NJË UDHËTIM ME TRENIN E NOSTALGJISË POEZIA "Migel Flor" – MARISSA ASHIKU - Διασκευή στα Ελληνικά : Migel Flor


 NJË UDHËTIM ME TRENIN E NOSTALGJISË

"Migel Flor" POEZIA – MARISSA ASHIKU Biletë në duar. Dritaret e trenit heshtin. Puthja mbi xham s’e njeh stacionin. Marissa Ashiku ****** KOMENT POETIK Jam në një tren tani… Nuk e di për ku, por jam… Lexova këta katër rreshta dhe porosita një biletë për udhëtim. Më pyetën: për ku? Thashë: për ku të jetë… veç të jetë tren. M’u kujtuan ata trenat e vjetër romantikë, ku dashuroheshin njerëzit, sepse kishin kohë dhe ditë për njëri-tjetrin. Trena që përshkonin Europën e vjetër me një fishkëllimë të çuditshme, të cilët punonin me zjarr e qymyr. M’u kujtuan filmat e vjetër, ku luheshin role në kohërat e dashurisë… Trenat që bashkonin njerëzit, që transportonin shpirtra të malluar, ushtarë lufte, lajme dhe letra dashurie të ardhura nga kohët e vjetra. Atëherë njerëzit i përmblidhte nëpër stacione fërshëllima e trenave… Po tani? Tani kemi një fërshëllimë të vdekur telefoni. E përbashkëta janë dritaret e xhamit, në të cilat malli vizatohet me buzë. Atëherë kishte një stacion, një ndalesë… Po tani, a ka? Le të iki, vetëm të iki… Ku të iki? Kudoqoftë. Përse të iki? Të shpëtoj nga rrenësia e kësaj bote të gënjeshtërt… Më duhet një tren i vjetër, të më fishkëllejë dashurinë si dikur, të punojë me zjarr e qymyr shpirti dhe të fluturojë në udhëtimin e vjetër… Marissa… Sa mall, sa trishtim të bukur kanë këto vargje! Për herë të parë dua të udhëtoj me një tren si ky i yti… Të shkruaj me buzë në xham: «Të dua» dhe ta fshij avullin me gishta, si në kohën kur nuk duhej bërë pis shalli. Larg kohës së mandilave prej letre, që fshijnë gjithçka të pistë dhe përfundojnë nëpër kosha… U ktheva në kohën e Brigitte Bardot-së. Më duhet treni që fishkëllen mes një shtëllunge tymi dhe rrezikon të shembë urat e vjetra. Migel Flor ΕΝΑ ΤΑΞΙΔΙ ΜΕ ΤΟ ΤΡΕΝΟ ΤΗΣ ΝΟΣΤΑΛΓΙΑΣ "Migel Flor" ΠΟΙΗΜΑ – MARISSA ASHIKU Εισιτήριο στο χέρι. Τα παράθυρα του τρένου σωπαίνουν. Το φιλί πάνω στο τζάμι δεν γνωρίζει σταθμό. "Απόδοση στα ελληνικά: Migel Flor" ΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΧΟΛΙΟ Είμαι τώρα μέσα σ’ ένα τρένο… Δεν ξέρω για πού, μα είμαι εδώ… Διάβασα αυτούς τους τέσσερις στίχους και έκλεισα ένα εισιτήριο για ένα ταξίδι. Με ρώτησαν: για πού; Απάντησα: όπου να ’ναι… αρκεί να είναι τρένο. Μου ήρθαν στον νου εκείνα τα παλιά, ρομαντικά τρένα, όπου οι άνθρωποι ερωτεύονταν, γιατί είχαν χρόνο και ολόκληρες μέρες ο ένας για τον άλλον. Τρένα που διέσχιζαν την παλιά Ευρώπη με ένα παράξενο σφύριγμα, κινούνταν με φωτιά και κάρβουνο. Θυμήθηκα τις παλιές ταινίες, εκείνες που οι ρόλοι τους παίχτηκαν στις εποχές του έρωτα… Τα τρένα που ένωναν τους ανθρώπους, που μετέφεραν ψυχές γεμάτες νοσταλγία, στρατιώτες του πολέμου, ειδήσεις και ερωτικά γράμματα από άλλες, μακρινές εποχές. Τότε, στους σταθμούς, οι άνθρωποι συγκεντρώνονταν στο σφύριγμα των τρένων… Μα τώρα; Τώρα έχουμε ένα νεκρό σφύριγμα τηλεφώνου. Κοινό μας σημείο είναι τα γυάλινα παράθυρα, πάνω στα οποία η νοσταλγία ζωγραφίζεται με τα χείλη. Τότε υπήρχε ένας σταθμός, μια στάση… Μα τώρα, υπάρχει άραγε; Ας φύγω, μόνο να φύγω… Πού να πάω; Οπουδήποτε. Γιατί να φύγω; Για να γλιτώσω από τη σαθρότητα αυτού του ψεύτικου κόσμου… Χρειάζομαι ένα παλιό τρένο, να μου σφυρίξει τον έρωτα όπως άλλοτε, να κινείται με φωτιά και κάρβουνο ψυχής και να πετάξει στο παλιό ταξίδι… Marissa… Πόση νοσταλγία, πόση όμορφη θλίψη κρύβουν αυτοί οι στίχοι! Για πρώτη φορά θέλω να ταξιδέψω μ’ ένα τρένο σαν το δικό σου… Να γράψω με τα χείλη πάνω στο τζάμι: «Σ’ αγαπώ» και να σβήσω την υγρασία με τα δάχτυλά μου, όπως τότε που δεν έπρεπε να λερώσεις το κασκόλ σου. Μακριά από την εποχή των χάρτινων μαντιλιών, που σκουπίζουν καθετί βρόμικο και καταλήγουν στους κάδους… Γύρισα πίσω στην εποχή της Μπριζίτ Μπαρντό. Χρειάζομαι εκείνο το τρένο που σφυρίζει μέσα από ένα σύννεφο καπνού και κινδυνεύει να γκρεμίσει τις παλιές γέφυρες. Migel Flor Përshtati në gjuhën Greke Migel Flor













7ος Διεθνής Λογοτεχνικός Διαγωνισμός 2026-2027 από τις Εκδόσεις Ηλιαχτίδα

 

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

7ος Διεθνής Λογοτεχνικός Διαγωνισμός 2026-2027

 

Οι Εκδόσεις Ηλιαχτίδα προκηρύσσουν τον 7ο Διεθνή Λογοτεχνικό Διαγωνισμό 2026-2027, στην κατηγορία Διήγημα και Ποίηση.


