έτσι και από τον
θησαυρό της ελληνικής κλασσικής γραμματείας πετάμε ό,τι αντίθετο προς την
ορθοδοξία υπάρχει και διατηρούμε ό,τι επωφελές και σωτηριώδες υπάρχει. Αξίζει
να ασχοληθεί κανείς με τον ορθόδοξο σπόρο που υπάρχει εντός της. Ο Γρηγόριος
υπήρξε συμμαθητής του Ιουλιανού του
Παραβάτη, του μετέπειτα ειδωλολάτρη αυτοκράτορα. Δεν παρασύρθηκε απ᾿ αυτόν.
Πολέμησε εναντίον των ιδεών του Ιουλιανού. Ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος έκανε και
αυτός λαμπρές σπουδές. Σπούδασε την κοσμική σοφία της εποχής, αλλά δεν
παρασύρθηκε στα αμαρτωλά μονοπάτια της. Υπηρέτησε και αυτός την εκκλησία του
Χριστού με αγάπη πραγματική και θυσιαστική διάθεση. Ήταν χειμαρρώδης ρήτορας
και από το στόμα του έρεε μέλι. Ήταν μελιστάλακτος ο χριστιανικός του λόγος και
για αυτό ονομάστηκε «Χρυσόστομος».
Και οι τρείς λαμπροί Ιεράρχες συνδύασαν
με καταπληκτικό τρόπο τα νάματα της ορθοδοξἰας με τον ελληνικό πολιτισμό και
βοήθησαν τα μέγιστα την εκκλησία του Χριστού. Διετέλεσαν Ιεράρχες και από τη
θέση αυτή στάθηκαν αρωγοί στον κάθε αδελφό που αντιμετώπιζε πρόβλημα: στις
χήρες, στα ορφανά, στους ανήμπορους συνανθρώπους των. Μη ξεχνάμε την περίφημη
«Βασιλειάδα» που ίδρυσε ο Μέγας Βασίλειος, μια ολόκληρη πόλη για την στήριξη
του αναξιοπαθούντος αδελφού. Το πνευματικό τους έργο συνδύασε ελληνισμό και
χριστιανισμό και είναι πλούσιο. Είναι σύγχρονο, γιατί όταν το διαβάζεις
νομίζεις ότι έχει γραφτεί σήμερα, τόσο επίκαιρο είναι. Είναι λογικό, αφού είναι
έργο θεόπνευστο, όπως και το συγγραφικό έργο κάθε Αγίου.
Έβαλαν σημαντικό λιθάρι στην καταπολέμηση
των αιρέσεων και στη θεολογία της Τριαδικότητας του Θεού. Ο Γρηγόριος δεν
ονομάστηκε τυχαία από την αγία Εκκλησία μας Θεολόγος. Έναν τίτλο που μόνο τρείς
Άγιοι αξιώθηκαν να λάβουν. Δεν φοβήθηκαν τους ισχυρούς της εποχής των. Όπου
έβλεπαν ηθική παρεκτροπή την καυτηρίαζαν και την πολεμούσαν.
Οι απειλές δεν τους πτοούσαν. Γνωστή η
απάντηση του Μ. Βασιλείου στις απειλές που δεχόταν: «Τον θάνατο δεν τον
φοβούμαι, γιατί θα πάω πιο γρήγορα κοντά στον Κύριο. Η εξορία δεν αποτελεί
απειλή, όλη η κτίση ανήκει στον Κύριο. Περιουσία δεν έχω για να τη δημεύσετε
παρά ελάχιστα βιβλία και τα τριμμένα ράσα που φορώ». Ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος
άφησε την τελευταία του πνοή πηγαίνοντας προς τον τόπο της εξορίας στην Αρμενία.
Τα τελευταία του λόγια. «Δόξα τῷ Θεῷ πάντων ἕνεκεν». ΄Ετσι παρέδωσε την αγία
του ψυχή, την ημέρα της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού. Έπεσε πάνω στο καθήκον.
Κοιμήθηκε οσιακά ως πραγματικός στρατιώτης
του Χριστού.