Όροι συμμετοχής:
1. Δικαίωμα συμμετοχής στον διαγωνισμό έχουν άτομα άνω των 18 ετών, που γράφουν στην ελληνική γλώσσα και διαμένουν στην Ελλάδα ή το εξωτερικό.
2. Οι υποψήφιοι έχουν δικαίωμα να λάβουν μέρος στον διαγωνισμό μ’ ένα έργο τους: διήγημα (έως 1000 λέξεις) ή ποίημα (έως 40 στίχους).
Τα έργα πρέπει να είναι αδημοσίευτα σε έντυπη ή ηλεκτρονική μορφή (βιβλία, περιοδικά, εφημερίδες, διαδίκτυο). Σημειωτέον ότι η βράβευση σε άλλον λογοτεχνικό διαγωνισμό νοείται ως δημοσίευση.
Οι κατηγορίες για το διήγημα είναι:
α) Κοινωνικό-Ρομαντικό
β) Αστυνομικό-Μυστηρίου
γ) Θρίλερ-Τρόμου
3. Ο δημιουργός εγγυάται το πρωτότυπο του έργου του.
4. Τα έργα πρέπει να είναι γραμμένα σε αρχείο Word απαραίτητα στην ελληνική γλώσσα, σε Calibri 11. Επιτρέπεται να υπάρχουν λίγες λέξεις τοπικής διαλέκτου ή ξένες, αν το απαιτεί το έργο, αλλά θα υπάρχει απαραίτητα και σημείωση με επεξήγησή τους.
5. Με τη συμμετοχή του ο διαγωνιζόμενος αποδέχεται πως το έργο του θα τεθεί υπό αξιολόγηση. Οι συμμετέχοντες συμφωνούν με τους όρους του διαγωνισμού κι αποδέχονται την απόφαση της κριτικής επιτροπής, η οποία είναι οριστική και δεν επιδέχεται αμφισβήτηση.
6. Οποιαδήποτε συμμετοχή δεν πληροί όλους ανεξαιρέτως τους όρους και τις προδιαγραφές της προκήρυξης του διαγωνισμού θα αποκλείεται, χωρίς ειδοποίηση του διαγωνιζόμενου.
7. Τα έργα που υποβάλλονται στον διαγωνισμό δεν επιστρέφονται, ενώ τα μη διακριθέντα έργα θα καταστραφούν μετά την ολοκλήρωση του διαγωνισμού.


Τρόπος συμμετοχής:
Οι διαγωνιζόμενοι θα πρέπει να στείλουν τα έργα τους αποκλειστικά σε μορφή Word, στο email info@ekdoseisiliaxtida.gr γράφοντας στο θέμα «ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ» και την κατηγορία, (αν πρόκειται για διήγημα). Στο αρχείο Word, εκτός απ’ το διήγημα ή το ποίημα με τον τίτλο του, θα πρέπει να υπάρχουν και όλα τα στοιχεία του συμμετέχοντα: ονοματεπώνυμο, πόλη, τηλέφωνο επικοινωνίας, email.
Οι διακριθέντες θα ενημερωθούν με μήνυμα στο email τους για την αξιολόγηση του έργου τους. Τα διακριθέντα έργα θα συμπεριληφθούν σε έντυπη συλλογική έκδοση, που θα κυκλοφορήσει την άνοιξη του 2027. Οι συγγραφείς θα πρέπει να αγοράσουν το βιβλίο, μόλις κυκλοφορήσει, σε τιμή 10 ευρώ, με ελάχιστη παραγγελία 5 αντίτυπα. Σε εκδήλωση που θα πραγματοποιηθεί στην Αθήνα, θα γίνει η παρουσίαση των συλλογικών τόμων και η απονομή των τιμητικών διακρίσεων.

Τελευταία ημερομηνία αποστολής των έργων ορίζεται η 30ή Ιανουαρίου 2027.

Για πληροφορίες, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να καλέσουν στα τηλέφωνα 210 4967338 και 6934776847

 

Εκδόσεις Ηλιαχτίδα
Χριστοπούλου 4, Νίκαια, Τ.Κ. 18454








 

ΛΕΥΤΈΡΗΣ ΣΙΏΜΟΣ " ΠΡΏΤΟΣ ΚΡΌΤΟΣ ΚΑΡΔΙΆΣ "

 


ΛΕΥΤΈΡΗΣ ΣΙΏΜΟΣ

ΠΡΏΤΟΣ ΚΡΌΤΟΣ ΚΑΡΔΙΆΣ
Αναμνήσεις στιγμής
Παλιές σελίδες
Στίχους παράγουν
Προσκαλούνε μνήμες παλιές
Που κράζουν με πυγμή
Σαν οι ελπίδες
Που ετοιμάζουν
Τις ροζ αγκαλιές.
Τριβέλι οι στιγμές
Τσιμπούν, πονάω
Γοργά θυμάμαι
Τις ξαναζώ ,τις λαχταρώ Ερυθρές τις γραμμές
Της καρδιάς πατάω
Φιλιά διψάμε
Φλογερό καιρό.
Σ' ακτές στο παρελθόν
Ζητούν τον οίνο
Που αεί μεθάει
Με ζαλίζει, με ξυπνάει αργά
Με ονομάζει παρόν
Συνθέτω ύμνο
Που ρίγος γεννάει
Θαλερά χτίζει την ερημιά.
Φορές αναζητώ
Ποια σχέση άλλη
Αγνή γοργόνα
Και πρώτος κρότος καρδιας;
Πότε δεν συζητώ
Την πιο μεγάλη
Αιώνια εικόνα
Φέρνει ο έρωτας πρωτιάς.
Λευτέρης Σιώμος Κ/110 δ.π.ελ.










Τάκης Χρονόπουλος ''Ζεστός Πάγος'' - Takis Chronopoulos ''Warm ice''



''Ζεστός Πάγος'' - Τάκης Χρονόπουλος ©


Τρυφερός βανδαλισμός
μέσα σε βελούδινη έλξη,
η άμωμη αταξία
του πόθου.
Διαυγής ίλιγγος,
ντυμένος χρυσόσκονη
και παλιές ουλές.

Μάτια ορθάνοιχτα.
Παράθυρα κλειδωμένα,
κατακλυσμένα από θάλασσα.
Το δωμάτιο:
αναμμένο κάρβουνο
πάνω σε ανέγγιχτο χιόνι.
Ζεστός πάγος.
Πειρασμός πιστός,
ένα ρολόι που δοκιμάζει
τη μικρή του αιωνιότητα.
Η φήμη της αφής,
ντυμένη με σκοτάδι.

-------------------------------------


''Warm ice'' - Takis Chronopoulos ©


Tender vandalism,
on a velvet gravity;
the immaculate disorder
of wanting.
A lucid vertigo
dressed in gold dust
and old wounds.

Eyes wide,
locked windows
flooded with sea.
The room,
burning coal
on spotless snow.
Warm ice.
Faithful temptation,
a clock rehearsing
its small eternity.
The rumour of touch
wearing darkness.














Carpe " Ένα απόγευμα ζωής...."