Σημαντικό ρόλο στην εν Χριστώ διαπαιδαγώγηση
των Τριών Ιεραρχών διαδραμάτισε το οικογενειακό περιβάλλον μέσα στο οποίο
γεννήθηκαν και μεγάλωσαν. Η μητέρα του καθενός εξ αυτών τον γαλούχησε με τα
νάματα της Ορθοδοξίας. Στην οικογένεια λαμβάνει ο κάθε άνθρωπος τα πρώτα
μηνύματα και διδάσκεται το καλό ή το κακό. Η οικογένεια με τον τρόπο ζωής της
και τους στόχους που βάζει για τη ζωή δίνει τα πρώτα στίγματα για την πορεία
του παιδιού. Ιδιαίτερα καθοριστικός ο ρόλος της μητέρας ή της γιαγιάς. Δεν
υστερεί και ο ρόλος του πατέρα ή του παππού. Είναι σημαντική η συνέχεια των
γενεών και η ευλογημένη συνύπαρξη της πείρας και της νεανικότητας. Ο καθένας
από τους ζώντας προγόνους μπορεί να
επηρεάσει θετικά το νεαρό πλάσμα και να το μπολιάσει με τον σεβασμό στην
παράδοση, στην πατρίδα, στον Χριστό, στον αγώνα προς σωτηρία της ψυχής, καθώς και
την αγάπη προς την μάθηση, προς τα γράμματα και προς κάθε συνάνθρωπο
εμπερίστατο ή μη. Τον θετικό αυτό ρόλο πολύ παραγωγικά έπαιξαν οι μητέρες των 3
Ιεραρχών. Αγίασαν.
Πλανάται το ερώτημα: αφού ο καθένας από αυτούς έχει
συγκεκριμένη ημερομηνία που τιμάται η μνήμη του, γιατί να συνεορτάζουν στις 30
Ιανουαρίου;;. Ο λόγος είναι ο εξής: Κατά τους χρόνους της βασιλείας του Αλεξίου
του Κομνηνού, γύρω στο 1100 από τη Γέννηση του Χριστού, προέκυψε στην
Κωνσταντινούπολη διαφορά και φιλονικία ανάμεσα στους λόγιους και ενάρετους
άνδρες. Άλλοι υποστήριζαν ότι ο Μ. Βασίλειος ήταν ο μεγαλύτερος, άλλοι ο
Χρυσόστομος και άλλοι ο Γρηγόριος. Η κάθε ομάδα πρόβαλλε τα προτερήματα του
δικού της εκλεκτού και κατά κάποιο τρόπο
τριχοτομήθηκε ο πληθυσμός. Έτσι λοιπόν υπήρχαν οι Ιωαννίτες, οι Βασιλείτες και
οι Γρηγορίτες. Επειδή λοιπόν έτσι
ήταν διαιρεμένοι οι Χριστιανοί και έτσι φιλονικούσαν οι λόγιοι άνδρες, για τον
λόγο αυτόν εμφανίσθηκαν σε όνειρο οι τρεις
αυτοί Ιεράρχες και Διδάσκαλοι, πρώτα ο καθ’ ένας χωριστά και έπειτα και οι τρεις ενωμένοι μαζί,
στον τότε Επίσκοπο της πόλεως Ευχαΐτων, Ιωάννη, ο οποίος ήταν άνδρας λόγιος και
έμπειρος της ελληνικής παιδείας, όπως το μαρτυρούν τα συγγράμματα, που έχει
εκπονήσει, και επί πλέον ήταν και άνθρωπος που είχε φθάσει στην κορυφή της
αρετής. Σ’ αυτόν, εμφανίσθηκαν και με
ένα στόμα του λένε και οι τρεις «Εμείς ένα είμαστε κοντά στον Θεό, καθώς
βλέπεις, και καμία αντίθεση ή διαμάχη δεν έχουμε, αλλά στους διαφόρους καιρούς,
που ζήσαμε, έτσι ο καθ’ ένας από εμάς από τη χάρη του θείου κινούμενος Πνεύματος,
διαφορετικές διδασκαλίες συνέγραψε. Και εκείνα που διδαχθήκαμε από το Άγιο
Πνεύμα, αυτά και εκδώσαμε για την σωτηρία των ανθρώπων. Και πρώτος