 

Ο ήχος των καθημερινών
τεμαχίζει την καρδιά .
Άστεγος με φιμωμένο το στόμα
προσποιούμαι το άγγιγμα .
Ακούω το ράγισμα στο στέρνο μου
οι συμβιβασμοί ένα σφάλμα
που λύντσαρε τα μέσα μου .
Με γνέφουν τα καλοκαίρια
ρίχνοντας κλεφτές ματιές.
Η φθορά μ' έσφαξε
τα χείλη ξεράθηκαν
το όνειρο στραγγαλίζεται
πάλλει τα στήθη των κοριτσιών .
Στο χρόνο που περίσσεψε
ας τολμήσουμε
για ένα απόγευμα ζωής.

Carpe .






ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΣΑΚΑΛΗΣ "Βούρκος"

 


   Βούρκος


Απογοητευμένος
καθώς ήταν
από τον έρωτα
και την αγάπη
που δεν ευοδώθηκε
τράβηξε
σε μιαν άκρη
και ζούσε μοναχός
παραιτημένος
σ΄ένα σπιτάκι
μέσα στα χωράφια
το στόμα του πικρό
ύπνο δεν είχε
κι όπως περνούσε
ο καιρός
βυθιζόταν στη μελαγχολία
δεν διάβαζε
δεν έγραφε πια
ήταν έτοιμος
να παραδώσει το πνεύμα
ώσπου μια ψυχή
τον τράβηξε απ΄το βούρκο
κι ήρθε πλέον
στα συγκαλά του.






ΗΛΙΑΣ ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ "Η Φιλοσοφία ως Τεκμήριο της ανθρώπινης Ταυτότητας"

 


Γράφει ο Ηλίας Γιαννακόπουλος, Blog "ΙΔΕΟπολις"

                &. Αφιέρωμα στην Παγκόσμια Ημέρα Φιλοσοφίας

       *Οι πράξεις μας αποτελούν το πιο αδιάψευστο τεκμήριο της Φιλοσοφίας μας.

    «Eπίκουρος έλεγε την φιλοσοφίαν ενέργειαν είναι λόγοις και διαλογισμοίς τον ευδαίμονα βίον περιποιούσαν» (Η φιλοσοφία είναι ενέργεια, που εξηγώντας τους λόγους εκείνων που γίνονται και καταλήγοντας σε συμπεράσματα με διαλογισμούς, κάνει ευτυχισμένη τη ζωή).

           Κάθε άνθρωπος, συνειδητά ή ασυνείδητα, πορεύεται στη ζωή έχοντας ως σημείο αναφοράς κάποιες αρχές, αξίες, πεποιθήσεις και αντιλήψεις για τον κόσμο και τους ανθρώπους. Αυτές, άλλοτε προϊόν γνώσης και πνευματικής αναζήτησης και άλλοτε απόσταγμα εμπειριών και βιωμάτων, συγκροτούν σταδιακά τη δική του Φιλοσοφία ζωής. Μία προσωπική πυξίδα που δεν καθορίζει μόνον τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται την πραγματικότητα, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο επιλέγει να σκέφτεται, να αντιδρά και να συμπεριφέρεται. Έτσι, η Φιλοσοφία γίνεται καθρέφτης της Ταυτότητάς του.

 

             1.Τέτοιες συμπεριφορές είναι ξένες προς τη Φιλοσοφία μου.

          2. Με ξάφνιασαν οι επιλογές σου, γιατί αντίκεινται στη Φιλοσοφία σου.

           3. Θέλω οι πράξεις μου να μην προδίδουν τη Φιλοσοφία μου.

        4. Επειδή γνωρίζω τη γενικότερη Φιλοσοφία σου, περιμένω να αντέξεις με καρτερικότητα το χτύπημα της τύχης σου.

       5. Είναι κομμάτι της Φιλοσοφίας μου να συγχωρώ κάποιον για κάτι, αλλά όχι και να ξεχνώ.

        Λίγο-πολύ οι περισσότεροι έχουμε πει ή ακούσει τις παραπάνω φράσεις ή παραλλαγές αυτών, όπου ο όρος Φιλοσοφία κυριαρχεί, αλλά και προβληματίζει ταυτόχρονα για το νοηματικό της φορτίο. Τι ακριβώς εννοούμε, όμως, όταν επικαλούμαστε τη Φιλοσοφία μας ή τη Φιλοσοφία κάποιου άλλου; Μήπως πίσω από αυτές τις εκφράσεις υποκρύπτεται κάτι βαθύτερο από μία απλή άποψη ή μία προσωπική πεποίθηση;

       Η Φιλοσοφία δεν συνιστά απλά μία θεωρητική ενατένιση της πραγματικότητας, ούτε απλά και μόνον μία θεωρητική αρματωσιά για να αντιμετωπίζουμε με αποτελεσματικό τρόπο τις δυσκολίες της ζωής. Είναι κάτι παραπάνω και πιο ουσιαστικό για τη ζωή μας. Είναι αυτό που χρωματίζει έντονα την Ταυτότητά μας. Συνιστά, δηλαδή, ταυτοτικό στοιχείο της Ύπαρξής μας, που συγκροτείται όχι μόνον από τις αναγνώσεις και περιηγήσεις στη «σοφία» των Φιλοσόφων, αλλά κι από τις εμπειρίες και τα βιώματά μας. Από τον τρόπο, δηλαδή, που ερμηνεύουμε όσα μας συμβαίνουν και τοποθετούμαστε απέναντι στους άλλους και στον ίδιο μας τον εαυτό.

             Με άλλα λόγια η φιλοσοφία αποκτά κανονιστικό και ηθικό χαρακτήρα. Δεν περιορίζεται στην ερμηνεία του κόσμου, αλλά λειτουργεί ως εσωτερικό όριο, ως φραγμός απέναντι σε σκέψεις, επιθυμίες και ενέργειες που συγκρούονται με τις αρχές μας.

               Γενικότερα η Φιλοσοφία, ως θεωρητική ενατένιση, αρματωσιά, βίωμα και εμπειρία, διαποτίζει κάθε σκέψη μας και λειτουργεί ως πλοηγός της ζωής μας στα «μικρά» και «μεγάλα» θέματα. Δεν περιορίζεται σε κάποιες στιγμές πνευματικής αναζήτησης, αλλά παρεμβαίνει, άλλοτε φανερά κι άλλοτε υπόγεια, στις καθημερινές μας αποφάσεις, στις κρίσεις και στις αντιδράσεις μας.

                 Γιατί η Φιλοσοφία δεν είναι μόνον το “πάθος της γνώσης” για όλα όσα μας κληροδότησαν ως παρακαταθήκη οι Τιτάνες του Πνεύματος (Ηράκλειτος, Αριστοτέλης, Έγελος, Καντ, Μαρξ, Νίτσε...), αλλά κι ένας τρόπος διαχείρισης των πρακτικών ζητημάτων του καθ' ημέραν βίου. Δεν αφορά, δηλαδή, μόνον το τι γνωρίζουμε και τι πιστεύουμε, αλλά και το πώς μετατρέπουμε τη γνώση και τις πεποιθήσεις μας σε στάση ζωής και πράξη.

               Για πολλούς, δηλαδή, η Φιλοσοφία ως θεωρητικός εξοπλισμός θα ήταν μία «αχρείαστη» πολυτέλεια, αν δεν βοηθούσε και στην επίλυση των καθημερινών-πρακτικών προβλημάτων ή έστω στη διαμόρφωση ενός τρόπου ζωής με στόχο την ευτυχία-«ευδαιμονία» κατά τους αρχαίους.

           Για τους αρχαίους η Φιλοσοφία συνιστά την «επιστήμη περί βίου» ή την «επί του βιούν παρασκευή». Αντικειμενικός στόχος όλων αυτών είναι «το πράως φέρειν τα συμβαίνοντα». Ίσως ο Επίκουρος να όρισε πιο καθαρά τον ρόλο της Φιλοσοφίας, διακηρύσσοντας πως:     

        «Κενός ἐκείνου φιλοσόφου λόγος, ὑφ’ οὗ μηδέν πάθος ἀνθρώπου θεραπεύεται· ὥσπερ γάρ ἰατρικής οὐδεν ὄφελος μή τάς νόσους τῶν σωμάτων ἐκβαλλούσης, οὔτως οὐδέ φιλοσοφίας, εἰ μή τό τῆς ψυχῆς ἐκβάλλει πάθος» (Μάταιος είναι ο φιλοσοφικός λόγος που δεν θεραπεύει κανένα ανθρώπινο πάθος· ακριβώς όπως η ιατρική δεν ωφελεί παρά μόνο σαν θεραπεύει τις αρρώστιες του σώματος, έτσι και η φιλοσοφία δεν προσφέρει τίποτε αν δεν απαλλάσσει την ψυχή από τα πάθη της». {Επικ. απόσπ. 54}.

                       Με άλλα λόγια, η Φιλοσοφία δικαιώνει την παρουσία της όταν γίνεται δύναμη αντιμετώπισης των δυσκολιών και όχι απλώς αντικείμενο θεωρητικής επίδειξης.
                   Να, λοιπόν, που η Φιλοσοφία, ακόμη και για αυτούς που δεν εστίασαν ιδιαίτερα στις 
«Ιδέες» του Πλάτωνα, ούτε μελέτησαν ποτέ την «Κατηγορική Προσταγή» του Καντ, ούτε ίσως να μην άκουσαν ποτέ το Καρτεσιανό «Cogito, ergo sum», αποτελεί ταυτοτικό στοιχείο ικανό όχι μόνον να τους διαφοροποιεί από τους άλλους, αλλά και να λειτουργεί ως πυξίδα ζωής.

          Γιατί η Φιλοσοφία ζωής δεν προϋποθέτει κατ' ανάγκην συστηματική φιλοσοφική παιδεία. Μπορεί να αποτελεί το καταστάλαγμα μιας ολόκληρης ζωής, το απόσταγμα επιλογών, δοκιμασιών και προσωπικών αναζητήσεων.
            Σημειωτέον πως ο άνθρωπος δεν γεννιέται με μία ταυτότητα γονιδιακά προσδιορισμένη, αλλά με μία ταυτότητα που πλάθεται με την πάροδο του χρόνου μέσα από τις εμπειρίες, τα βιώματα και φυσικά τη Φιλοσοφία ζωής που θα υιοθετήσει, στην προσπάθειά του όχι μόνον να επιβιώσει υλικά, αλλά και να πετύχει το «ευ ζην» (ευτυχία, αταραξία ψυχής...).

            Η ταυτότητα, επομένως, δεν είναι κάτι στατικό και αμετάβλητο, αλλά μία διαρκής διαδικασία διαμόρφωσης και επαναπροσδιορισμού, στην οποία η προσωπική Φιλοσοφία διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο.

   Επιπρόσθετα ο άνθρωπος, στον βαθμό που δεν συνιστά μόνον ένα βιολογικό ον, αλλά κι ένα ον με Ηθική (ηθικό υποκείμενο), είναι φανερό πως το αυτεξούσιον και η αυτονομία αποτελούν τις προϋποθέσεις για τον ηθικό αυτοπροσδιορισμό του και τελικά την ελευθερία του.

           Όλα αυτά σημαίνουν πως το τελικό περίγραμμα και το βαθύτερο περιεχόμενο της ταυτότητάς του διαμορφώνεται κι από τη λεγόμενη «Φιλοσοφία ζωής» που θα υιοθετήσει σε βασικές επιλογές και αντιδράσεις της ζωής του. Οι πράξεις του, μάλιστα, αποτελούν συχνά το πιο αδιάψευστο τεκμήριο αυτής της Φιλοσοφίας, αφού αποκαλύπτουν κατά πόσο οι διακηρυγμένες αρχές του συμβαδίζουν με την καθημερινή του συμπεριφορά.

     Κάπως, έτσι, λοιπόν, αιτιολογούνται και δικαιολογούνται οι εισαγωγικές προτάσεις-φράσεις, που αποδεικνύουν ή και αναδεικνύουν τη Φιλοσοφία ως τον πιο ρυθμιστικό παράγοντα (ασυνείδητο τις περισσότερες φορές) της συμπεριφοράς και της ζωής του ανθρώπου γενικότερα.

   Η Φιλοσοφία μας, λοιπόν, δεν αποκαλύπτεται μόνον όταν μιλούμε γι' αυτήν, αλλά κυρίως όταν καλούμαστε να πάρουμε αποφάσεις, να αντιμετωπίσουμε αντιξοότητες, να συγχωρήσουμε, να υποχωρήσουμε ή και να αντισταθούμε. Φαίνεται πως η Φιλοσοφία, ως θεωρητική ενασχόληση και πνευματική άσκηση, εξακολουθεί να δεσπόζει στην εποχή μας, που δεν ευνοεί τις υψιπετείς αναλύσεις και αναζητήσεις.

           Τελικά, η Φιλοσοφία δεν είναι ένα διανοητικό κόσμημα που επιδεικνύουμε στις συζητήσεις μας, ούτε μία αφηρημένη θεωρία αποκομμένη από την καθημερινότητά μας. Είναι το αθέατο υπόβαθρο των επιλογών μας και το μέτρο με το οποίο αξιολογούμε τον εαυτό μας και τους άλλους. Η συνέπεια ανάμεσα σε όσα πρεσβεύουμε και σε όσα πράττουμε αποτελεί το ουσιαστικότερο τεκμήριο της Ταυτότητάς μας. 

            Γιατί, τελικά, δεν είμαστε μόνον όσα λέμε ότι πιστεύουμε, αλλά κυρίως όσα αποδεικνύουμε με τη στάση και τη συμπεριφορά μας.

           Η Φιλοσοφία μας, δηλαδή, δεν διαμορφώνεται μόνο από όσα διδασκόμαστε, αλλά κυρίως από όσα διαβάζουμε, από τις ανθρώπινες σχέσεις και τις πνευματικές μας περιπλανήσεις. Είναι η αδιάκοπη αγωνία να γνωρίσουμε τον εαυτό μας, να απαντήσουμε στα διαχρονικά ερωτήματα: «Ποιος είμαι;» και «Πού πηγαίνω;» Εκεί αρχίζει το ταξίδι της αυτογνωσίας.