ανάμεσα σε εμάς δεν υπάρχει, ούτε δεύτερος, αλλά εάν πεις τον ένα, αμέσως και
οι άλλοι δύο ακολουθούν. Γι’ αυτό να διατάξεις αυτούς που φιλονικούν, να μη χωρίζονται εξ αιτίας
μας. Διότι εμείς, όσο μπορούσαμε φροντίζαμε, τόσο όταν ήμασταν ζωντανοί, όσο
και τώρα που βρισκόμαστε στους ουρανούς το να ειρηνεύουμε και να οδηγούμε τον
κόσμο στη γνώση και στην ομόνοια και όχι να τον χωρίζουμε. Αλλά και σε
μία ημέρα ένωσε και τους τρεις εμάς και να συνθέσεις και τα τροπάρια και τα
άσματα της εορτής μας, όπως αρμόζει στη δική σου σύνεση, και κατόπιν να
αναφέρεις στους Χριστιανούς, ότι ένα είμαστε κοντά στον Θεό. Βέβαια και εμείς
μαζί θα συνεργήσουμε για τη σωτηρία εκείνων, που εκτελούν την κοινή μνήμη μας, επειδή
και εμείς φαινόμαστε, ότι έχουμε κάποια παρρησία και δύναμη κοντά στον Θεό». Αφού
είπαν αυτά οι Άγιοι, φάνηκαν ότι ανέβηκαν πάλι στους ουρανούς λάμποντας από φως
υπέροχο και ονομάζοντας ο ένας τον άλλον με το όνομά του. Αφού λοιπόν σηκώθηκε
από τον ύπνο ο ιερός Ιωάννης έκανε όπως τον διέταξαν οι θείοι Ιεράρχες. Και το
μεν πλήθος του λαού το καθησύχασε και εκείνους που φιλονικούσαν τους ειρήνευσε
(διότι ήταν περιβόητος στην αρετή ο άνθρωπος, γι’ αυτό και ο λόγος του είχε
δύναμη και πειθώ). Και παρέδωσε στην Εκκλησία του Θεού να επιτελεί αυτή την
εορτή.
Οι τρείς Ιεράρχες τιμώνται, δικαίως, ως οι προστάτες των
γραμμάτων, των τεχνών και της παιδείας, διότι πρόσφεραν πάμπολλα στον χώρο της
εκπαίδευσης και συνέδεσαν θαυμάσια τον ελληνισμό με την ορθοδοξία.
Πανεπιστήμονες, κάτοχοι του συνόλου της κοσμικής σοφίας και γνώσης άφησαν
τεράστιο σε όγκο και απαράμιλλης τελειότητας συγγραφικό έργο, από το οποίο μόνο ωφελημένος θα προκύψει όποιος το
σπουδάσει και μελετήσει σε βάθος. Πολλαπλώς ωφελημένοι θα είμαστε όλοι μας αν
εγκαταλείψουμε τα ξυλοκέρατα της κοσμικής άθεης βιβλιογραφίας και πάρουμε μια, έστω,
μυρωδιά από τα ευώδη άνθη του κήπου της παραγωγής των τριών Ιεραρχών. Μια παραγωγή πλουσιότατη. Ας
δοκιμάσουμε να απολαύσομε τον ανεξάντλητο πλούτο της.
Σε ένα άρθρο είναι αδύνατο να γραφούν όλα όσα αφορούν τους
τρεις πατέρες της Ορθοδοξίας. Αξίζει στον καθένα ένα ξεχωριστό αφιέρωμα. Θα το
προσπαθήσουμε. Με τις ευλογίες τους.
Απολυτίκιο (Ἦχος α')
Τούς Τρεῖς Μεγίστους Φωστῆρας τῆς Τρισηλίου
Θεότητος, τούς την οἰκουμένην ἀκτῖσι δογμάτων θείων πυρσεύσαντας, τούς
μελιῤῥύτους ποταμούς τῆς σοφίας, τούς τήν κτίσιν πᾶσαν θεογνωσίας νάμασι
καταρδεύσαντας, Βασίλειον τόν Μέγαν, καί τόν Θεολόγον Γρηγόριον,σύν τῷ κλεινῷ
Ἰωάννη, τῷ τήν γλῶτταν Χρυσοῤῥήμονι, πάντες οἱ τῶν λόγων αὐτῶν ἐρασταί,
συνελθόντες ὕμνοις τιμήσωμεν· αὐτοί γάρ τῇ Τριάδι, ὑπέρ ὑμῶν ἀεί πρεσβεύουσιν.