      Αν όλα τα παραπάνω για τη Φιλοσοφία έχουν κάποια αξία στην καθημερινότητά μας, ας ακολουθήσουμε όλοι τη συμβουλή-προτροπή του Επίκουρου:

        «…Oύτε ο νέος πρέπει να αναβάλει ούτε ο γέρος να βαριέται να φιλοσοφεί. Γιατί ποιος θα μπορούσε να πει πως δεν είναι ακόμα ώρα για την ευτυχία ή ότι είναι αργά πια γι’ αυτήν;».

              Εξάλλου όλοι έχουμε αναρωτηθεί «Α, ναι; Και τι μπορεί να κάνει η φιλοσοφία για μένα;»

                       Η απάντηση υπάρχει πάντοτε στο:

          “Φιλοσοφία, είναι η αγάπη της σοφίας και της αρετής, η τέχνη να ζεις ενάρετα κι ευτυχισμένα! Φιλοσοφία, δεν είναι κάτι δυσνόητο που αφορά λίγους εκλεκτούς, αλλά είναι κάτι πολύ καθημερινό που αφορά όλες τις ηλικίες και μας βοηθάει να δούμε την ουσία των πραγμάτων. Η φιλοσοφία δεν είναι μια ατέλειωτη σειρά από σκοτεινές τελετουργίες και εξίσου σκοτεινές λέξεις και έννοιες. Είναι μια έντονα προσωπική αναζήτηση που ελπίζει ότι θα είναι σημαντική και για τους άλλους, ότι θα επαληθευτεί από τη δική τους εμπειρία, θα τους προσφέρει κάποια γνώση και καθοδήγηση ή τουλάχιστο θα τους ερεθίσει μέσα από τη διαφωνία τους, ώστε να ερευνήσουν παραπέρα μόνοι τους!” (B.Γ, φίλος εκ Σάμου)

 https://iliasgiannakopoulos.blogspot.com/

 

 







Τρίτη 17 Νοεμβρίου 2026

ΗΛΙΑΣ ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ "Αλλαγή, Εξέγερση, Πρόοδος: H διαλεκτική της Ιστορίας"

 

Γράφει ο Ηλίας Γιαννακόπουλος,  Blog  "ΙΔΕΟπολις"

       *Το Πολυτεχνείο ως ιστορικό δίδαγμα συλλογικής δράσης και διαρκής προβληματισμός για την πρόοδο και τη Δημοκρατία

   «κάθε αλλαγή δεν είναι πρόοδος… όμως η πρόοδος στους οργανισμούς και κοινωνίες δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς αλλαγές» (Δ. Μπουραντάς).

             Η ιστορία των κοινωνιών είναι συνυφασμένη με την επιθυμία και την ανάγκη της Αλλαγής. Από τις ειρηνικές πολιτικές διεκδικήσεις μέχρι τις μαζικές κοινωνικές εξεγέρσεις, ο άνθρωπος αναζητά τρόπους να υπερβεί μια πραγματικότητα που τον περιορίζει ή τον αδικεί. Το Πολυτεχνείο, ως κορυφαία έκφραση συλλογικής αντίστασης, μας προσφέρει την ευκαιρία να αναστοχαστούμε πάνω στη σχέση Αλλαγής, Εξέγερσης και Δημοκρατίας.

 Η "Αλλαγή" ως αίτημα και η "Εξέγερση" ως εργαλείο επίτευξής της.


        Ο ξεσηκωμός των φοιτητών στο Πολυτεχνείο (17 Νοεμβρίου 1973) γλωσσικά έχει αποδοθεί με το "Η Εξέγερση του Πολυτεχνείου". Τόσο απλά και τόσο λιτά, αν και τα αποτελέσματά της υπήρξαν καταλυτικά, αφού προκάλεσε ή πυροδότησε – ενεργοποίησε πολιτικές και πολιτειακές αλλαγές, που ίσως θα ταίριαζε να χαρακτηριστούν ως κάτι παραπάνω (επανάσταση;). Εδώ ακριβώς αναδύεται το ερώτημα για τα όρια και το πραγματικό περιεχόμενο των δύο εννοιών.

          Οι ετήσιοι εορτασμοί και εκδηλώσεις για την Εξέγερση του Πολυτεχνείου, πέραν της διατήρησης κι εμπλουτισμού της μνήμης, της προβολής κι ανάδειξης του βαθύτερου νοήματός της, συντηρούν και καλλιεργούν ένα παλιό θεωρητικό θέμα, αυτό της σχέσης του αιτήματος για Αλλαγή και της Εξέγερσης ως εργαλείου επίτευξής της. Πρόκειται για ένα ζήτημα που υπερβαίνει τα στενά ιστορικά όρια του Πολυτεχνείου και αφορά τη διαχρονική σχέση κοινωνίας και εξουσίας.

          Το αίτημα για αλλαγή διαποτίζει κάθε ιστορική περίοδο και σχετίζεται άλλοτε με τις πολιτικές αρρυθμίες, άλλοτε με τις κοινωνικές διεργασίες που συντελούνται στο κοινωνικό σώμα κι άλλοτε με τις οικονομικές δυσανεξίες που ταλανίζουν τους πολίτες. Δεν λείπουν, βέβαια, ως γενεσιουργικά αίτια του αιτήματος για αλλαγή και οι πνευματικές ή ακόμη και οι ιδεολογικές ζυμώσεις που ζητούν πεδίο έκφρασης και επώασης του νέου. Η αλλαγή, επομένως, δεν είναι μόνον πολιτικό αίτημα, αλλά και έκφραση μιας βαθύτερης ανθρώπινης ανάγκης για υπέρβαση του παρόντος.

        Φυσικά, τις περισσότερες φορές το αίτημα για αλλαγή λειτουργεί ως σύνθημα και σπάνιες φορές αποτελεί ένα συγκροτημένο σχέδιο ριζικών – δομικών αναδιαρθρώσεων και ανακατατάξεων στο πολιτικό – οικονομικό status. Συχνά, μάλιστα, η πολυσημία της λέξης "Αλλαγή" επιτρέπει διαφορετικές και ενίοτε αντιφατικές ερμηνείες, ανάλογα με τις προσδοκίες εκείνων που την επικαλούνται.

        Βέβαια, δεν αρκεί να διατυπώνεται το αίτημα της αλλαγής χωρίς να σχεδιάζεται και ο τρόπος επίτευξής της. Οι τρόποι ιστορικά μπορούν σε γενικές γραμμές να καταταγούν σε δύο βασικές κατηγορίες. Η πρώτη περιλαμβάνει τις πολιτικές προτάσεις και τους πολιτικούς ανταγωνισμούς μέσα στα πλαίσια που θέτουν οι πολιτικοί κανόνες ενός πολιτεύματος. Πρόκειται για τη θεσμική οδό, όπου η αλλαγή επιδιώκεται μέσα από τις εκλογές, τον πολιτικό διάλογο και τη λειτουργία των δημοκρατικών θεσμών.

           Η δεύτερη κατηγορία περιλαμβάνει όλους εκείνους τους τρόπους που το λαϊκό στοιχείο πρωταγωνιστεί στην διεκδίκηση της αλλαγής. Συνδικάτα, φοιτητές – μαθητές, αγρότες ή άλλες αυτοοργανωμένες ομάδες – κινήματα (τύπου "κίτρινα γιλέκα"...) επιλέγουν τις απεργίες, τις διαδηλώσεις, τις συγκρούσεις με τις κρατικές δυνάμεις και όχι σπάνια την Εξέγερση ως εργαλείο και μέσο πίεσης για την επίτευξη της αλλαγής. Εδώ η κοινωνία δεν αναμένει παθητικά τις αποφάσεις της πολιτικής εξουσίας, αλλά διεκδικεί ενεργά τη συμμετοχή της στη διαμόρφωση των εξελίξεων.

          Χαρακτηριστική περίπτωση της πρώτης κατηγορίας είναι ο εκλογικός θρίαμβος του ΠΑΣΟΚ το 1981, στον οποίο κυριάρχησε το σύνθημα "Ο Λαός θέλει, το ΠΑΣΟΚ μπορεί να φέρει την Αλλαγή". Η περίπτωση αυτή αναδεικνύει τη δύναμη του εκλογικού λόγου και την προσδοκία μιας κοινωνίας που επιλέγει να εκφράσει την απαίτησή της για αλλαγή μέσα από τη θεσμική διαδικασία.

             Στη δεύτερη κατηγορία βρίσκουμε πολλά παραδείγματα, με κορυφαίο τον Μάη του 1968 και την πιο πρόσφατη στη Σερβία, με το κίνημα – κόμμα των φοιτητών που κατόρθωσε να κερδίσει τις εκλογές και να απομακρύνει από την εξουσία το καθεστώς Βούτσιτς. Οι περιπτώσεις αυτές, παρά τις ιστορικές και πολιτικές διαφορές τους, καταδεικνύουν τη δυναμική της συλλογικής δράσης και την ικανότητά της να μεταβάλλει τους συσχετισμούς δύναμης.

              Η εξέγερση ως εργαλείο διεκδίκησης και επίτευξης της πολιτικής αλλαγής προϋποθέτει έναν υψηλό βαθμό πολιτικής συνειδητότητας και ως έναν βαθμό χαρακτηρίζεται από μία τάση "πολιτικής ανυπακοής", όπως αυτή ορίστηκε από τον Θορώ στο εμβληματικό ομώνυμο έργο του. Η πολιτική ανυπακοή, ωστόσο, δεν ταυτίζεται με την άρνηση κάθε κανόνα, αλλά συνιστά συνειδητή αμφισβήτηση μιας εξουσίας όταν αυτή εκτρέπεται από τις αρχές της δικαιοσύνης.

          Η Εξέγερση συνιστά μία έντονη μορφή πολιτικής και κοινωνικής διαμαρτυρίας απέναντι στην κρατική εξουσία και στη διαχείριση των θεμάτων που επηρεάζουν δυσμενώς τη ζωή των λαϊκών στρωμάτων. Χαρακτηρίζεται από μία μαζικότητα και όχι σπάνια από μία βιαιότητα ως έκφραση της λαϊκής δυσαρέσκειας λόγω των πολλαπλών οικονομικών και κοινωνικών προβλημάτων και φυσικά λόγω του πολιτικού αυταρχισμού – συντηρητισμού των κυβερνώντων. Η ένταση της αντίδρασης συχνά αποκαλύπτει το βάθος της κοινωνικής δυσαρέσκειας που δεν βρήκε άλλους διαύλους έκφρασης.

           Η Εξέγερση μπορεί να λάβει διάφορες μορφές, όπως: Διαδηλώσεις, απεργίες, καταλήψεις κτιρίων ή δημοσίων χώρων, συγκρούσεις με την αστυνομία και όχι σπάνια καταστροφές ή φθορές καταστημάτων (ιδιωτικών και δημοσίων). Πολλές φορές στους εξεγερμένους το θυμικό περισσεύει και υπολείπεται των αναγκαίων προτάσεων για μία πολιτική αλλαγή με όραμα και σταθερή πορεία. Τα συνθήματα κατέχουν δεσπόζουσα θέση στους εξεγερμένους και συμπυκνώνουν με επιτυχία τα αιτήματά τους. Αποτελούν, όμως, περισσότερο την εκφραστική αποτύπωση της διαμαρτυρίας και λιγότερο ένα ολοκληρωμένο πολιτικό πρόγραμμα.

         Ένα άλλο στοιχείο που συνήθως συνοδεύει την Εξέγερση είναι και τα πρόσωπα που αναδεικνύονται μέσα από τη δράση τους στους δρόμους. Είναι εκείνα τα πρόσωπα που έχουν το χάρισμα της επιτυχούς αντιπαράθεσης με την Εξουσία αλλά και της επικοινωνίας με τα πλήθη των εξεγερμένων. Κάποιοι ξεχωρίζουν και λειτουργούν ως ιδεολογικοί καθοδηγητές. Η παρουσία τους μπορεί να προσδώσει συνοχή και προσανατολισμό σε ένα κίνημα, χωρίς αυτό να σημαίνει πως κάθε εξέγερση διαθέτει αναγκαστικά ηγεσία ή ενιαία ιδεολογική κατεύθυνση.

         Μια ακόμη παράμετρος της λαϊκής Εξέγερσης είναι και η τάση ή η αδυναμία κάποιων να τη συνδέουν ή να τη συγχέουν με την επανάσταση, ιδίως όταν αυτή (η λαϊκή εξέγερση) λάβει παλλαϊκό χαρακτήρα και τα αποτελέσματά της είναι σημαντικά. Εδώ πρέπει να επισημανθεί η ειδοποιός διαφορά μεταξύ της Εξέγερσης και της Επανάστασης.

            Η Εξέγερση δεν στοχεύει υποχρεωτικά στη ριζική και συνολική θεσμική ή δομική ανατροπή του ισχύοντος πολιτικού συστήματος με οργανωμένο σχέδιο και προτάσεις για το επιθυμητό και ευκταίο, όπως η επανάσταση. Περισσότερο στην Εξέγερση κυριαρχεί και πλεονάζει ο αυθορμητισμός, η πηγαία οργή, ο θυμός και όχι σπάνια η τυφλή βία. Η Επανάσταση, αντίθετα, προϋποθέτει συνήθως ένα συνεκτικό σχέδιο ανατροπής και ανασυγκρότησης της κοινωνίας.

         Η σύγχυση που επικρατεί σχετικά με το εννοιολογικό φορτίο των δύο λέξεων (Εξέγερση & Επανάσταση) είναι εμφανής και στον παρακάτω τίτλο ενός άρθρου αριστερής εφημερίδας, όπου αρχικά η Οκτωβριανή "Επανάσταση" του 1917 στη Ρωσία (επικράτηση Κομμουνισμού) μετονομάζεται σε "Εξέγερση".

       "Οκτωβριανή Επανάσταση: Η Εξέγερση που άλλαξε τον 20ό αιώνα...".

          Γενικότερα, κάποια κινήματα, εξεγέρσεις ή ακόμη και πραξικοπήματα αρέσκονται ή φαντασιώνονται την "Επανάσταση", ως το απόλυτο εργαλείο για τον ριζικό μετασχηματισμό του κοινωνικού και πολιτικού status (αρκεί να θυμηθούμε την εμμονή των απριλιανών δικτατόρων να θεωρηθεί το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου 1967 ως επανάσταση με ό,τι αυτό θα σήμαινε για τους ίδιους και το πολιτικό μας σύστημα). Η επίκληση της επανάστασης, επομένως, δεν εγγυάται από μόνη της ούτε την κοινωνική απελευθέρωση ούτε την πρόοδο, αφού μπορεί να χρησιμοποιηθεί ακόμη και ως ιδεολογικό άλλοθι αυταρχικών καθεστώτων.

            Ας επανέλθουμε, όμως, στην αρχική μας διαπίστωση πως ιστορικά η Εξέγερση θεωρείται ως το απόλυτο εργαλείο της πολιτικής αλλαγής που διαχρονικά γοητεύει ένα μεγάλο τμήμα της κοινωνίας. Η γοητεία αυτή πηγάζει και από την προσδοκία ότι η συλλογική δράση μπορεί να ανατρέψει συσχετισμούς που μέχρι πρότινος έμοιαζαν αμετακίνητοι.

        Κάτι τέτοιο το διαπιστώνουμε με τον πιο εμφανή τρόπο στις κοινωνικές εξεγέρσεις που συγκλονίζουν με την έντασή τους και τη μαζικότητά τους διάφορες χώρες της Ευρώπης, αρχής γενομένης από τη Γαλλία. Εξεγέρσεις που απλώνονται σε πολλές χώρες με τη μορφή μιας sui generis κοινωνικής επιδημίας κι έχουν ως πρωταγωνιστές ένα ανομοιογενές πλήθος ανθρώπων (μαθητές, φοιτητές, εργάτες, υπαλλήλους...) με αιτήματα που εκτείνονται σε όλο το φάσμα της οικονομίας, της εκπαίδευσης και της πολιτικής γενικότερα. Η κοινωνική αυτή κινητικότητα φανερώνει πως η δυσαρέσκεια δεν περιορίζεται σε μία μόνο κοινωνική τάξη ή σε ένα συγκεκριμένο πολιτικό χώρο.

          Πολλοί εξεπλάγησαν με τον χρόνο, την έκταση, την ένταση και την εξάπλωση των εξεγέρσεων στις ευρωπαϊκές χώρες και επισημαίνουν πως το πολιτικό σύστημα της Ευρώπης συνελήφθη "εν υπνώσει" και ανέτοιμο στην αντιμετώπισή τους.

          Ακόμη και τώρα που η Εξέγερση έχει γενικευτεί και πήρε τη μορφή ενός πολέμου όλων εναντίον όλων ("Bellum omnium contra omnes", Χομπς), οι κυβερνήσεις, καταδικάζοντας την άλογη βία των διαδηλωτών και δικαιολογώντας τη "νόμιμη – θεσμική" δική τους βία, αδυνατούν να δουν – αναγνώσουν την υπαρκτή κοινωνική πραγματικότητα – δυστοπία που γεννά την Εξέγερση – ταραχές – λεηλασίες, δηλαδή την αιτία, και αντί αυτής επιλέγουν και αρέσκονται να βλέπουν τα συμπτώματα. Μία πλήρης, δηλαδή, αντιστροφή της σχέσης "Αιτίου – Αιτιατού".

            Ξεχνούν, όμως, κάτι σημαντικό: Οι εξεγέρσεις αυτού του είδους δεν προγραμματίζονται ούτε προαναγγέλλονται. Ξεσπούν απρόβλεπτα σαν την καταιγίδα, ανεξέλεγκτα και χωρίς καθοδηγητές. Η μεταδοτικότητά τους είναι απρόβλεπτη, απροσδιόριστη και μη ελεγχόμενη, αφού το διαδίκτυο καθιστά συγ-κοινωνούς ανθρώπους – πολίτες με διαφορετικά χαρακτηριστικά (πολιτικά, κοινωνικά, οικονομικά, πνευματικά, ηλικιακά...). Η ταχύτητα της επικοινωνίας και η δυνατότητα άμεσης διάχυσης της πληροφορίας πολλαπλασιάζουν τη δυναμική αυτών των κινημάτων.

              Έτσι, στις σύγχρονες εξεγέρσεις ένα ανομοιογενές πλήθος ανθρώπων και ίσως ωθούμενο από διαφορετικά κίνητρα στοχεύει στην πολιτική αλλαγή, έστω κι αν αυτή έχει ασαφές περιεχόμενο στην αρχή, αφού οι πολίτες εστιάζουν στην αδιαφορία – απροθυμία των κυβερνώντων ή και στην ανικανότητά τους να δώσουν λύσεις όχι μόνον στα προβλήματα της καθημερινότητας (στέγη, ακρίβεια, μισθοί...) αλλά και σε πολλά άλλα δομικού χαρακτήρα (Παιδεία, Υγεία, τρόπος άσκησης της εξουσίας...). Η κοινή δυσαρέσκεια μπορεί να ενώσει διαφορετικές κοινωνικές ομάδες, ακόμη κι όταν αυτές δεν συμφωνούν ως προς το περιεχόμενο της επόμενης ημέρας.

             Όταν η εξέγερση εξαντλείται σε διαδηλώσεις, πορείες, καταλήψεις, συγκρούσεις με την αστυνομία, φθορές σε κτίρια ή υποδομές χωρίς ένα συγκροτημένο σχέδιο – πρόταση πολιτικών και κοινωνικών αλλαγών, τότε το μόνο σίγουρο είναι πως αυτή η μορφή Εξέγερσης θα λειτουργήσει μόνον ως αποσυμπιεστής της κοινωνικής οργής και πέραν αυτού ουδέν άλλο.

            Κι αυτό γιατί σε αυτές τις περιπτώσεις το σύστημα έχει την υπομονή και γνωρίζει τον τρόπο με τον οποίο στον ύστερο χρόνο θα απορροφήσει τους κραδασμούς, θα προβεί σε κάποιες "επιδιορθώσεις" και στο τέλος θα προπαγανδίζει πως έτεινε "ευήκοον ους" στα "δίκαια αιτήματα" του λαού. Η εκτόνωση, δηλαδή, της κοινωνικής έντασης δεν ταυτίζεται αναγκαστικά με την επίλυση των αιτιών που την προκάλεσαν.

           Κάπως έτσι γράφεται η ιστορία των πολιτικών αλλαγών, αφού ακόμη κι αυτές τις αλλαγές πολλοί τις αμφισβητούν και δεν τις θεωρούν πως υποχρεωτικά και πάντοτε – νομοτελειακά οδηγούν στην καλυτέρευση των πραγμάτων. Ο Γκέοργκ Κρίστοφ Λίχτενμπεργκ (Γερμανός φυσικός & στοχαστής) το είπε καθαρά:

        "Δεν μπορώ να πω αν τα πράγματα θα γίνουν καλύτερα αλλάζοντας. Εκείνο που μπορώ να πω είναι πως για να γίνουν τα πράγματα καλύτερα πρέπει να αλλάξουν".

         Έτσι κι αλλιώς η αλλαγή είναι ιστορικό και διαχρονικό αίτημα και η Εξέγερση προβάλλεται ως η πιο τελέσφορη επιλογή για την επίτευξή της. Το ζητούμενο, όμως, είναι η Πρόοδος των κοινωνιών. Γιατί δεν αρκεί να αλλάζουν οι πολιτικοί συσχετισμοί ή τα πρόσωπα που ασκούν την εξουσία, αν δεν μεταβάλλονται ουσιαστικά και οι όροι της συλλογικής ζωής.

            Στις μέρες των κινητοποιήσεων στο Παρίσι και σε άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες πολλοί έσπευσαν να βρουν αναλογίες ανάμεσα στον Γαλλικό Μάη του 68 και στις αναταραχές – διαδηλώσεις στην Ευρώπη. Η προσπάθεια, όμως, αυτή δεν ευδοκίμησε και έμεινε ημιτελής, αφού κάποια ιστορικά γεγονότα είναι μοναδικά κι ανεπανάληπτα και δεν αντιγράφονται. Κάθε εποχή έχει τις δικές της κοινωνικές αντιθέσεις, τα δικά της αιτήματα και τις δικές της μορφές συλλογικής διεκδίκησης.

          Έτσι συμβαίνει και με το δικό μας Πολυτεχνείο που, παρά τις πορείες, τα συνθήματα και τις επετειακές γιορτές – που αποτελούν το συντακτικό της αποδιδόμενης τιμής προς αυτό – αλλά και της προσπάθειας των σύγχρονων να κρατήσουν ζωντανό το νόημά του, που τείνει να διαφοροποιείται από γενιά σε γενιά ανάλογα με τα ζητούμενά της, παραμένει μοναδικό κι ανεπανάληπτο και απεχθάνεται τις "απομιμήσεις" του και τον επιχειρούμενο κάθε φορά σφετερισμό του. Η ιστορική του αξία δεν βρίσκεται στην αναπαραγωγή των εξωτερικών μορφών του, αλλά στη διαρκή αναμέτρηση με το βαθύτερο μήνυμά του.

              Η Εξέγερση του Πολυτεχνείου (Νοέμβρης 1973), αν και συντελεσμένο γεγονός, φαίνεται να έρχεται από το μέλλον με τη δική του φωνή και τη δική του σιωπή όταν χρειάζεται. Δεν περιχαρακώνεται στα συνήθη – άλλοτε εύηχα κι άλλοτε κακόηχα – συνθήματα και διαρκώς ανανεώνεται μέσα από τις επετειακές του επαναλήψεις, θέτοντας ταυτόχρονα κι ένα ερώτημα κάθε φορά:

       Πώς μπορεί ένα συντελεσμένο γεγονός των τριών ημερών να συνιστά όχι μόνον θέμα πολιτικών αναλύσεων αλλά και να παραμένει – προβάλλει ως "πολιτικό εργαλείο" για να στοχαζόμαστε πάνω στον αυθόρμητο χαρακτήρα των σύγχρονων κινημάτων – εξεγέρσεων, την αποτελεσματικότητα της συλλογικής δράσης και γενικότερα για τη "διόρθωση" (πλάτεμα και βάθεμα) της Δημοκρατίας μας;

            Το ερώτημα αυτό μεταφέρει το Πολυτεχνείο από το πεδίο της ιστορικής μνήμης στο πεδίο της ζωντανής πολιτικής σκέψης.

              Η εξέγερση, λοιπόν, με όποια μορφή κι αν την εξετάσουμε, άλλοτε άμεσα και άλλοτε έμμεσα, δεν επηρεάζει μόνον τη φορά των πολιτικών αλλαγών και εξελίξεων αλλά για πολλούς λειτουργεί ως το "πρώτον κινούν" (δίκην κοσμολογικής αρχής) της Ιστορίας. Μιας Ιστορίας που ο άνθρωπος ως πολιτικό υποκείμενο άλλοτε  “γράφει γράφει – κατασκευάζει”  κι άλλοτε "κατασκευάζεται" από αυτήν.

         Ίσως, τελικά, η μεγαλύτερη παρακαταθήκη του Πολυτεχνείου να μην είναι μόνον η εξέγερση απέναντι σε μια αυταρχική εξουσία, αλλά η διαρκής υπενθύμιση πως καμία κοινωνική αλλαγή δεν είναι αυτονόητη ή οριστική. Η συλλογική δράση αποκτά ιστορικό νόημα όταν συνοδεύεται από συνείδηση, όραμα και ευθύνη. Γιατί η πραγματική δικαίωση κάθε εξέγερσης δεν βρίσκεται στην ανατροπή καθαυτή, αλλά στην κατάκτηση μιας ουσιαστικότερης Δημοκρατίας και της κοινωνικής Προόδου.

 https://iliasgiannakopoulos.blogspot.com/







Lan Xin (Lanxin Samei) "If Eyes Could Speak"




If Eyes Could Speak


Poem by Lan Xin (Lanxin Samei)



If eyes could speak
May the smile in my eyes
Chase away all sorrow in yours

If eyes could speak
May the tears in my eyes
Melt all resentment deep within your heart
If eyes could speak
May the tenderness in my eyes
Soothe every wound inside your soul

If eyes could speak
At the moment I glance back and smile
May you recall the vow across past and present lives

If eyes could speak
May the light shimmering in my eyes
Lead you out of the darkest hour

If eyes could speak
May the compassion in my gentle gaze
Awaken white lotus blooms in your heart

If eyes could speak
May the dignified power in my steady gaze
Guard you safely all your life

My dear
If eyes could speak
Look deeply into my eyes
The moment our gazes meet
We open the tunnel of time
Unlock the gate of space
Journey toward the realm of nirvana

Find the path of your great vow and mission
Find the gateway to self-redemption
Find the wisdom to redeem others
Find the source of your inner strength
Find the universal key of love

My dear
May your eyes always convey to the world
Love and light
Compassion and wisdom

Lan Xin 2026 All Rights Reserved